Doradca Podatnika 35-36/2007 Podatek dochodowy

Ulga podatkowa na czesne płacone za granicą

Państwo członkowskie nie może odmówić prawa do ulgi w podatku dochodowym osobom, które płacą czesne za naukę swoich dzieci winnym kraju Wspólnoty. Taki wyrok wydał Europejski Trybunał Sprawiedliwości w sprawie ze skarg Komisji Europejskiej przeciwko Republice Federalnej Niemiec (sygn. C-76/05 iC-318/05). Przyczyną ich złożenia był spór z niemieckimi władzami skarbowymi małżonków Schwarz, którym odmówiono prawa do skorzystania z ulgi w podatku dochodowym z tytułu czesnego, jakie płacili za naukę dziecka w prywatnej szkole w Szkocji. Prawo niemieckie przewiduje taką ulgę w wysokości 30 proc. kwoty netto wydatków poniesionych na cele związane z kształceniem dzieci, ale tylko wtedy, gdy szkoła położona jest w Niemczech i posiada stosowne zezwolenia na działalność w tym kraju. Inne kryteria nie są sprecyzowane. ETS uznał takie rozwiązanie za sprzeczne z prawem europejskim. Przypomniał, że w UE istnieją dwa rodzaje szkół: finansowane ze środków prywatnych i publicznych. Pierwsze mogą powoływać się na zasadę swobody świadczenia usług. Zostaje ona naruszona, jeśli czesne na rzecz szkoły położonej w jednym państwie członkowskim, płacone przez rodziców będących podatnikami w innym, nie może być przedmiotem ulgi, mimo że jest nim czesne za naukę w szkole krajowej. W drugim wypadku zasada swobody działalności nie wchodzi w grę, ale również nie można odmówić udzielenia ulgi. Zdaniem ETS byłoby to niezgodnie z prawem do swobodnego przemieszczania się obywateli Unii (www.rp.pl/prawo/orzeczenia).

Odzież służbowa nie jest przychodem

Korzystanie - wyłącznie w godzinach pracy - z należącej do pracodawcy odzieży nie jest nieodpłatnym świadczeniem. Nie ma więc mowy o jakimkolwiek przychodzie po stronie pracownika. Interpretację taką wydał naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna (nr I-415/86/07). Podatnik, który o nią wystąpił, nie wiedział, czy użytkowanie przez pracowników wyłącznie w godzinach pracy odzieży przydzielonej im czasowo przez pracodawcę stanowi ich przychód. Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że podatnik świadczy usługi na rzecz spółki X w zakresie prowadzenia salonu sprzedaży Y.

W umowie podatnik zobowiązał się do wykonywania wszystkich czynności z tym związanych, m.in. obsługi klientów i kasy, przyjmowania towaru i wydawania go klientom, a także sprzątania salonu, jego otwierania i zamykania, przekazywania spółce X utargu i przestrzegania standardów prowadzenia salonów sprzedaży Y. Umowa nakłada obowiązek wykonywania pracy w jednolitym ubraniu. Odzież ta zostanie zakupiona od firmy X, a pracownicy podatnika będą ją nosili wyłącznie w pracy. Będzie ona przydzielana okresowo (zwykle na dwa miesiące) na podstawie protokołu, a po upływie tego czasu pracownik będzie musiał ją zwrócić. Właścicielem odzieży pozostanie pracodawca. On też ma obowiązek zwróconą odzież oddać np. do sklepów z odzieżą używaną.

Nie będą jej mogli ani nabyć, ani używać pracownicy podatnika. Zasady przydziału, korzystania i zwrotu odzieży podatnik określił w regulaminie pracy i częściowo w aneksie do umów o pracę. Według podatnika wydanie do czasowego używania odzieży pracownikom nie jest nieodpłatnym świadczeniem i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.. Podobnego zdania był też organ I instancji. Stwierdził on, że skoro właścicielem odzieży pozostaje pracodawca, a pracownik używa jej wyłącznie w godzinach pracy (nie może więc korzystać z niej w sposób swobodny, czyli poza pracą), to trudno mówić o czerpaniu przez pracownika z tego tytułu jakichkolwiek korzyści. Osiąga je jedynie pracodawca. Dlatego używania odzieży w godzinach pracy nie można uznać za nieodpłatne świadczenie, a zatem nie można mówić o powstaniu przychodu po stronie pracownika.

oprac Joanna Langiewicz