|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Zmiany w projekcie architektonicznym
Rafał Golat
radca prawny w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Nabywca projektu (inwestor) wybudowanego już budynku nie może, w celu przystosowania tego budynku do innego sposobu jego wykorzystania niż to przewiduje projekt, dokonać w nim zmian bez zgody autora projektu. Nabywca praw do projektu nie ma swobody we wprowadzaniu zmian do projektu, ponieważ nabyciu, czyli przeniesieniu na inwestora, podlegają tylko majątkowe prawa autorskie do projektu. Przy projektancie pozostają natomiast niezbywalne prawa osobiste. Kluczowe znaczenie mają dwa spośród tych praw, które wymieniono w art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, czyli prawo do nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania. PRAWO DO PROJEKTU Prawo do integralności utworu w odniesieniu do projektu architektonicznego jest to prawo do projektu, które wynika z potrzeby zapewnienia twórcy (autorowi) kreatywnej koncepcji danego dzieła możliwości sprzeciwienia się wszelkim działaniom, które w imię określonych, najczęściej komercyjnych, interesów osób trzecich mogłyby doprowadzić do zniekształcenia zamysłu twórczego i tym samym zamierzonej przez autora wartości utworu (jego poziomu artystycznego). PRAWO DO NADZORU AUTORSKIEGO Prawo do rzetelnego wykorzystania utworu to nic innego, jak prawo do nadzoru autorskiego nad sposobem korzystania z projektu. Projektant ma prawo do skontrolowania, czy udostępniony przez niego projekt budowlany jest przez osobę z niego korzystającą należycie eksploatowany. Chodzi m.in. o pieczę nad tym, czy projekt nie jest realizowany z niezaakceptowanymi przez twórcę zmianami. Nadzór autorski powinien być rozpatrywany głównie ze względu na twórcze, estetyczno-koncepcyjne walory danego projektu, które stanowią własność intelektualną jego autora, czyli projektanta. Nieusprawiedliwionych (czyli takich, które nie są spowodowane oczywistą koniecznością) zmian w utworze nie może czynić bez zgody twórcy nawet nabywca całości praw majątkowych do danego dzieła, także w razie wygaśnięcia tych praw (art. 49 ust. 2 ustawy). Wynika więc stąd jasno, że twórca nie może być pomijany w eksploatacji danego utworu, bez względu na to, czy utwór ten sprzedał, czy określone prawa do dysponowania nim nadal mu przysługują. Dotyczy to też utworów, dla których czas ochrony autorskich praw majątkowych upłynął. Należy pamiętać, że bezprawne naruszanie integralności utworu może być zwalczane przez twórcę również w stosunku do osób, z którymi nie wiążą go żadne stosunki umowne. Przy rozpatrywaniu nadzoru autorskiego realizowanego przez projektantów w budownictwie należy się kierować poza przepisami ustawy - Prawo budowlane wymogami wynikającymi z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. USTERKI W PROJEKCIE Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych w art. 55 ust. 1 stanowi, że jeżeli zamówiony utwór ma usterki, które należy rozumieć jako wady fizyczne, np. konkretne braki konstrukcyjne, to zamawiający, pod groźbą określonych sankcji, może wyznaczyć twórcy termin do ich usunięcia, chyba że usterki są wynikiem okoliczności, za które twórca (projektant) nie ponosi odpowiedzialności. Z zapisu tego wynika, że żądanie zmian jest zasadne, jeśli potrzeba ich dokonania wynika z nieprawidłowego wykonania projektu. Przypadek ten nie obejmuje jednak zmian stanowiących dodatkowe zamówienie inwestora chcącego w wykonanym już projekcie, w którym nie stwierdzono usterek, dokonać określonych modyfikacji. WAŻNE
Należy pamiętać, że nieusprawiedliwionych zmian w utworze nie może czynić bez zgody twórcy nawet nabywca całości praw majątkowych do danego dzieła, także w razie wygaśnięcia tych praw (art. 49 ust. 2 ustawy). Artykuł 55 ustawy dotyczy umów o dzieło, dlatego konieczne jest odwołanie się do odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego (art. 627 i następne k.c.). WARTO WIEDZIEĆ
Żądanie zmiany wykonania projektu przez zamawiającego jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy projekt jest wykonywany w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową. Nie ma zatem podstaw do tego, aby zamawiający domagał się przeprowadzenia określonych zmian przez projektanta (bez dodatkowego wynagrodzenia) tylko dlatego, że zmianie uległa przewidziana pierwotnie przez zamawiającego koncepcja projektowa, zgodnie z którą dany projekt, na podstawie umowy, został opracowany (art. 636 k.c.). PRZERÓBKA Dla sfery prawa budowlanego kluczowe znaczenie ma pojęcie "przeróbka". Jest to prawo zależne, ponieważ jego wykonywanie, sprowadzające się do podejmowania stosownych czynności rozporządzających lub licencyjnych, uzależnione jest z mocy prawa od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego, stanowiącego podstawę dokonania przeróbki. WAŻNE
Inwestor, który nabył majątkowe prawa do projektu, może więc dokonać jego twórczej przeróbki, ale tylko pod warunkiem uzyskania na to zgody autora pierwszej wersji projektu. Najczęściej odbywa się to jednak za odpłatnością. Przepisy nie regulują kwestii wysokości wynagrodzenia twórcy projektu za przeniesienie praw majątkowych do projektu ani za wyrażenie zgody na wprowadzanie przez nabywcę projektu zmian do niego. Przyjmuje się zwyczajowo, że za zgodę na wprowadzanie zmian do projektu wynagrodzenie twórcy oscyluje w granicach 1-1,5 proc. wartości inwestycji.
PODSTAWA PRAWNA
WAŻNE
Jeżeli zawarłeś z bankiem umowę o prowadzenie rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, a z regulaminu wynikało, że bank odpowiada za szkody z realizacji utraconych czeków (również użycia karty płatniczej) po upływie np. jednego dnia, to dotrzymanie tego terminu upoważnia Cię do otrzymania zwrotu pieniędzy, które wypłacono na podstawie ukradzionych Ci czeków. Jeżeli bank dokonuje wypłaty osobie nieuprawnionej, to dochodzi do nienależytego wykonania zobowiązania. Kontraktowa (wynikająca z umowy) odpowiedzialność banku opiera się na art. 471 k.c., z którego wynika domniemanie winy dłużnika. Uwolnienie się banku od odpowiedzialności wymagałoby wykazania, że było to następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności. Bank nie uniknął pomyłki przy wypłacie osobie nieuprawnionej i nie będzie mógł powołać się na zastrzeżoną w regulaminie omawianą klauzulę, jeśli klientowi nie można zarzucić niestaranności przy obchodzeniu się z książeczką czekową. Stanowisko banku należy uznać za sprzeczne z istotnymi zasadami działalności bankowej. Bank gwarantuje kontrahentowi ochronę i bezpieczeństwo powierzonych środków pieniężnych. Dlatego wszelkie próby interpretacji przez banki postanowień zawartych we wzorcach umownych, zmierzające do zaniżania standardów bezpieczeństwa tych środków, powinny być oceniane jako zachowania sprzeczne z dobrymi obyczajami i celem umowy rachunku bankowego (wyrok SN z 14 kwietnia 2003 r., I CKN 308/01). Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
