Doradca Podatnika 31-32/2007 VAT

Marek Piotrowski
prawnik, doradca podatkowy

Obowiązek rejestracji sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej nakłada na podatników art. 111 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Stosownie do tej regulacji podatnicy dokonujący sprzedaży dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych obowiązani są do rejestracji sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej. Tym samym przytoczona norma wyraża bezwzględny obowiązek rejestracji sprzedaży kasą, ale co szczególnie istotne - jedynie sprzedaży dokonywanej na rzecz wskazanych tą regulacją osób.

Jednocześnie wydane na podstawie delegacji ustawowej wyrażonej art. 111 ust. 7 pkt 3 rozporządzenie Ministra Finansów z 25 czerwca 2007 r. w sprawie kas rejestrujących przewiduje sporo zwolnień z nałożonego art. 111 ust. 1 obowiązku rejestracji sprzedaży za pomocą kasy fiskalnej.

Zwolnienia te można podzielić ze względu na ich charakter na przedmiotowe (wynikające ze sprzedaży określonych, wskazanych ustawą towarów lub usług) i podmiotowe (przysługujące podatnikom nieprzekraczającym wartości obrotów powodujących obowiązek rejestracji sprzedaży kasą oraz podatnikom opłacającym zryczałtowany podatek dochodowy w formie karty podatkowej w zakresie działalności wskazanej przytoczonym rozporządzeniem).

ZWOLNIENIE PODATNIKÓW PROWADZĄCYCH SPRZEDAŻ W ROKU POPRZEDNIM

Omawiając istotę zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej, należy wskazać § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących, zgodnie z którym zwalnia się do 31 grudnia 2007 r. od obowiązku rejestracji kasą podatników, u których kwota obrotu z działalności wskazanej art. 111 ust. 1 ustawy nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym 40 000 zł, o ile wcześniej nie powstał wobec nich obowiązek ewidencjonowania.

Dodać należy, że pojęcie obrotu, dla ustalenia wartości pozwalającej na stosowanie omawianego zwolnienia, powinno być rozumiane stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, a więc jako kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Nadto podkreślenia wymaga, iż limit wartości sprzedaży pozwalający na stosowanie zwolnienia z § 3 ust. 1 pkt 3 odnosi się do obrotu uzyskiwanego z działalności wskazanej art. 111 ust. 1, a zatem wyłącznie do sprzedaży dokonywanej dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Bez znaczenia dla omawianego zwolnienia jest wartość sprzedaży dokonywanej dla osób innych niż wskazane art. 111 ust. 1 (np. osób prawnych lub osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą). Omawiając przedmiotowe zwolnienie, należy powołać także regulację wyrażoną § 3 ust. 4 rozporządzenia, która określa warunki utraty prawa do jego stosowania w wyniku przekroczenia limitu wartości sprzedaży. W myśl tej regulacji zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym w trakcie roku 2007 nastąpiło przekroczenie kwoty obrotów w wysokości 40 000 zł z działalności, o której mowa w art. 111 ust. 1.

Tym samym podatnik korzystający z ustalonego § 3 ust. 1 pkt 3 zwolnienia, u którego w ciągu 2007 r. wartość obrotu ze sprzedaży dokonywanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przekroczyła 40 000 zł, obowiązany jest, na mocy przytoczonej regulacji, do rozpoczęcia ewidencjonowania sprzedaży kasą w terminie ustalonym § 3 ust. 4 rozporządzenia.

PODATNIK ROZPOCZYNAJĄCY SPRZEDAű W ROKU PODATKOWYM

Odrębną regulację w zakresie zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej ze względu na wartość osiąganych obrotów stanowi norma wyrażona § 3 ust. 5 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania podatników rozpoczynających sprzedaż w roku 2007, z tym że w razie przekroczenia kwoty obrotów w wysokości 20 000 zł ze sprzedaży dokonywanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych zwolnienie obowiązuje do dnia przekroczenia tej kwoty.

Tym samym wyrażone § 3 ust. 5 zwolnienie skierowane jest wyłącznie do podatników rozpoczynających sprzedaż w trakcie roku 2007. Nadto należy podkreślić, że przekroczenie wartości obrotu uzyskiwanego od osób wskazanych art. 111 ust. 1 (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych) skutkuje obowiązywaniem omawianego zwolnienia do dnia przekroczenia ustalonej wartości obrotów, a w konsekwencji obowiązkiem rozpoczęcia ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej od dnia utraty zwolnienia.

WYŁĄCZENIA STOSOWANIA ZWOLNIEŃ

Omawiając regulacje ustalające zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży za pomocą kasy rejestrującej, których podstawę stanowi nieprzekroczenie przez podatnika wartości obrotu ze sprzedaży dokonywanej na rzecz osób wskazanych art. 111 ust. 1 ustawy, należy powołać się na § 4 obowiązującego od 1 lipca 2007 r. rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących.

Zgodnie z tą regulacją ustalony został katalog przedmiotowy rodzajów sprzedaży, których wykonywanie wyłącza możliwość stosowania zwolnień określonych § 2 oraz § 3 rozporządzenia bez względu na wysokość osiąganych obrotów. Zatem podatnicy dokonujący dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych sprzedaży towarów lub usług wymienionych w § 4 pkt 1-7 obowiązani są do rejestracji za pomocą kasy każdej sprzedaży z jednoczesnym wyłączeniem możliwości korzystania ze zwolnień od obowiązku ewidencjonowania.

Warto dodać, że obowiązujące od 1 lipca 2007 r. rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kas rejestrujących rozszerza ustalony § 4 przedmiotowy katalog rodzajów sprzedaży wyłączających możliwość korzystania ze zwolnień od obowiązku ewidencjonowania kasą rejestrującą o regulację § 4 pkt 8, która wymienia dostawę wyrobów przeznaczonych do użycia, oferowanych na sprzedaż lub używanych jako paliwa silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych bez względu na symbol PKWiU, przy czym stosownie do § 13 regulacja ta wchodzi w życie z dniem 1 października 2007 r.

Wnioski

Na gruncie obowiązku rejestracji kasą fiskalną sprzedaży dokonywanej na rzecz osób wskazanych art. 111 ust. 1 ustawy o VAT regułę stanowi zwolnienie od tego obowiązku właściwe dla podatników, u których wartość obrotu nie przekracza ustalonego limitu.

Zwolnienie to odnosi się zarówno do podatników rozpoczynających sprzedaż w roku podatkowym (limit 20 000 zł), jak i do podatników, którzy taką sprzedaż już prowadzili, a jej wartość nie przekroczyła w roku poprzednim 40 000 zł, o ile wcześniej wobec nich nie powstał obowiązek ewidencjonowania. Niemniej ustalając prawo do korzystania ze zwolnienia, należy pamiętać, że wykonywanie sprzedaży towarów lub usług wskazanych w § 4 pkt 1-7 (od 1 października 2007 r. także w § 4 pkt 8) skutkuje wyłączeniem możliwości stosowania zwolnień od obowiązku rejestracji sprzedaży kasą.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.