zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Rozliczenie ubytków naturalnych w towarach handlowych

Rozliczenie ubytków naturalnych w towarach handlowych
Prowadzę działalność polegającą na handlu artykułami spożywczymi. Część z nich psuje się, np. z powodu przeterminowania bądź w trakcie transportu. Czy ich wartość – mimo że nie zostały sprzedane, może stanowić koszt uzyskania przychodów? Czy są jakieś normy ubytków, które powodują, iż towary te nie są zaliczane do kosztów?
WYDATEK NA NABYCIE TOWARÓW
Zakup towarów handlowych jest niewątpliwie wydatkiem poniesionym w celu osiągnięcia przychodów, dlatego – stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – stanowi koszt uzyskania przychodów. Posiadane przez podatnika towary powinny być zaewidencjonowane przez podatnika prowadzącego podatkową księgę przychodów i rozchodów już w momencie ich nabycia. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.) zakup towarów handlowych powinien być wpisany do księgi (z zastrzeżeniem § 30 rozporządzenia) niezwłocznie po ich otrzymaniu, najpóźniej przed przekazaniem do magazynu, przerobu lub sprzedaży. Do wpisywania zakupu towarów handlowych (według cen zakupu) przeznaczona jest kolumna 10 księgi.
ZMIANA CHARAKTERU KOSZTU
Podatnicy prowadzący działalność handlową (szczególnie obracający towarami szybko się psującymi) mają często do czynienia z tzw. ubytkami naturalnymi, powstałymi na skutek naturalnych właściwości towarów. Straty te spowodowane są m.in. przeterminowaniem czy uszkodzeniem podczas transportu. Ubytki te mogą być wynikiem np. rozmrażania, wysychania, rozlewania (w zależności od rodzaju towaru).
Zniszczenie towarów nie powoduje, iż wydatek na ich nabycie przestaje być kosztem uzyskania przychodów. Zmienia się tylko charakter kosztu i, co za tym idzie – zapis w księdze przychodów i rozchodów. Podatnik powinien bowiem przeksięgować wydatek na towary, które uległy zniszczeniu, z kolumny 10 do kolumny 14 księgi.
UDOWODNIENIE PONIESIONEJ STRATY
Musimy jednak pamiętać, iż każdy koszt podatkowy musi być uzasadniony i racjonalny. Nie będą więc kosztem uzyskania przychodów nadmierne straty w towarach, których nie można uzasadnić charakterem prowadzonej przez podatnika działalności. Do kosztów uzyskania przychodów nie zaliczymy również strat będących następstwem niewłaściwego i nieracjonalnego działania podatnika. Tak też stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2000 r. (sygn. akt I SA/Gd 182/98): „Spółka nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów straty wywołanej tylko i wyłącznie z jej winy, a wynikającej z tego rodzaju zaniedbań, których racjonalnie działający podmiot gospodarczy nie popełniłby. Do ubytków naturalnych w towarze można zaliczyć tylko takie ubytki, które mieszczą się w ustalonych normach. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że ubytkiem naturalnym jest cała partia towaru, gdy instytucja ubytków naturalnych ze swej istoty dotyczyć może jedynie części towaru”.
Szczególną uwagę podatnicy powinni zwrócić na właściwe dokumentowanie mających miejsce ubytków. W praktyce ubytki naturalne dokumentowane są protokołami (zawierającymi wiarygodne określenie wystawcy, datę wystawienia, przedmiot zdarzenia gospodarczego i jego wartość oraz ilościowe określenie – jeżeli jest wymierny w jednostkach naturalnych, podpis osoby uprawnionej oraz oznaczenie numerem umożliwiającym powiązanie dowodu z zapisem w księdze) sporządzanymi przez powołane w tym celu komisje i zatwierdzanymi przez kierownika jednostki. Sporządzony przez podatnika protokół pełni funkcję dowodu księgowego, stanowiącego podstawę zapisu w księdze przychodów i rozchodów.
LIMITY UBYTKÓW
Przepisy prawa podatkowego nie określają limitu ubytków naturalnych, mogących stanowić koszt uzyskania przychodów. Wyjątkiem są wyroby akcyzowe, zgodnie bowiem z art. 23 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów strat powstałych w wyniku nadmiernych ubytków lub zawinionych niedoborów wyrobów akcyzowych oraz podatku akcyzowego od tych ubytków lub niedoborów. Dopuszczalne normy ubytków (niedoborów) niektórych wyrobów akcyzowych obliczane są na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 4 kwietnia 2003 r. w sprawie wysokości norm maksymalnych dopuszczalnych ubytków (niedoborów) wybranych wyrobów akcyzowych (Dz.U. Nr 59, poz. 524).
Warto jednak, aby podatnik przyjął określone limity takich ubytków. Pozwoli mu to wykazać przed organem podatkowym, iż poniesione straty są nieuniknionym i uzasadnionym następstwem prowadzonej działalności. Limity powinny być ustalane przez podatnika na podstawie danych podmiotów działających w tej samej branży, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 sierpnia 2001 r. (sygn. akt III SA 2041/00): „Kosztami uzyskania przychodów są tylko takie straty, których występowanie w toku działalności danego rodzaju jest nieuniknione, a podatnik, który zamierza zaliczyć straty do kosztów uzyskania przychodów, powinien udowodnić, że są one normalnym następstwem prowadzonej działalności. Ponadto protokół strat powinien zawierać nie tylko spis zniszczonych towarów i odzwierciedlać statystyczne braki na koniec miesiąca, ale musi opisywać każde zdarzenie z osobna”.
RZECZYWISTA STRATA
Co istotne, kosztem uzyskania przychodów mogą być wyłącznie straty w wysokości rzeczywiście poniesionej przez podatnika. Aby ustalić wysokość straty, należy wziąć pod uwagę wartość towarów w cenie ich nabycia. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie daje bowiem możliwości szacunkowego określenia wysokości straty z zastosowaniem przyjętych przez podatnika norm i wskaźników. Określone przez podatnika limity służą wyłącznie jego wewnętrznym rozliczeniom, a także pozwalają na ustalenie średnich wielkości ubytków będących normalnym następstwem prowadzonej działalności.
Przemysław Wojtasik
Autor jest doradcą podatkowym
• PODSTAWA PRAWNA
art. 22 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.); rozporządzenie Ministra Finansów z 15 grudnia 2000 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. Nr 116, poz. 1222 ze zm.).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler