Doradca Podatnika 29-30/2007 VAT

Marek Piotrowski
prawnik, doradca podatkowy

Czy prowadząc działalność gospodarczą, w związku z którą jestem czynnym podatnikiem VAT (warsztat naprawy samochodów), mogę korzystać ze zwolnienia z podatku właściwego dla rolników ryczałtowych przy sprzedaży płodów rolnych pochodzących z własnego gospodarstwa?

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa) zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Dla ustalenia prawa do korzystania ze wskazanego zwolnienia konieczne jest zdefiniowanie pojęcia rolnika ryczałtowego.

Stosownie do art. 2 pkt 19 ustawy, dla ustalenia zasad opodatkowania VAT, przez rolnika ryczałtowego należy rozumieć rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Tak więc za rolnika ryczałtowego uznawany jest każdy rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności (lub świadczący usługi rolnicze), korzystający z wyrażonego art. 43 ust. 1 pkt 3 zwolnienia od podatku, w tym rolnik mający w związku z inną działalnością gospodarczą status czynnego podatnika VAT, o ile nie jest na podstawie odrębnych przepisów obowiązany w ramach działalności rolniczej do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Zatem aby rolnik nie był uznawany za rolnika ryczałtowego, obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych musi wynikać z prowadzonej przez niego działalności rolniczej, a nie np. innej działalności gospodarczej, w związku z którą jest obowiązany do prowadzenia takich ksiąg. Opinia taka znajduje również oparcie w orzecznictwie organów podatkowych.


Zatem podatnik mający status rolnika ryczałtowego korzysta na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy ze zwolnienia z VAT niezależnie od tego, że w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej (warsztat samochodowy) jest uznawany za czynnego podatnika VAT, o ile nie zrezygnował z tego zwolnienia stosownie do art. 43 ust. 3 ustawy.

Warto podkreślić, że zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy rolnik ryczałtowy może zrezygnować z wyrażonego art. 43 ust. 1 pkt 3 zwolnienia od podatku, jeżeli spełnia łącznie poniższe warunki: - dokonał w poprzednim roku podatkowym dostawy produktów rolnych oraz świadczenia usług rolniczych o wartości przekraczającej 20 000 zł, - dokonał zgłoszenia rejestracyjnego (zgodnie z art. 96 ust. 1 i 2), - prowadzi ewidencję, o której mowa w art. 109 ust. 3.

Za odrębnym traktowaniem działalności rolniczej oraz innej działalności gospodarczej na gruncie ustawy o VAT przemawia także art. 113 ust. 3, zgodnie z którym w przypadku prowadzenia przez rolnika ryczałtowego korzystającego ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 3 także działalności innej niż rolnicza, do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1 i 10, dokonywanej przez tego podatnika nie wlicza się wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Ta regulacja wskazuje, że przy ustalaniu wartości obrotu na potrzeby korzystania przez podatnika ze zwolnienia podmiotowego (wyrażonego art. 113 ust. 1) nie bierze się pod uwagę wartości sprzedaży produktów rolnych pochodzących z prowadzonej przez podatnika działalności rolniczej.

Wnioski

Efektem uznania podatnika za mającego w związku z prowadzoną działalnością rolną status rolnika ryczałtowego jest zarówno zwolnienie od podatku właściwe dla działalności rolniczej przy dostawie produktów rolnych i usług rolniczych (w rozumieniu definicji wyrażonych art. 2 pkt 20 i 21 ustawy), jak i prawo do zryczałtowanego zwrotu podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem.

Zryczałtowany zwrot podatku jest dokonywany stosownie do treści art. 115 ust. 1 przez podatnika VAT nabywającego produkty rolne od rolnika ryczałtowego. Zatem w omawianej sytuacji podatnik działający jako rolnik ryczałtowy, dokonując dostawy produktów rolnych pochodzących z własnego gospodarstwa rolnego, będzie korzystał ze zwolnienia od podatku stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 3, a zarazem jest także uprawniony do otrzymania zryczałtowanego zwrotu podatku na podstawie faktury RR wystawionej przez nabywcę tych produktów (podatnika VAT), stosownie do art. 116 ustawy.

Zgodnie z art. 117 rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej nie jest obowiązany do: - wystawiania faktur, - prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług, - składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, - dokonywania zgłoszenia rejestracyjnego. Natomiast prowadzący działalność gospodarczą i mający w związku z tym status czynnego podatnika VAT jest obowiązany do stosowania ogólnych zasad opodatkowania VAT, właściwych dla prowadzonej działalności, w tym m.in. do prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć, wystawiania faktur i składania deklaracji podatkowej.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.