Doradca Podatnika 35-36/2007 VAT

Przedsiębiorca ma prawo do odliczenia VAT z faktury, nawet jeśli jej wystawca formalnie nie jest zarejestrowanym podatnikiem. Pogląd ten prezentowany od pewnego czasu w orzecznictwie sądowo-administracyjnym respektować zaczynają organy skarbowe. Korzystne stanowisko w tej kwestii zajął ostatnio dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu w decyzji z 22 sierpnia 2007 r. (PPII4431761/07/ŁM).

Spółka kupowała usługi od dostawców i odliczała wykazany na fakturach VAT. Sprzedawca odprowadzał ten podatek do właściwego urzędu skarbowego, mimo że nie zarejestrował się jako czynny podatnik VAT. We wniosku o interpretację spółka pytała, czy postępuje prawidłowo, odliczając VAT. Urząd stwierdził, że nie. W odpowiedzi powołał się na gramatyczną wykładnię art. 88 ust. 3a pkt 1a ustawy o VAT, który wyłącza możliwość odliczenia podatku wynikającego z faktur wystawionych przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do ich wystawienia.

Powołał się też na literalne brzmienie § 8 rozporządzenia ministra finansów z 25 maja 2005 r., z którego wynika, że tylko zarejestrowani podatnicy VAT czynni są uprawnieni do wystawiania faktur. Urząd stwierdził, że faktura wystawiona przez podmiot niezarejestrowany nie jest podstawą do odliczenia podatku naliczonego. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie do organu II instancji. Spółka wskazywała, że zgodnie z fundamentalną dla podatku VAT zasadę neutralności, podatnik powinien mieć możliwość odzyskania podatku naliczonego zapłaconego w cenie kupowanych towarów i usług.

W zażaleniu spółka podkreślała również, że rozstrzygając sprawę, organ obowiązany jest do oceny, czy zastosowana norma prawa krajowego nie jest sprzeczna z normami wspólnotowymi i nie narusza podstawowych zasad dyrektywy. Jej zdaniem przepis krajowy niezgodny z prawem wspólnotowym nie może być stosowany. W świetle art. 168 dyrektywy Rady 2006/112/WE w sprawie podatku VAT podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupione usługi podlegające VAT, bez względu na dopełnienie lub nie wymogów formalnych związanych z rejestracją na potrzeby VAT. Izba skarbowa przychyliła się do stanowiska podatnika.

Dyrektor Izby Skarbowej we Wrocławiu w decyzji z 22 sierpnia 2007 r. (PPII4431761/07/ŁM), uchylił wcześniejsze postanowienie Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego, odmawiające podatnikowi prawa do odliczenia. Izba stwierdziła, że status podmiotu jako podatnika VAT jest niezależny od rejestracji dla celów tego podatku. Zdaniem izby z brzmienia spornego art. 88 ust. 3 a pkt 1a ustawy o VAT wynika, że dotyczy on faktur wystawionych przez podmioty "nieistniejące lub nieuprawnione" inne niż podatnicy VAT wymienieni w art. 15 ustawy.

W rozpatrywanej sytuacji brak rejestracji dla celów VAT wystawcy faktury był jedynie wynikiem zaniedbania obowiązków formalnych. Można i należy mu przypisać status podatnika ze względu na to, że działał w tym charakterze. Wobec tego spółka miała prawo do odliczenia VAT z wystawionych przez niego faktur. Izba podkreśliła, że rozstrzygnięcie takie jest zgodne z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości oraz wyrokiem WSA we Wrocławiu z 20 marca 2007 r. (I SA/Wr1625/06). Sąd stwierdził w nim, że ograniczenie prawa do odliczenia VAT z faktury wystawionej przez podmiot niezarejestrowany nie ma uzasadnienia w przepisach prawa wspólnotowego, wobec czego art. 88 ust. 3 a, który takie ograniczenie przewiduje, nie ma zastosowania w takiej sytuacji.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.