Doradca Podatnika 37-38/2007 Obrót gospodarczy

W dokumentach dotyczących udzielania pomocy ze środków unijnych można napotkać wiele specjalistycznych pojęć. Postaramy się przybliżyć je Państwu.

Fundusze przedakcesyjne - środki bezzwrotnej pomocy finansowej udzielanej przez UE krajom kandydującym, mające przygotować te kraje do członkostwa w Unii. Europejski Fundusz Społeczny (EFS) - jeden z funduszy strukturalnych, z którego środków finansowane są głównie działania poprawiające jakość zasobów ludzkich oraz instytucji rynku pracy. EUROSTAT - Urząd Statystyczny Unii Europejskiej odpowiadający za zbieranie danych statystycznych, przygotowywanie prognoz i analiz. Współpracuje z urzędami statystycznymi państw członkowskich.

Ewaluacja (programu) - oszacowanie oddziaływania pomocy strukturalnej Wspólnoty w odniesieniu do celów oraz analiza jej wpływu na specyficzne problemy strukturalne. Wyróżniamy cztery rodzaje ewaluacji: całościowa (globalna), wstępna, okresowa, końcowa. Finansowy wkład Wspólnoty - wielkość środków asygnowana przez Komisję Europejską w ramach pomocy finansowej, stanowiąca określoną proporcję kwalifikujących się kosztów publicznych programu, działania lub projektu. Fundusz dotacji - typ projektu o charakterze funduszu dotacji skierowanego na realizację konkretnego zagadnienia. W przypadku projektu tego typu operator funduszu rozdzielający dotacje pomiędzy odbiorców ostatecznych uznawany jest za beneficjenta końcowego pomocy.

Fundusz Spójności (Kohezji) - instrument ekonomiczno-polityczny KE, nie należący do funduszy strukturalnych i wdrażany na poziomie wybranych państw, a nie regionów. Jego celem jest ułatwienie integracji słabiej rozwiniętych krajów poprzez budowę wielkich sieci transportowych oraz obiektów infrastruktury ochrony środowiska o dużym obszarze oddziaływania.

W latach 2007-2013 będzie w Polsce finansował niektóre priorytety Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Fundusze przedakcesyjne - środki bezzwrotnej pomocy finansowej udzielanej przez UE krajom kandydującym, mające przygotować te kraje do członkostwa w Unii oraz pomoc w wyrównaniu różnic gospodarczych.

Te fundusze to: PHARE, ISPA, SAPARD. Grant - bezpośrednia płatność o charakterze niekomercyjnym, dokonywana przez jednostkę kontraktującą na rzecz określonego beneficjenta w celu podjęcia przez niego odpowiednich działań (a w niektórych przypadkach sfinansowania części budżetu projektu), promujących np. cele polityki strukturalnej UE. Inicjatywy wspólnotowe - programy finansowane z funduszy strukturalnych, mające na celu rozwiązanie problemów występujących na terenie całej UE.

Liczba i charakter inicjatyw wspólnotowych zmieniają się w zależności od zidentyfikowanych problemów mających wpływ na funkcjonowanie Unii. W latach 2000-2006 były to: EQUAL, INTERREG LEADER, URBAN. W Polsce wdrażane były tylko inicjatywy EQUAL i INTERREG.

INTERREG - inicjatywa UE, wspierająca współpracę obszarów przygranicznych dwóch państw członkowskich, mająca na celu wyrównanie dysproporcji w rozwoju tych obszarów. Jednostka monitorująco-kontrolna - jednostka współdziałająca z instytucją płatniczą odpowiedzialna za kontrolę i monitorowanie wydatków z funduszy strukturalnych oraz systemu dostarczania pomocy. Kategoria interwencji - dziedzina interwencji funduszy strukturalnych pomocna przy identyfikacji, badaniu i monitorowaniu działań.

Kategorie interwencji są wykorzystywane do wykonywania rocznych sprawozdań dotyczących funduszy strukturalnych i ich obciążenia. Komisja oceny projektów - podmiot powoływany przez beneficjenta końcowego. Ocena Komisji stanowi podstawę do ułożenia listy rankingowej i rekomendacji projektów. Komitet monitorujący - podmiot powoływany wspólnie przez KE oraz kraj beneficjenta dla celów oceny i nadzorowania danego programu. Jego zadaniem jest zapobieganie jednostronnym ocenom, wypracowanie kryteriów i sposobu oceny programu, częstotliwości i zakresu analiz cząstkowych i końcowych.