|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Czy można żądać zapłaty odsetek naliczonych od zaległych odsetekMichał Koralewski
aplikant radcowski Dłużnik uznał pisemnie swój dług wobec mnie, ale w dokumencie uznania długu wpisana jest kwota łączna zawierająca kwotę podstawową i narosłe przez lata odsetki. Czy mam prawo wpisać w pozwie jako wartość przedmiotu sporu tę łączną kwotę i zażądać od niej odsetek od dnia wniesienia pozwu? W prawie polskim istnieje generalny zakaz żądania odsetek od zaległych odsetek (tzw. zakaz stosowania procentu składanego bądź zakaz anatocyzmu). Zasada ta jednakże zna kilka wyjątków, które zostały zebrane w art. 482 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.). Wskazany artykuł dopuszcza anatocyzm, w sytuacjach gdy:
Pierwsza ze wskazanych sytuacji nazywana jest potocznie "kapitalizacją odsetek" i polegać może m.in. na tym, iż strona dolicza do należności głównej odsetki narosłe na dzień poprzedzający wniesienie pozwu i ujmuje tak powstałą kwotę jako wartość przedmiotu sporu. W tym też przypadku żądanie dalszych odsetek możliwe jest dopiero od dnia wniesienia pozwu.
Przykład
Jan K. pożyczył Adamowi N. kwotę 5 000 zł, określając termin zwrotu na 1 grudnia 2006 roku. Adam N. nie dokonał jednakże zwrotu w terminie. Jan K. po wysłaniu kilku wezwań do zapłaty postanowił wnieść pozew 1 lipca 2007 roku. Odsetki ustawowe na 30 czerwca 2007 roku wyniosły 332,40 zł. Jan K. wnosi zatem powództwo o kwotę 5 332,40 zł wraz z odsetkami od 1 lipca 2007 roku do dnia zapłaty. Zgoda na odsetki Drugi wyjątek odnosi się do umowy między wierzycielem i dłużnikiem, która została zawarta po dniu powstania zaległości. Kodeks nie określa przesłanek ważności takiej zgody ani dodatkowych wymogów formalnych. Można zatem domniemywać, iż dłużnik, uznając swój dług w postaci powiększonej o narosłe odsetki, zgodził się przez to na doliczenie zaległych odsetek do należności głównej. Wynika to z zasady swobody formy oraz dorozumianej zgody wynikającej z okoliczności danej sytuacji (tzw. zgoda per facta concludentia), o których mowa w art. 60 k.c. Naliczanie odsetek przez instytucję kredytową Ostatnia sytuacja przewiduje możliwość żądania odsetek od zaległych odsetek przez instytucję kredytową, która udzieliła pożyczki długoterminowej. W ocenie części doktryny zwrot "pożyczka" odnosi się również do kredytów udzielanych przez banki, niezależnie od rodzaju dłużnika (zob. M. Pałtynowicz "Konstrukcja prawna roszczenia o odsetki w prawie polskim", s. 26; Z. Strus "Glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z 5 października 1994 roku, sygn. akt III CZP 128/94", publ. OSP 1995 r. nr 5, poz. 107). Pogląd ten budzi jednakże wątpliwości (zob. W. Popiołek [w:] K. Pietrzykowski [red.] "Kodeks cywilny. Komentarz; komentarz do art. 482). Omówionych zasad, w tym ograniczeń anatocyzmu, nie stosuje się do świadczeń pieniężnych uregulowanych w przepisach szczególnych, zawierających także unormowanie kwestii odsetek, np. do świadczenia z ubezpieczeń społecznych (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 19 września 1994 roku, sygn. akt III AUr 51/94). Podsumowanie Reasumując, we wskazanej przez podatnika sytuacji możliwe jest doliczenie zaległych odsetek do należności głównej i zażądanie od tak obliczonej kwoty odsetek od dnia wniesienia powództwa bądź od dnia uznania tak określonego długu przez dłużnika. Bezpieczniejsze i szybsze wydaje się jednakże skorzystanie z pierwszej ze wskazanych możliwości. Dłużnik może bowiem chcieć opóźniać postępowanie przez kwestionowanie, iż jego zamiarem było wyrażenie zgody na doliczenie odsetek do dłużnej sumy. Jeżeli natomiast dłużnik chce współpracować z wierzycielem, można sporządzić dokument, w którym taka zgoda zostanie wyrażona wprost. Na koniec należy zaznaczyć, iż określając wartość przedmiotu sporu, należy ją zaokrąglić do pełnych złotych i od takiej kwoty obliczyć wysokość opłaty sądowej. W naszym przykładzie wartość przedmiotu sporu winna być określona jako 5 333 zł.
Podstawa prawna
WAŻNE
ZUS zapłaci odsetki za zwłokę, jeśli przegra przed sądem W sytuacji gdy organ rentowy ponosi odpowiedzialność za opóźnienia w przyznaniu lub wypłacie świadczenia, ubezpieczony ma prawo do odsetek, do takich wniosków doszedł Trybunał Konstytucyjny. Trybunał 11 września br. orzekł, że art. 118 ust. 1a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych rozumiany w ten sposób, że za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uznaje się dzień wpływu prawomocnego orzeczenia tylko w sytuacji, gdy za nieustalenie tych okoliczności nie ponosi odpowiedzialności organ rentowy, jest zgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego trzeba odróżnić dwie sytuacje faktyczne, które mają wpływ na prawo do odsetek. Pierwsza to nieprawidłowe działania organu rentowego, druga - opóźnienia w działaniu samego ubezpieczonego lub płatnika polegające np. na nieprzedłożeniu (mimo żądania organu rentowego) dokumentów koniecznych do ustalenia prawa. W drugim przypadku nie budzi wątpliwości fakt, że odpowiedzialność ponosiłby płatnik lub ubezpieczony. Konsekwencją takiego postępowania mogłoby być również pozbawienie ubezpieczonego prawa do odsetek, w sytuacji gdy organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za powstałe opóźnienia. Kwestionowany przepis jest zgodny z Konstytucją, o ile za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uznaje się dzień wpływu prawomocnego orzeczenia, tylko w sytuacji, gdy za nieustalenie tych okoliczności nie ponosi odpowiedzialności organ rentowy. Jeżeli zaś odpowiedzialność taka jest po stronie organu rentowego - ubezpieczony ma prawo do odsetek (sygn. akt P 11/07). Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
