zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Kapitał zapasowy a dywidenda w spółce z o.o.

Rafał Golat
radca prawny
w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego

W poprzednich latach nasza spółka z o.o. część zysku przeznaczała na kapitał zapasowy. Obecnie wspólnicy pragną przeznaczyć kapitał zapasowy na wypłatę dywidendy. Z jakiego okresu tworzenia można przeznaczyć na taką wypłatę kapitał zapasowy, np. czy można wypłacić dywidendę z kapitału zapasowego z 2000 r. utworzonego z zysku za 1999 r.? Czy przeznaczone części zysku za 2005 r. na kapitał zapasowy będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?


Dla wypłaty wspólnikom dywidendy z zysków za minione lata, skumulowanych w kapitale zapasowym, podstawowe znaczenie ma regulacja zawarta w art. 192 k.s.h. Stanowi on, że kwota przeznaczona do podziału między wspólników nie może przekraczać zysku za ostatni rok obrotowy, powiększonego o niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz o kwoty przeniesione z utworzonych z zysku kapitału zapasowego i rezerwowych, które mogą być przeznaczone do podziału.

Kwotę tę należy pomniejszyć o niepokryte straty, udziały własne oraz o kwoty, które zgodnie z ustawą lub umową spółki powinny być przekazane z zysku za ostatni rok obrotowy na kapitały zapasowy lub rezerwowe. Wynika z tego jednoznacznie, że zasadniczo możliwe jest wypłacenie wspólnikom w ramach dywidendy zysków za lata ubiegłe, które skumulowane zostały w kapitale zapasowym. W art. 192 k.s.h. mowa jest poza tym o możliwości przeznaczenia do podziału między wspólników niepodzielonych zysków z lat ubiegłych.

Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie ograniczeń czasowych, wobec czego uznać należy, że możliwe jest wypłacenie wspólnikom w ramach dywidendy zysku za 1999 r. skumulowanego w kapitale zapasowym w 2000 r. Jest to jednak możliwość warunkowa, czyli wypłata taka jest możliwa wówczas, gdy spełnione są przesłanki, określone w ustawie i w umowie spółki. Po pierwsze - podzielone mogą być te kwoty, skumulowane w kapitale zapasowym, które zgodnie z art. 192 k.s.h. przeznaczone są do podziału.

Ponieważ ustawodawca w stosunku do spółek z o.o. nie uregulował szczegółowo zasad funkcjonowania kapitałów zapasowych w tych spółkach, kluczowe znaczenie mają postanowienia umowy spółki, z których powinno wynikać, na co kwoty skumulowane w kapitale zapasowym mogą być przeznaczane. Oczywiście w tym kontekście z treści umowy spółki powinno wynikać, że kwoty skumulowane w kapitale zapasowym, pochodzące z zysku, mogą być przeznaczane na wypłaty dywidendowe.

W przeciwnym razie powstają wątpliwości, czy spełniona jest przesłanka art. 192 k.s.h., dotycząca przeznaczenia do podziału kwot skumulowanych w kapitale zapasowym spółki. Po drugie - wypłata skumulowanych w kapitale zapasowym zysków z lat ubiegłych jest możliwa pod warunkiem, że spółka osiągnęła zysk za ostatni rok obrotowy. Niepodzielone zyski z lat ubiegłych oraz kwoty przeniesione z kapitału zapasowego powiększają zysk za ostatni rok obrotowy, jeśli zatem zysk taki nie wystąpił, samoczynne uruchomienie niepodzielonych zysków z poprzednich lat w celu wypłaty wspólnikom dywidendy należy uznać za niezgodne z art. 192 k.s.h.

Po trzecie - kwoty zysku z lat ubiegłych, skumulowane w kapitale zapasowym, przeznaczone do podziału między wspólników wraz z zyskiem za ostatni rok obrotowy należy pomniejszyć o wartości, wskazane w art. 192 zd. drugie k.s.h., w tym niepokryte straty. Może się zatem okazać, że te odliczane wartości w znacznym stopniu pomniejszą kwotę do podziału między wspólników, w tym kwotę niepodzieloną z lat ubiegłych, skumulowaną w kapitale zapasowym. Po czwarte - nie można zapominać, że zasada ogólna, określona w art. 192 k.s.h., powinna być interpretowana łącznie z innymi, szczególnymi zasadami ustawowymi. Ważny jest tu art. 197 k.s.h., dotyczący dywidendy uprzywilejowanej.

Przepis ten stanowi, że jeśli umowa przyznaje prawo do dywidendy uprzywilejowanej niewypłaconej w latach poprzednich, powinna określać najwyższą liczbę lat, za które dywidenda może być wypłacona z zysku w następnych latach, przy czym okres ten nie może przekraczać pięciu lat. Podczas zatem gdy art. 192 k.s.h. nie przewiduje ograniczeń czasowych podziału między wspólnikom zysku niepodzielonego z lat ubiegłych, w tym skumulowanego w kapitale zapasowym, ograniczenie takie wprowadzone zostało w stosunku do dywidend uprzywilejowanych, co jest oczywiście istotne tylko wówczas, gdy w spółce dywidendy takie zostały umownie ustanowione.

Przeznaczanie części zysku za dany rok obrotowy na kapitał zapasowy nie powinno być obciążane podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz ich zmiany, jeśli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Przeznaczenie części zysku spółki na kapitał zapasowy nie jest ani umową spółki, ani jej zmianą w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy. W pkt 2 przepis ten wyraźnie określa, że w przypadku umowy spółki za zmianę umowy przy spółce kapitałowej, a więc także spółce z o.o., uważa się wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika oraz dopłaty (art. 1 pkt 2 ustawy). Przeznaczenie części zysku na kapitał zapasowy nie mieści się w powyższym wyliczeniu zdarzeń, uznawanych za zmianę umowy spółki z o.o. i nie może być obejmowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Kapitał zapasowy kwalifikowany jest jako składnik kapitału własnego spółki, nie może być zatem traktowany, jako część kapitału zakładowego, zwiększenie wartości kapitału zapasowego nie powinno być zatem kojarzone z podwyższeniem kapitału zakładowego, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.  

PODSTAWA PRAWNA
  •  art. 192 i 197 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1097 ze zm.)
  •  art. 1 ust. 1 pkt 1 lit k), pkt 2, art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz. U. z 2007 r. nr 68, poz. 450)

WAŻNE
Jeśli wnosisz pozew o zapłatę przeciwko dłużnikowi, którym jest przedsiębiorca prowadzący indywidualną działalność gospodarczą, musisz podać jego właściwy i aktualny adres. W postępowaniu cywilnym przed sądem obowiązuje zasada tzw. fikcji doręczenia. Oznacza to, że pisma skierowane do osób prawnych, organizacji i osób fizycznych, które podlegają wpisowi do rejestru lub ewidencji, pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, pomimo że nie zostały one doręczone adresatowi ze względu na to, że w rejestrze nie została ujawniona zmiana jego adresu.

Zasada ta nie obowiązuje, jeśli nowy adres jest znany sądowi (art. 139 § 3 k.p.c.). W praktyce oznacza to, że postępowanie przed sądem może się dalej toczyć, a sąd może wydać wyrok wobec takiego podmiotu, pomimo że nie wie on nic o toczącej się przeciwko niemu sprawie. Brzmienie przytoczonego przepisu sugeruje, że dotyczy on także przedsiębiorców indywidualnych. Jednak w drugiej jego części mowa jest już tylko o rejestrze (nie ma nic na temat ewidencji).

To, że fikcja doręczenia nie dotyczy indywidualnych przedsiębiorców, potwierdza rozstrzygnięcie SN, który stwierdził, że sąd musi zawiesić postępowanie, jeżeli adres pozwanego (czyli Twojego dłużnika), którym jest przedsiębiorca prowadzący działalność na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez gminę, okaże się błędny lub nieaktualny

(uchwała SN z 8 listopada 2006 r., sygn. akt II CZP 103/06).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny