Doradca Podatnika 33-34/2007 VAT

Zaniżanie przez podatnika kwoty należnego VAT skutkuje zastosowaniem wobec niego sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30 proc. kwoty zaniżenia tego zobowiązania.

POSEŁ PYTA

Obserwacja życia gospodarczego wskazuje na coraz częstsze przypadki łamania przez lokale gastronomiczne ustawy o cenach oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy w związku z zaniżaniem stawki VAT od sprzedawanych zestawów produktów spożywczych. Z interpelacją w tej sprawie zwróciła się do Ministra Finansów posłanka Jadwiga Wiśniewska.

MINISTER ODPOWIADA

Należy zauważyć, że w zakresie podatku od towarów i usług praktyki niektórych pubów i lokali gastronomicznych polegające na zmniejszaniu ceny zamówionego przez klienta piwa i zwiększaniu ceny dołączonych przez sprzedawcę orzeszków (niezamówionych przez klienta) są niewłaściwe i powodują zaniżenie zobowiązania z tytułu tego podatku. W sytuacji gdy klient (nabywca) zamawia tylko piwo, sprzedawca nie może wystawić mu paragonu (z uwidocznionym podatkiem) na inne produkty, w tym przypadku orzeszki, a ostateczna cena zamówionego towaru musi być zgodna z ceną uwidocznioną w cenniku.

Stosowana przez niektóre podmioty praktyka sprzedaży ww. zestawów towarów niewątpliwie zmierza do obejścia przepisów podatkowych poprzez zaniżanie kwoty obrotu. Zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o VAT w okresie do 31 grudnia 2007 r. stosuje się stawkę w wysokości 7 proc. w odniesieniu do usług gastronomicznych, z wyłączeniem: sprzedaży napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2 proc. oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5 proc.; sprzedaży kawy i herbaty (wraz z dodatkami), napojów bezalkoholowych gazowanych, wód mineralnych, a także sprzedaży w stanie nieprzetworzonym innych towarów opodatkowanych stawką 22 proc.

Ujawnienie takiej okoliczności stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) w zakresie, w jakim dochodzi do dokonania pod pozorem czynności prawnej innej czynności prawnej. W wyniku przeprowadzonego postępowania może być określona właściwa podstawa opodatkowania.

W przypadku wykazania w trakcie przeprowadzonego postępowania, że podatnik zaniżył kwotę podatku należnego, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej zastosuje sankcję w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości odpowiadającej 30 proc. kwoty zaniżenia zobowiązania, gdy stwierdzi, że podatnik w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zobowiązania podatkowego niższą od kwoty należnej (art. 109 ust. 4-6 i 8 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT).

Praktyki stosowane w niektórych lokalach gastronomicznych polegające na nieuwidacznianiu w cennikach, w karcie (lub w innej formie) cen, w tym cen jednostkowych, poszczególnych produktów oferowanych konsumentom (tj. odrębnie piwa, paluszków i orzeszków), należy uznać za niezgodne z przepisami art. 12 ust. 2 ustawy o cenach oraz § 5, 6 i 8 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 czerwca 2002 r. dotyczącego uwidaczniania cen, w tym cen jednostkowych, towarów w cennikach lub w innej formie dostępnej dla kupującego. Nieprzestrzeganie przepisów o uwidacznianiu cen jest zagrożone sankcjami z kodeksu wykroczeń (art. 137 k.w.) oraz z art. 14 ustawy z 5 lipca 2001 r. o cenach.

Sankcja z art. 14 ust. 1 ustawy o cenach może być stosowana w przypadku uporczywego niewykonywania przez przedsiębiorcę obowiązków, o których mowa w art. 12 tej ustawy, m.in. uwidaczniania cen, w tym cen jednostkowych towarów. W takim przypadku wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na tego przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość od 1000 do 5000 euro. Od decyzji w tej sprawie, wydanej przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej, służy przedsiębiorcy odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. do Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej. (Odpowiedź Ministra Finansów na interpelację nr SPS-023-4551/06)