Doradca Podatnika 35-36/2007 VAT

Krzysztof Litwin

Czy dotacja, subwencja lub inna dopłata będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Otrzymanie przez podatnika dotacji rodzi pewne konsekwencje na gruncie podatku od towarów i usług. Z otrzymaniem dotacji łączy się bowiem problem jej opodatkowania oraz kwestia prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, których zakup sfinansowany został dotacją.

O tym czy dotacja, subwencja lub inna dopłata będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług przesądzają przepisy w zakresie podstawy opodatkowania, a w szczególności przepis art. 29 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z jego brzmieniem podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku.

Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. W sytuacji zatem gdy otrzymana dotacja nie ma żadnego bezpośredniego wpływu na cenę towarów i usług, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odrębną kwestią związaną z otrzymaniem dotacji jest prawo odliczenia podatku naliczonego. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług dają podatnikom generalne prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z treści tego przepisu wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje wyłącznie czynnym, zarejestrowanym podatnikom podatku VAT, przy czym nabywane towary i usługi służą czynnościom podlegającym opodatkowaniu.

Ustawodawca przewidział jednocześnie liczne ograniczenia w korzystaniu przez podatników z prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. I tak w myśl art. 88 ust.1 pkt 2 obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.

Podatnik może jednak skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do wydatków niebędących kosztem uzyskania przychodów w odniesieniu do wydatków związanych z nabyciem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji oraz gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów (art. 88 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT). Odpowiadając zatem na pytanie Czytelnika, należy stwierdzić, iż otrzymanie dotacji z funduszy unijnych na pokrycie kosztów związanych z nabyciem środka trwałego, który jest wykorzystywany przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, nie powoduje u niego utraty prawa do odliczenia podatku naliczonego przy jego nabyciu.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.