|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Czy roszczenia o ustalenie istnienia stosunku prawnego ulegają przedawnieniu
Wiktor Cajsel
radca prawny Jestem właścicielem małej firmy. Pewna osoba złożyła do sądu wniosek o ustalenie istnienia stosunku pracy w mojej firmie w okresie od stycznia do kwietnia 2005 roku. Jaki jest okres przedawnienia takiego roszczenia? Zasadą jest, że w sprawach ze stosunku pracy termin przedawnienia wynosi trzy lata, jak bowiem stanowi art. 291 kodeksu pracy (dalej: k.p.), roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jednakże roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia. Terminy przedawnienia nie mogą być skracane ani przedłużane przez czynność prawną. Na czym polega przedawnienie roszczenia Instytucja przedawnienia danego roszczenia oznacza, że nie można w pełni skutecznie domagać się jego spełnienia. Samo zobowiązanie, z którego wynika przedawniony obowiązek świadczenia, pozostaje nadal ważne (przekształca się w tzw. zobowiązanie naturalne). WAŻNE
Instytucja przedawnienia dotyczy jedynie roszczeń majątkowych, czyli prawa do żądania świadczenia. Nie ulegają przedawnieniu żądania ustalenia prawa lub stosunku prawnego oparte na art. 189 k.p.c. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2000 r., sygn. akt I ACa 208/00 Na podstawie art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia, że pozwany ponosi odpowiedzialność za mogące nastąpić w przyszłości skutki wypadku przy pracy. Interes prawny może polegać na przerwaniu wyrokiem sądowym biegu przedawnienia określonego w art. 442 § 1 zdanie drugie k.c. Wyrok Sądu Najwyższego z 28 października 1999 r., sygn. akt II UKN 176/99 Jeżeli więc dłużnik spełni na rzecz wierzyciela świadczenie wynikające z przedawnionego roszczenia, to nie może on żądać jego zwrotu, wykonał bowiem dobrowolnie swoje nadal istniejące zobowiązanie. WARTO WIEDZIEĆ
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu powołanego do rozstrzygania sporów, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą w trybie określonym w kodeksie pracy przed takim organem, ulega przedawnieniu z upływem 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody. Zgodnie z art. 292 k.p. roszczenia przedawnionego nie można dochodzić, chyba że ten, przeciwko komu roszczenie przysługuje, zrzeka się korzystania z przedawnienia; zrzeczenie dokonane przed upływem przedawnienia jest nieważne. WAŻNE
Zrzeczenie się korzystania z przedawnienia (art. 292 k.p.) wymaga świadomego i celowego oświadczenia woli przez uprawnioną do tego stronę, że nie czyni użytku z przysługującego jej prawa uchylenia się od zaspokojenia przedawnionego roszczenia. Wyrok Sądu Najwyższego z 5 września 2001 r., sygn. akt I PKN 622/00 Przerwy w biegu przedawnienia Zasadą jest, że bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na czas trwania przeszkody, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może dochodzić przysługujących mu roszczeń przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów. Przez siłę wyższą należy rozumieć m.in. zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec mimo dołożenia największej staranności, jak np. przerwa w komunikacji, śnieżyca, powódź, ciężka choroba, epidemia i związane z nią konieczne zarządzenia władz sanitarnych, porwanie itd. Pewne roszczenia się nie przedawniają W sprawach o ustalenie stosunku prawnego, np. stosunku pracy, gdy powództwo opiera się na dyspozycji art. 22 k.p. oraz art. 189 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.) w związku z art. 300 k.p., powyższe uwagi nie znajdują wprost zastosowania, przedawnieniu ulegają bowiem jedynie roszczenia majątkowe, co nie dotyczy tzw. powództw o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa (art. 189 k.p.c.).
Podsumowanie
Odpowiadając zatem na pytanie postawione na wstępie, należy stwierdzić, że w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy w okresie od stycznia do kwietnia 2005 r. zgłoszone roszczenie nie przedawniło się i nie przedawni się nigdy. Jednakże by powództwo takie miało jakikolwiek sens i mogło posłużyć do wzmocnienia powództwa np. o zapłatę zaległego wynagrodzenia za pracę, powództwo o zapłatę musi być wytoczone w trzyletnim okresie przedawnienia.
Podstawa prawna
WAŻNE
Fiskus będzie walczył z przestępcami finansowymi Ministerstwo Finansów opublikowało projekt ustawy z 27 lipca 2007 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz o przeciwdziałaniu finansowaniu terroryzmu, a także o zmianie ustawy - Kodeks karny. Jest to niezwykle obszerna nowelizacja dostosowująca polskie prawo do wymogów Unii Europejskiej. Jej uchwalenie spowoduje istotne zwiększenie obowiązków instytucji zobowiązanych do stosowania przepisów ustawy oraz rozszerzenie kręgu tych instytucji. Więcej: www.mf.gov.pl Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
