Doradca Podatnika 33-34/2007 Obrót gospodarczy

W dokumentach dotyczących udzielania pomocy ze środków unijnych można napotkać wiele specjalistycznych pojęć. Postaramy się je Państwu wyjaśnić.

Analiza kosztów i korzyści - procedura oceny celowości realizacji projektu poprzez porównywanie korzyści i kosztów. Analiza SWOT - metoda pozwalająca przeanalizować atuty i słabości regionu wobec szans i zagrożeń stwarzanych przez otoczenie. Skrót SWOT pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strenghts (mocne strony), weaknesses (słabe strony), opportunities (szanse), threats (zagrożenia).

Anulowanie zobowiązań - wycofanie przez Komisję Europejską tej części zobowiązania, która nie została uregulowana przez płatność zaliczkową lub dla której Komisja nie otrzymała wniosku o płatność do końca drugiego roku po roku powstania zobowiązania. Efektem anulowania zobowiązań jest zmniejszenie finansowego wkładu UE o stosowne kwoty. Audyt - ogół działań, poprzez które uzyskuje się niezależną ocenę funkcjonowania instytucji, legalności, gospodarności, celowości, rzetelności.

Audyt jest zazwyczaj wykonywany przez odrębną komórkę podporządkowaną bezpośrednio kierownikowi instytucji lub przez firmę zewnętrzną. Beneficjent końcowy - instytucja lub firma publiczna bądź prywatna odpowiedzialna za zlecanie realizacji projektu. W przypadku programów pomocy beneficjentami końcowymi są instytucje krajowe, które przyznają pomoc. Beneficjent ostateczny - osoba, instytucja lub grupa społeczna bezpośrednio korzystająca z wdrażanej pomocy.

Cel - określenie w fazie wstępnej przygotowania projektu planowanych efektów, jakie ma przynieść dane działanie o charakterze publicznym.

Cel generalny - cel określający perspektywę, w której pomoc ma zostać udzielona, w tym ogólną strategię pomocy, a także niektóre cele szczegółowe.

Cel horyzontalny - cel wyznaczony dla wszystkich projektów realizowanych w ramach jednego programu. Cel operacyjny - precyzyjnie oszacowany cel w konkretnym obszarze działań, który służy osiągnięciu celu szczegółowego.

Cele operacyjne są przedstawiane w przeliczeniu na produkt (np. dostarczenie szkoleń dla długotrwale bezrobotnych).

Cel strategiczny - cel określony w szerszej perspektywie sektorowej, regionalnej lub krajowej. Cele strategiczne są przedstawiane w przeliczeniu na spodziewane efekty (np. spadek stopy bezrobocia w grupie długotrwale bezrobotnych).

Cele polityki strukturalnej UE - cele służące osiągnięciu spójności społeczno-gospodarczej UE. W latach 2000-2006 były to:

1. Promowanie rozwoju i strukturalnego dostosowania regionów opóźnionych w rozwoju,
2. Wspieranie gospodarczej i społecznej restrukturyzacji obszarów, w których występują problemy strukturalne,
3. Rozwój polityki i systemów kształcenia, szkolenia i zatrudnienia. Natomiast na lata 2007-2013 określono następujące cele:

1. Konwergencja - wspierający wzrost i tworzenie nowych miejsc pracy w regionach najbiedniejszych (o PKB na głowę mieszkańca poniżej 75 proc. średniej dla UE oraz w regionach tzw. efektu statystycznego),
2. Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie - wspierający zmiany strukturalne w regionach niekwalifikujących się do celu Konwergencja oraz zmiany na rynku pracy,
3. Europejska współpraca terytorialna (kontynuacja Inicjatywy Wspólnotowej INTERREG) - wspierający terytorialną konkurencyjność oraz promujący harmonijny i zrównoważony rozwój terytorium UE (beneficjentami będą także zewnętrzne regiony graniczne UE).

Na cele określone na lata 2007-2013 przeznaczono odpowiednio: ponad 81, blisko 16 i ok. 2,5 proc. całości środków przeznaczonych na realizację polityki spójności społeczno-gospodarczej na terytorium Wspólnoty.