Doradca Podatnika 31-32/2007 Prawo pracy

Jak prawidłowo wyliczyć urlop dla osoby mającej dyplom licencjata? Po uzyskaniu licencjatu pracownik równocześnie pracuje i uczęszcza na uzupełniające studia magisterskie. Czy pracodawca, podpisując umowę o pracę z pracownikiem, może z góry narzucić mu terminy, w jakich nie będzie mógł skorzystać z urlopu wypoczynkowego?

Jeżeli tak, to czy należy zamieścić to w umowie o pracę, czy raczej w informacji dodatkowej? W zakładzie pracy nie ma regulaminu pracy i wynagrodzeń.

Ukończenie studiów licencjackich oznacza, że pracownik ma wyższe wykształcenie (§ 3 pkt 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych nadawanych przez uczelnie). W związku z tym zastosowanie ma art. 155 § 1 pkt 6 k.p., zgodnie z którym do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, wlicza się 8 lat z tytułu ukończenia szkoły.

Należy jednak pamiętać, że jeżeli pracownik studiował w trakcie zatrudnienia, do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się albo okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, albo okres nauki - zależnie od tego, co jest bardziej korzystne dla pracownika (art. 155 § 2 k.p.). W stażu pracy uwzględnia się okres tylko z tytułu ukończenia jednej szkoły.

Jeżeli więc zatrudniamy pracownika, który ma ukończone liceum i jest na II roku studiów licencjackich, to do stażu pracy w momencie nawiązania stosunku pracy wliczamy mu 4 lata (art. 155 § 1 pkt 4 k.p.), a po ukończeniu studiów licencjackich do okresu zatrudnienia - 8 lat, lecz jednocześnie odliczamy wcześniej uwzględnione 4 lata z tytułu ukończenia liceum.

Tak więc staż urlopowy tego pracownika ulega zwiększeniu o 4 lata. Kontynuowanie studiów na poziomie magisterskim po ukończeniu studiów licencjackich nie ma już wpływu na staż pracy w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego, gdyż pracodawca już raz uwzględnił 8-letni okres zaliczany do stażu urlopowego z tytułu ukończenia szkoły wyższej. Co do drugiego pytania, to zapisu o terminie wykorzystania przez pracownika urlopu wypoczynkowego nie umieszcza się w umowie o pracę, a tym bardziej w informacji o warunkach zatrudnienia.

Pracodawca może mieć jednak wpływ na termin, w którym pracownik skorzysta z urlopu. Terminy urlopów są ustalane na podstawie planu urlopów lub na zasadzie porozumienia pracownika i pracodawcy. Pracodawca sporządza plan urlopów, uwzględniając nie tylko wnioski pracowników co do terminu wykorzystania urlopu, ale także konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w firmie. W związku z tym może więc ustalić, w których dniach pracownikowi nie zostanie zaplanowany urlop.

Jeżeli pracownik będzie chciał właśnie wtedy pójść na urlop, to będzie mógł skorzystać z urlopu na żądanie. Jeżeli w firmie nie ma planu urlopów, to daty urlopów są ustalane na zasadzie porozumienia stron (pracodawcy i pracownika). Wtedy urlop nie dojdzie do skutku, jeżeli jedna ze stron nie zgodzi się na proponowany przez drugą termin.

Pracodawca może powiedzieć, że nie zgadza się na urlop wypoczynkowy pracownika w określonych dniach. Pracownikowi pozostaje urlop na żądanie. Jest to urlop wypoczynkowy w wymiarze czterech dni w danym roku kalendarzowym, a pracodawca nie może odmówić udzielenia takiego urlopu we wskazanym przez pracownika terminie.