Doradca Podatnika 35-36/2007 Prawo pracy

Jan Zieliński
specjalista prawa pracy

Pracodawcy zatrudniający osoby niepełnosprawne i spełniający określone warunki mogą ubiegać się o pomoc publiczną, która częściowo zrekompensuje im podwyższone koszty pracy takich osób. Jednym z rodzajów tej pomocy są dopłaty do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników. Tematykę dopłat reguluje ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w art. 26a-26 c.

Dofinansowanie może otrzymać pracodawca, który nie posiada zaległości w zobowiązaniach wobec funduszu (czyli zobowiązań wymagalnych, tzn. takich, których termin płatności upłynął). Są to przede wszystkim: zobowiązania z tytułu obowiązkowych wpłat (art. 49 ust. 1 ustawy) oraz niespłaconych pożyczek lub nienależnie pobranych dofinansowań.

Od 30 lipca br. dług powyżej 100 zł oznacza wstrzymanie przez fundusz wypłat wszystkich dofinansowań do zatrudniania osób niepełnosprawnych.

UPRAWNIENI PRACODAWCY

Prawo do dofinansowań przysługuje pracodawcom:

• prowadzącym zakład pracy chronionej,
• zatrudniającym co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy i osiągającym wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 6 proc.,
• zatrudniającym w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy do 25 pracowników.

USTALENIE STANU ZATRUDNIENIA

Do obliczenia, czy pracodawca jest uprawniony do dofinansowania wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników, potrzebny jest stan zatrudnienia w jego przedsiębiorstwie w przeliczeniu na pełne etaty. Przez osoby zatrudnione należy rozumieć pracowników i osoby wykonujące pracę nakładczą (wykonawców). Do liczby osób zatrudnionych nie wlicza się pełnosprawnych pracowników:

• zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego,
• przebywających na urlopach wychowawczych,
• nieświadczących pracy w związku z odbywaniem służby wojskowej albo służby zastępczej, będących uczestnikami ochotniczych hufców pracy,
• nieświadczących pracy w związku z uzyskaniem świadczenia rehabilitacyjnego,
• przebywających na urlopach bezpłatnych, których obowiązek udzielenia określają odrębne ustawy.

Do liczby zatrudnionych nie wlicza się też wykonawców, którym wynagrodzenie ustalono poniżej wysokości minimalnego wynagrodzenia, jeżeli praca nakładcza stanowi jedyne źródło ich utrzymania, lub poniżej połowy minimalnego wynagrodzenia - dla pozostałych - także, jeżeli są to osoby niepełnosprawne.

W przypadku dopłat do wynagrodzeń za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej (agencyjnej, zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, albo umowy o dzieło), jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy.


WYSOKOŚĆ DOFINANSOWANIA

Maksymalna wysokość dopłat nie może przekroczyć 100 proc. podwyższonych kosztów płacy zatrudnionej osoby niepełnosprawnej. Jeżeli po roku okaże się, że otrzymane comiesięczne dopłaty, wypłacane w formie zaliczek, przekraczają rzeczywiste wydatki pracodawcy, to musi on nadwyżkę zwrócić. Możliwość skorzystania z pomocy w wysokości przewidzianej w ustawie dotyczy tych pracowników, którzy zdecydują się na tzw. metodę kosztową, czyli szczegółowe rozliczanie zaliczek otrzymywanych z PFRON.
Jako formę dofinansowania pracodawca może też wybrać ryczałt. Wówczas nie musi liczyć podwyższonych kosztów płac, ale otrzyma niższe dofinansowanie. Jest on obliczany na podstawie § 4 ust. 2 i 2 c rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy przedsiębiorcom zatrudniającym osoby niepełnosprawne.

ROZLICZNIE PODWYűSZONYCH KOSZTÓW

Przy rozliczeniu podwyższonych kosztów zatrudnienia kwota maksymalnej wysokości pomocy jest taka sama dla zakładów pracy chronionej oraz dla firm z otwartego rynku pracy i wynosi:

• 130 proc. minimalnego wynagrodzenia - dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
• 110 proc. minimalnego wynagrodzenia - dla osób ze stopniem umiarkowanym,
• 50 proc. minimalnego wynagrodzenia - dla osób ze stopniem lekkim.

Do limitu pomocy należy doliczyć 100 proc. kwoty odpowiadającej składce należnej od pracownika na ubezpieczenie emerytalne i chorobowe oraz składce należnej od pracodawcy na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe.

RYCZAŁT

Pomocą udzielaną w formie ryczałtu są ustalone ustawowo koszty, których poniesienia pracodawca nie musi udowadniać. Warunkiem skorzystania z ryczałtu jest złożenie oświadczenia o wyborze tej formy do organu udzielającego pomocy do 20 lutego roku, za który pracodawca będzie dokonywał rozliczenia. Wzór oświadczenia: www.pfron.org.pl w części dotyczącej Systemu Obsługi Dofinansowań.


Do kwot w tabeli należy doliczyć 100 proc. kwot odpowiadających składkom na ubezpieczenia społeczne finansowanych przez PFRON lub budżet państwa. Wybierając tę formę rozliczania, pracodawca z otwartego rynku pracy może uzyskać pomoc w wysokości:

• 90 proc. kwot przewidzianych dla zpchr dla pracowników ze szczególnymi schorzeniami,
• 70 proc. kwot przewidzianych dla zpchr dla pracowników ze stopniem umiarkowanym,
• 40 proc. kwot przewidzianych dla zpchr dla pracowników ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Do limitu pomocy należy doliczyć 100 proc. kwoty odpowiadającej składce należnej od pracownika na ubezpieczenie emerytalne i chorobowe oraz składce należnej od pracodawcy na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe.

JAK OTRZYMAĆ DOFINANSOWANIE?

W celu uzyskania dopłaty do wynagrodzenia niepełnosprawnych pracowników pracodawca musi zarejestrować się w prowadzonym przez PFRON Systemie Obsługi Dofinansowań, czyli złożyć w formie elektronicznej formularz zgłoszeniowy. Wtedy otrzyma identyfikator oraz hasło dostępu do systemu. Więcej na temat procedury rejestracyjnej: www.pfron.org.pl.
l Zatrudniając osoby niepełnosprawne, przedsiębiorcy mogą korzystać z różnych źródeł i form wsparcia, m.in. z pomocy de minimis. Od 1 stycznia 2007 r. kwota pomocy de minimis wynosi 200 000 euro (w sektorze transportu drogowego - 100 000 euro) w okresie trzech kolejnych lat budżetowych (bierze się pod uwagę bieżący rok budżetowy oraz dwa poprzednie lata) i z dopłat do wynagrodzeń, które finansowane są w ramach wyłączenia grupowego, co oznacza, że wartość pomocy de minimis nie ma wpływu na wysokość dofinansowania z PFRON i pomoc uzyskana z tych źródeł nie podlega kumulacji. l Od 1 stycznia 2008 r. dopłaty do wynagrodzeń niepełnosprawnych pracowników będą wypłacane co miesiąc, a nie raz na dwa miesiące, jak obecnie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.