Doradca Podatnika 31-32/2007 Obrót gospodarczy

Unia Europejska wymaga, żeby we wszystkich państwach członkowskich były spełniane wymagania co do jakości produktów. Ma o tym świadczyć znak CE.

Znak CE stanowi deklarację producenta, że wyrób wprowadzany do obrotu spełnia zasadnicze wymagania określone najczęściej w rozporządzeniach wydawanych na podstawie ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności (Dz.U. nr 204, poz. 2087 ze zm.), które wprowadzają do polskiego prawa tzw. unijne dyrektywy nowego podejścia. Dotyczą one ponad dwudziestu grup produktów - m.in. urządzeń elektrycznych (w tym sprzętu elektronicznego i AGD), zabawek, środków ochrony indywidualnej, materiałów budowlanych, maszyn i wind. Przepisy unijne wymagają, aby wyroby te miały znak CE.

CO TO JEST?

Znak CE nie jest tylko handlowym świadectwem jakości ani nie potwierdza pochodzenia towaru z UE. Nie jest on również certyfikatem bezpieczeństwa. Jego znaczenie jest szersze - oznacza zgodność z zasadniczymi wymaganiami, które dotyczą również np. emisji zakłóceń elektromagnetycznych, hałasu albo zużycia energii. Konsument, kupując w dowolnym państwie członkowskim wyrób oznakowany CE, zyskuje pewność, że może go bezpiecznie i bezproblemowo używać w swoim kraju.

OBOWIĄZKI PRODUCENTA

Na potrzeby oznakowania produktu znakiem CE za producenta uznaje się każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną za zaprojektowanie i wytworzenie wyrobu w celu wprowadzenia go do obrotu pod własnym imieniem lub nazwą (firmą). Dotyczy to również składania, pakowania, przetwarzania wyrobów lub umieszczania etykiety na gotowych produktach w celu ich umieszczenia na rynku pod własnym imieniem.


W fazie projektowania i produkcji producent jest odpowiedzialny między innymi za: - podjęcie działań gwarantujących, że proces wytwarzania będzie zapewniał zgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami, - jeżeli wymaga tego dyrektywa - zaangażowanie do oceny zgodności niezależnej jednostki mającej odpowiednie uprawnienia do przeprowadzenia badań produktu lub oceny i zatwierdzenia systemu jakości (tzw. jednostki notyfikowanej), - opracowanie dokumentacji technicznej, - umieszczenie na towarze oznakowania CE, - sporządzenie deklaracji zgodności.

Wszystkie wyroby objęte przepisami przenoszącymi do polskiego prawa dyrektywy nowego podejścia są przed wprowadzeniem do obrotu poddawane ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami. Są one ustalane w celu przeciwdziałania zagrożeniom, jakie produkt może powodować ze względu na swoje właściwości fizyczne i chemiczne (odporność mechaniczna lub fizyczna, palność, właściwości chemiczne lub elektryczne, radioaktywność itp.). Niektóre wymagania dotyczą też materiałów, z jakich wyrób powinien być wykonany, sposobu jego konstruowania i procesu produkcji. Procedura oceny zgodności z zasadniczymi wymaganiami różni się w zależności od wyrobu.

Dla wielu produktów jest bardzo prosta, ale urządzenia o skomplikowanej konstrukcji, których użytkowanie może się wiązać z większym zagrożeniem dla życia lub zdrowia konsumentów, przechodzą bardziej złożoną procedurę oceny zgodności. Jednym z podstawowych obowiązków producenta jest sporządzenie dokumentacji technicznej wyrobu. Powinna ona zawierać informacje o projekcie, sposobie wytwarzania i działaniu.

Dokumentacja taka z reguły musi być przechowywana co najmniej przez dziesięć lat od wyprodukowania ostatniego egzemplarza (dla niektórych kategorii wyrobów, na przykład lodówek i zamrażarek, ustalono krótszy termin). Do obowiązków producenta należy również sporządzenie deklaracji zgodności (wyjątkiem są zabawki, dla których jest ona fakultatywna), w której na własną odpowiedzialność deklaruje, że jego wyrób jest zgodny z zasadniczymi wymaganiami. Przepisy wprowadzające dyrektywy określają informacje, jakie powinna zawierać deklaracja zgodności. Deklarację należy udostępnić organom nadzoru rynku na ich żądanie, ponadto niektóre dyrektywy wymagają dołączenia jej do wyrobu.


Trzy dyrektywy - dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych oraz interoperacyjności (zdolności do efektywnej współpracy w celu zapewnienia wzajemnego dostępu użytkowników do usług świadczonych przez dany podmiot) kolei - nie przewidują znakowania symbolem CE, natomiast dyrektywa dotycząca wyposażenia morskiego przewiduje zupełnie inny znak zgodności (w kształcie koła sterowego), który spełnia jednak taką samą funkcję. Opracowano na podstawie informacji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.