Doradca Podatnika 35-36/2007 PRO I KONTRA

Marzena Jurczewska
specjalista prawa pracy i prawa gospodarczego

Na jakich zasadach można zatrudnić pracownika tymczasowego? Za co odpowiada pracodawca, który zatrudnia takiego pracownika, a jakie obowiązki ma agencja pracy tymczasowej?

Pracownik tymczasowy jest zatrudniany przez agencję (na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy) i agencja kieruje go do pracodawcy zwanego użytkownikiem (art. 7 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych). Pracownik wykonuje wyznaczone mu przez użytkownika zadania na jego rzecz i wyłącznie pod jego kierownictwem i kontrolą.

Łączny okres wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego w jednej firmie nie może przekroczyć 12 miesięcy w okresie obejmującym 36 kolejnych miesięcy. Jeżeli jednak pracownik tymczasowy zastępuje nieobecnego stałego pracownika zatrudnionego na warunkach kodeksowych, wówczas może wykonywać pracę tymczasową przez nieprzerwany okres nie dłuższy niż 36 miesięcy. Pracodawca nie może zatrudniać tymczasowo pracowników, z którymi wiąże go stosunek pracy (np. nie może zatrudnić swojego kierowcy, który bardzo dobrze zna angielski, aby w czasie oczekiwania na swojego pracodawcę tłumaczył artykuły z prasy biznesowej, jako pracownik tymczasowy - tłumacz).

Odpowiedzialność za bezpieczeństwo pracownika tymczasowego w czasie wykonywania przez niego pracy ponosi pracodawca użytkownik. Za niedopełnienie tego obowiązku grozi mu kara grzywny (art. 27 ust. 1 ustawy). Zasada ta dotyczy również wysokości wynagrodzenia pracownika tymczasowego, które musi być uzgodnione w umowie zawartej pomiędzy agencją a pracodawcą użytkownikiem. Pracownikowi tymczasowemu przysługuje urlop w wymiarze dwóch dni za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji jednego lub kilku pracodawców użytkowników (art. 17 ust. 1 ustawy). W razie wyrządzenia szkody materialnej pracodawcy użytkownikowi przez pracownika tymczasowego agencja jest zobowiązana do naprawienia tej szkody zgodnie z przepisami o odpowiedzialności materialnej pracowników, a następnie ma prawo dochodzenia od pracownika zwrotu zapłaconego odszkodowania.

Natomiast pracownik tymczasowy wszelkie roszczenia wynikające z naruszenia jego uprawnień pracowniczych przez pracodawcę użytkownika kieruje do agencji pracy tymczasowej. Agencja ma zaś prawo dochodzenia od pracodawcy użytkownika zwrotu równowartości zapłaconego odszkodowania. Nie każdy może zatrudniać pracowników tymczasowych. Pracodawcą użytkownikiem nie może być pracodawca, który w okresie ostatnich 6 miesięcy poprzedzających przewidywany termin rozpoczęcia wykonywania pracy tymczasowej przez pracownika tymczasowego dokonał zwolnień grupowych (art. 3 ust. 1 ustawy).

Od 1 lipca br. to już nie agencja pracy tymczasowej, lecz pracodawca użytkownik musi dostarczać pracownikom tymczasowym odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, zapewnić napoje i posiłki profilaktyczne, przeprowadzać szkolenia bhp, ustalać okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy oraz przeprowadzać ocenę ryzyka zawodowego i informować o nim PIP (art. 9 ust. 1 ustawy). W Komisji Trójstronnej dyskutowane są zmiany w zasadach zatrudniania pracowników tymczasowych. Komisja zaproponowała, aby przedłużyć okres zatrudnienia do 18 miesięcy, pod warunkiem, że zgodzą się na to działające w firmie związki zawodowe.

W tym samym trybie dopuszczone będzie skrócenie okresu wykonywania pracy przez pracownika tymczasowego u jednego pracodawcy użytkownika z 12 do 6 miesięcy. Kolejna ważna zmiana polega na powiązaniu liczby dokonanych zwolnień przez pracodawcę użytkownika z konkretnym oddziałem prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa. Obecnie zwolnienia grupowe w oddziale firmy uniemożliwiają zatrudnienie pracowników tymczasowych we wszystkich innych oddziałach przedsiębiorstwa, bez względu na ich ekonomiczną kondycję i potrzeby.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.