Doradca Podatnika 33-34/2007 VAT

Marek Piotrowski
prawnik, doradca podatkowy

Czy otrzymana dotacja na sfinansowanie zakupu urządzenia zaliczanego u podatnika do środków trwałych podlega opodatkowaniu VAT? Czy w stosunku do środka trwałego, którego nabycie zostało sfinansowane otrzymaną dotacją, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego?

Odpowiadając na przedstawione pytania, warto powołać art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), w którym wskazano czynności podlegające opodatkowaniu. Zgodnie z tą normą opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów, odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport i import towarów, a także wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju.

W konsekwencji zasadne wydaje się pytanie, w jakiej sytuacji otrzymana przez podatnika dotacja może stanowić podstawę do opodatkowania VAT. Otóż stosownie do art. 29 ust. 1 podstawę opodatkowania (z zastrzeżeniem przypadków wyrażonych art. 29 ust. 2, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5) stanowi obrót. Obrotem zaś jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku, przy czym kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.

Nadto, w myśl powołanej normy, obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Zatem literalne brzmienie przytoczonej regulacji wskazuje, że otrzymane dotacje, subwencje lub inne dopłaty stanowią o zwiększeniu obrotu w sytuacji, w której mają one bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Odmiennie jest w przypadku, w którym nie zachodzi związek pomiędzy kwotą należną z tytułu dokonywanej przez podatnika dostawy towarów lub świadczenia usług a otrzymaną dotacją (dotacja nie stanowi części należności podatnika) - dotacja taka zgodnie z art. 29 ust. 1 nie wywołuje skutków w zakresie zwiększenia wartości obrotu.


Odpowiadając na drugie pytanie, dotyczące uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z nabycia składników majątku zaliczanych do środków trwałych, należy wskazać na art. 86 ust. 1 omawianej ustawy. Norma ta wyznacza podstawową zasadę, w myśl której (z zastrzeżeniem przepisów wyrażonych art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi (w rozumieniu art. 15 ustawy) przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Tym samym regułą jest, że jeżeli zachodzi związek pomiędzy nabyciem towarów lub usług a wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu, to podatnikowi przysługuje uprawnienie do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego, o ile w konkretnej sytuacji to uprawnienie nie zostało wyłączone na mocy obowiązującego przepisu.

Odpowiednio, zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem z podatku dochodowego.


Jednak w myśl art. 88 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT regulacja art. 88 ust. 1 pkt 2 nie znajduje zastosowania do wydatków związanych z nabyciem towarów i usług, które na podstawie przepisów ustaw o podatkach dochodowych podlegają zaliczeniu do kategorii środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz związanych z nabyciem gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów.

Zatem analiza powołanych przepisów wskazuje na brak podstaw do wyłączenia płynącego z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawa do obniżenia podatku należnego lub odpowiednio zwrotu podatku wynikającego z nabycia towarów kwalifikowanych jako środki trwałe, ze względu na fakt, że nabycie tych składników majątkowych nastąpiło w oparciu o otrzymaną przez podatnika dotację. Pogląd taki znajduje również potwierdzenie w wielu interpretacjach wydanych przez organy podatkowe.

---

Na gruncie obowiązującej ustawy z 11 marca 2004 r. otrzymana przez podatnika dotacja podlega opodatkowaniu, o ile zgodnie z art. 29 ust. 1 zwiększa obrót podatnika. Obrót z kolei powiększa się o otrzymaną dotację, jeżeli ma ona bezpośredni wpływ na kwotę należną z tytułu sprzedaży bądź świadczenia usług. Ponieważ pomiędzy otrzymaną dotacją na nabycie składników majątku zaliczanych do środków trwałych a wykonywaną przez podatnika sprzedażą lub wykonywanym świadczeniem usług nie zachodzi związek mający bezpośredni wpływ na kwotę należną z tytułu dokonywanych dostaw towarów lub świadczonych usług, dotacja nie podlega opodatkowaniu VAT.

Nadto sfinansowanie dotacją nabycia składnika majątku zaliczanego do kategorii środków trwałych nie stanowi podstawy do wyłączenia płynącego z art. 86 ust. 1 ustawy uprawnienia do obniżenia wartości podatku należnego. Tym samym podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego bądź jego zwrotu na zasadach określonych ustawą, o ile w danej sytuacji nie zachodzą inne przesłanki wyłączające to uprawnienie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.