Doradca Podatnika 35-36/2007 Rachunkowość

Czy najmniejsze firmy mogą liczyć na uproszczenia w księgowości i sprawozdawczości? Zmiany takie zapowiada Komisja Europejska, jednak prawdopodobnie o uproszczeniach w poszczególnych krajach decydować mają władze krajowe?

Rzeczywiście, co jakiś czas ożywają dyskusje o uproszczeniach księgowości dla mniejszych firm. Długo mówiono o standardach dla małych i średnich przedsiębiorstw. Czy na dyskusjach się jednak nie skończy, wkrótce się przekonamy. Komisja Europejska dyskutuje po raz kolejny nad pewnymi uproszczeniami. Do 1 października br. w UE potrwają dyskusje dotyczące uproszczenia księgowości najmniejszych firm. Komisja Europejska zaproponowała definicję firm mikro. Jeśli firma spełniłaby dwa z zaproponowanych trzech warunków, nie musiałaby stosować się do przepisów dyrektyw. Warunki te to: - zatrudnienie do dziewięciu pracowników, - suma bilansowa do 500 tys. euro i - obroty do miliona euro. To propozycje Komisji Europejskiej.

O tym jednak, czy księgowość małych firm, spełniających kryteria określone dla mikrofirm zostanie uproszczona, zdecydują władze krajowe. W Polsce najmniejsze firmy zamiast ksiąg rachunkowych mogłyby prowadzić księgę przychodów i rozchodów. Jeśli firmy podlegałyby jednak ustawie o rachunkowości, dla tej grupy przedsiębiorstw wyodrębnione zostałyby prostsze rozwiązania. Konsultacje krajów wspólnotowych w tej sprawie będą trwały do połowy października, a następnie zostanie podjęta decyzja co do kształtu przyjętych rozwiązań. W Polsce jedną z bardziej kontrowersyjnych od zawsze kwestii jest wysokość progów obligujących do prowadzenia ksiąg rachunkowych i poddawania ich badaniu przez biegłych rewidentów. Firmy od dawna oczekują regulacji podwyższających progi.

Przedsiębiorcy uważają, że prowadzenie ksiąg rachunkowych jest kosztowne, a z jeszcze większymi kosztami wiąże się badanie ich przez biegłych rewidentów. Biegli rewidenci z kolei argumentują, że niezbadane księgi i sprawozdania finansowe firm zagrażają bezpieczeństwu obrotu gospodarczego. Na razie poparcie dla wprowadzenia definicji firm mikro deklarują te kraje, które takie regulacje już posiadają. Przeciwna jest część organizacji międzynarodowych, która obawia się wyłączenia tej grupy przedsiębiorstw z harmonizacji wewnątrzunijnej.


Wymóg prowadzenia ksiąg rachunkowych

Księgi rachunkowe muszą prowadzić (i co za tym idzie stosować ustawę o rachunkowości) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 800 000 euro przeliczone według kursu średniego NBP z 30 września roku poprzedzającego rok obrotowy (art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 ustawy o rachunkowości).

Zatem w 2007 r. księgi prowadzić muszą przedsiębiorcy, u których w 2006 r. wystąpiły przychody co najmniej 3 186 800 zł (przeliczone według kursu średniego NBP z 30 września 2006 r., który wyniósł 3,9835 zł/euro). Za kilka dni dowiemy się, jaki limit będzie obowiązywał dla kolejnego roku.

Badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych w 2007 r.

Badaniu i ogłaszaniu, z zastrzeżeniem art. 64b ustawy o rachunkowości, podlegają roczne sprawozdania finansowe jednostek powiązanych, w tym roczne skonsolidowane sprawozdania finansowe grup kapitałowych, a także roczne sprawozdania finansowe - kontynuujących działalność: - banków oraz zakładów ubezpieczeń społecznych, - jednostek działających na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych, - jednostek działających na podstawie przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, - spółek akcyjnych, z wyjątkiem spółek będących na dzień bilansowy w organizacji, - pozostałych jednostek, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdanie finansowe (tj. w 2005 r.) spełniły, co najmniej dwa z następujących warunków:
1) średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
2) suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro (tj. 9 649 500 zł w przypadku sprawozdań za 2006 r.),
3) przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro (tj. 19 299 000 zł w przypadku sprawozdań za rok obrotowy 2006).

Sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej w 2007 r. Sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej może sporządzić jednostka, która w roku obrotowym, za który sporządza sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy nie osiągnęła dwóch z następujących trzech wielkości: średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 50 osób, suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 2 000 000 euro, czyli kwoty 7 662 400 zł dla 2006 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2006 r., który wyniósł 3,8312 zł) i 7 719 600 zł dla 2005 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2005 r., który wyniósł 3,8598 zł), przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro, czyli 15 324 800 zł dla 2006 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2006 r., który wyniósł 3,8312 zł) i 15 439 200 zł dla 2005 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2005 r., który wyniósł 3,8598 zł). Sprawozdanie finansowe w formie uproszczonej polega na wykazaniu informacji w zakresie ustalonym w załączniku nr 1 literami i cyframi rzymskimi. Zakres informacji jest oczywiście mniejszy niż w pełnym sprawozdaniu finansowym.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe w 2007 r.

Jednostka dominująca może nie sporządzać skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jeżeli na dzień bilansowy roku obrotowego (tj. 31 grudnia 2006 r.) oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy (t.j. 31 grudnia 2005 r.) łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla, bez dokonywania wyłączeń konsolidacyjnych, o których mowa w art. 60 ust. 2 i 6, z uwzględnieniem danych jednostek współzależnych niebędących spółkami handlowymi, spełniają co najmniej dwa z następujących warunków:

1) łączne średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 250 osób,
2) łączna suma bilansowa w walucie polskiej nie przekroczyła równowartości 7 500 000 euro, czyli kwoty 28 734 000 zł dla 2006 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2006 r., który wyniósł 3,8312 zł) i 28 948 500 zł dla 2005 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2005 r., który wyniósł 3,8598 zł),
3) łączne przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 15 000 000 euro, czyli kwoty 57 468 000 zł dla 2006 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2006 r., który wyniósł 3,8312 zł) i 57 897 000 zł dla 2005 r. (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP na 31 grudnia 2005 r., który wyniósł 3,8598 zł).

W następnym numerze będziemy mogli podać już niektóre limity na przyszły rok, w związku z wykorzystaniem do ich wyliczenia kursu euro podanego przez NBP na 30 września br.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.