Doradca Podatnika 33-34/2007 Ubezpieczenia

Marzena Jurczewska
specjalista od prawa gospodarczgo i prawa pracy

Czy pracownik musi wyrazić zgodę na dokonywanie potrąceń z jego wynagrodzenia?

Przy dokonywaniu potrąceń z wynagrodzenia pracownika muszą być zachowane pewne, określone prawem, zasady. Wypłata wynagrodzenia powinna być dokonywana co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie, z dołu, nie później jednak niż w ciągu pierwszych 10 dni następnego miesiąca.

Zasadą jest wypłata wynagrodzenia w gotówce. Kodeks pracy dopuszcza częściowe spełnienie wynagrodzenia za pisemną zgodą pracownika w innej formie tylko wówczas, gdy przewidują to przepisy prawa pracy lub układ zbiorowy pracy. Z orzecznictwa wynika, że pracodawca, który chce wypłacać pensję w formie bezgotówkowej, musi bezwzględnie uzyskać na to zgodę pracownika.

Z wynagrodzenia za pracę (po odliczeniu składek na ubezpieczenia oraz zaliczki na podatek) pracodawca może potrącić tylko sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych (do wysokości 3/5 wynagrodzenia), na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne (nie mniej niż połowa wynagrodzenia), zaliczek udzielonych pracownikowi (do wysokości połowy wynagrodzenia) oraz kar pieniężnych. Sumy egzekwowane na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne i zaliczek udzielonych pracownikowi nie mogą łącznie przekroczyć połowy jego wynagrodzenia, a łącznie z sumami egzekwowanymi na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych - 3/5 wynagrodzenia.

Nagroda z funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości. Z wynagrodzenia odlicza się, w pełnej wysokości, również kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Zgodnie z orzecznictwem pracownik może wyrazić zgodę na potrącanie innych niż wymienione należności wyłącznie na piśmie.

Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości: minimalnego wynagrodzenia (po odliczeniu składek na ubezpieczenia oraz zaliczki na podatek) - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, 75 proc. minimalnego wynagrodzenia - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi i 90 proc. - przy potrącaniu kar pieniężnych. Pracownikowi przysługuje prawo wglądu do dokumentów płacowych.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.