Doradca Podatnika 33-34/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Rafał R. Kasprzycki
aplikant radcowski

Niedawno urząd skarbowy wezwał mnie do stawienia się w siedzibie urzędu w celu złożenia wyjaśnień. Sprawa nie dotyczy bezpośrednio mnie, ale jakiegoś innego podmiotu. Czy w związku z tym urząd ma prawo mnie wzywać i czy muszę się stawić na to wezwanie? Jakie mogą być ewentualne konsekwencje braku mojego stawiennictwa?

Opisywana przez Czytelnika sytuacja dotyczy postępowania podatkowego, do którego zastosowanie mają odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.). Zgodnie z normami o.p. organ podatkowy może wezwać nie tylko stronę, ale również inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.

I bez znaczenia pozostaje tutaj okoliczność, czy sprawa dotyczy bezpośrednio Czytelnika, czy innej osoby lub podmiotu. Jeżeli organ uzna, że wyjaśnienia danej osoby z określonych przyczyn mogą wnieść coś wartościowego do sprawy, może tę osobę wezwać do stawiennictwa i złożenia wyjaśnień.

Nie musimy jechać do innego województwa

Warto zwrócić uwagę, że obowiązek stawiennictwa w powyższym zakresie będzie miał zastosowanie jedynie w przypadku, gdy wezwany zamieszkuje lub przebywa na obszarze województwa, w którym siedzibę ma organ wzywający. Wezwany jest bowiem obowiązany do osobistego stawienia się tylko na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa. Jeżeli właściwy miejscowo do rozpatrzenia sprawy jest organ podatkowy mający siedzibę na obszarze innego województwa, osoba obowiązana do osobistego stawienia się może zastrzec, że chce stawić się przed organem właściwym do rozpatrzenia sprawy.


Jeżeli postępowanie podatkowe prowadzone jest przez organ podatkowy, którego siedziba nie znajduje się na obszarze województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa osoba obowiązana do osobistego stawiennictwa, oraz jeżeli osoba ta nie złożyła powyższego zastrzeżenia, organ ten powinien zwrócić się do organu podatkowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu tej osoby o wezwanie jej w celu złożenia wyjaśnień lub zeznań albo dokonania innych czynności związanych z prowadzonym postępowaniem.

W takim wypadku organ zwracający się do innego organu podatkowego określa okoliczności, które mają być przedmiotem wyjaśnień lub zeznań, albo czynności, jakie mają być dokonane.

Wezwanie a zawiadomienie

Na koniec należy jeszcze zwrócić uwagę, że wezwanie trzeba odróżniać od zawiadomienia. W przypadku zawiadomienia organ podatkowy informuje jedynie o określonych czynnościach, w których zawiadomiony może wziąć udział, ale nie musi. W odróżnieniu zatem od wezwania zawiadomienie nie jest dokonywane pod rygorem zastosowania kary porządkowej w wysokości do 2500 zł.


Karę porządkową nakłada się w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Termin płatności kary porządkowej wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Organ podatkowy, który nałożył karę porządkową, może, na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków i uchylić postanowienie nakładające karę.


Wniosek: organ podatkowy miał prawo wezwać Czytelnika do osobistego stawiennictwa w celu złożenia zeznań. Gdy nie wykona on tego zobowiązania, organ może go obciążyć karą porządkową.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.