Doradca Podatnika 35-36/2007 Prawo pracy

dr Wiktor Cajsel
radca prawny

Pracownik, z którym podpisałem umowę o pracę na czas nieokreślony, złożył oświadczenie o rozwiązaniu przez niego umowy za porozumieniem stron. Oświadczenie zaakceptowałem i przekazałem zagadnienia, którymi się zajmował, innemu pracownikowi. Po dwóch dniach pracownik oświadczył, że zmienił zdanie i chce wycofać oświadczenie, twierdząc, że nie otrzymał mojej odpowiedzi. Czy ma do tego prawo?

Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron reguluje art. 30 k.p. Takie porozumienie między pracodawcą a pracownikiem jest umową rozwiązującą stosunek pracy. Może ona być zawarta w dowolnej formie i w każdym momencie trwania stosunku pracy. Wystąpienie przez pracownika lub pracodawcę z propozycją rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron stanowi ofertę zgodnego rozwiązania stosunku pracy, do której stosuje się odpowiednio art. 66 i nast. k.c. w zw. z art. 300 k.p. (w sprawach nienormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy).

Sytuacja przedstawia się następująco: pracownik złożył pracodawcy ofertę dotyczącą rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron, a pracodawca przyjął tę ofertę. I choć nie ma na to pisemnego dowodu (np. w postaci stosownej adnotacji na oświadczeniu pracownicy), to o złożeniu (przez pracownika) i przyjęciu (przez pracodawcę) oferty pośrednio świadczy fakt wyznaczenia przez pracodawcę osoby, która miała kontynuować zadania dotychczas wykonywane przez pracownika, który zdecydował się na rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron.

Takie postępowanie pracodawcy określamy mianem czynności konkludentnych, czyli dorozumianych, za pośrednictwem których może zostać złożone oświadczenie woli. W nauce prawa przyjmuje się, że oświadczenie woli może być złożone w dwojaki sposób. Albo wyraźnie za pośrednictwem takiego zachowania, którego bezpośrednim celem jest przejaw na zewnątrz aktu woli w kierunku dokonania czynności prawnej, albo też za pośrednictwem dorozumienia, poprzez zachowanie, które w zasadzie zmierza do innego celu (w omawianym przypadku jest to zapewnienie przez pracodawcę ciągłości pracy w jego firmie), ale z którego pośrednio wynika w sposób dostateczny taki akt woli (czyli zgoda na rozwiązanie przez pracownika umowy o pracę na mocy porozumienia stron).

Pracodawca postąpił więc zgodnie z obowiązującym prawem. Zwolnił pracownika z obowiązku świadczenia pracy z zachowaniem przez niego prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia. Pracownik mógłby wycofać swoje oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za porozumieniem stron, pod warunkiem że pracodawca wyraziłby na to zgodę. W przeciwnym razie nie przysługuje mu roszczenie powrotu do pracy. Należy podkreślić, że porozumienie stron o rozwiązaniu umowy o pracę podlega takim samym procesom wykładni jak każda umowa. W związku z tym stosuje się do niego dyrektywy wykładni z art. 65 k.c. (do spraw pracowniczych poprzez związek z art. 300 k.p.).

Stanowi on, że oświadczenie woli należy tłumaczyć tak, jak wymagają tego - ze względu na okoliczności, w których zostało złożone - zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Dlatego też w umowach należy badać raczej, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, niż opierać się na jej dosłownym brzmieniu.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.