Doradca Podatnika 37-38/2007 Podatek dochodowy

Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zamościu z 25 czerwca 2007 r., sygn. PO I-415/26/07 Podatnik posiada zarejestrowaną indywidualną działalność gospodarczą od dnia 01 sierpnia 2006 r. W zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej wyszczególniono następujący przedmiot tej działalności:

• działalność jednoosobowych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą wyłącznie na rzecz jednego podmiotu (PKD 74.50. B),
• konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych (PKD 50.20. A),
• transport lądowy pasażerski, pozostały (PKD60.23. Z),
• transport drogowy towarów pojazdami specjalizowanymi (PKZ 60.24. A).

W dniu 29 grudnia 2006 roku Podatnik zawarł umowę o wykonanie usług, na mocy której zobowiązał się (zleceniobiorca) do świadczenia na rzecz zleceniodawcy - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością usług polegających na kierowaniu pojazdami zleceniodawcy oraz czynności z tym związanych.

Pytanie podatnika

Czy przychód uzyskiwany z tytułu świadczenia na rzecz przewoźnika usług związanych z transportem drogowym jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej?

Stanowisko urzędu

Definicję działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) regulują od 1 stycznia 2007 r. art. 5a pkt 6 w nowym brzmieniu oraz dodany art. 5b tej ustawy (zmiany wprowadzone nowelizacją z 16 listopada 2006 r., Dz.U. nr 217, poz. 1588). Zgodnie z pierwszym ze wskazanych artykułów za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się działalność zarobkową:

• wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
• polegającą na poszukiwaniu, rozpatrywaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
• polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
• prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1,2, i 4-9 ustawy.

Jednocześnie jednak ustawodawca wprowadził negatywne elementy definicji pozarolniczej działalności gospodarczej, wskazując w art. 5b ust. 1 ustawy, że za tę działalność nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

• odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
• są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności,
• wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

W związku z powyższym organ podatkowy dokonał analizy stanu faktycznego przedstawionego przez podatnika pod kątem występowania ww. przesłanek negatywnych. Pierwszym warunkiem niewystąpienia pozarolniczej działalności gospodarczej jest ponoszenie odpowiedzialności (z wyjątkiem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych) wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie przez podmiot zlecający wykonanie tych czynności. Wobec braku w analizowanym stanie faktycznym rozwiązań modyfikujących odpowiedzialność wobec osób trzecich należy uznać, że Podatnik bezpośrednio nie ponosi żadnej odpowiedzialności wobec klientów zleceniodawcy.

Jeżeli zatem za skutki wykonania danego zlecenia odpowiada co do zasady zleceniodawca, to omawiany warunek negatywny zostaje spełniony. Kolejnym warunkiem jaki musi wystąpić, aby pomimo wykonywania czynności opisanej w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, nie doszło do zaistnienia pozarolniczej działalności gospodarczej, jest wykonywanie tych czynności pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego. Okoliczności wskazane w tym przepisie eliminują zatem z zakresu pozarolniczej działalności gospodarczej aktywność zbliżoną do stosunku pracy.

Spełnienie warunków wykonywania czynności pod kierownictwem zlecającego oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego te czynności wymaga stwierdzenia okoliczności przesądzających o istnieniu pomiędzy stronami podległości organizacyjnej, która polega w szczególności na obowiązku stosowania się do poleceń przełożonego dot. sposobu wykonywania prac (czynności) oraz dostosowania się do funkcjonujących w przedsiębiorstwie zlecającego reguł organizacyjnych procesu wykonywania prac.

W treści zapytania podatnik podkreślił, że zlecający wskazuje jedynie miejsce przeznaczenia towarów, zaś on jako przedsiębiorca ma swobodę co do wyboru trasy i czasu realizacji zlecenia, oraz stwierdza, że nie podlega kierownictwu przewoźnika, które oznaczałoby obowiązek stosowania się do wszelkich bieżących wskazówek przewoźnika, np. w zakresie obowiązku zmiany trasy lub obowiązku przejmowania poszczególnych zleceń. Organ podatkowy po analizie szczegółowych zapisów umowy zawartej pomiędzy podatnikiem a zlecającym stwierdził, że rozwiązania w niej zawarte, świadczą o pewnej samodzielności zleceniobiorcy, która nie mieści się w zakresie pojęciowym kierownictwa wyrażającego się przy tego typu działalności w szczególności poprzez narzucenie miejsca i czasu pracy.

Ostatnią przesłanką negatywną definicji działalności gospodarczej jest nieponoszenie przez przedsiębiorcę ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością. Pojęcie ryzyka gospodarczego nie zostało zdefiniowane ani w ustawie o PIT, ani też w żadnych innych przepisach prawa. Podatnik podkreślił we wniosku o interpretację, że o ponoszeniu przez niego ryzyka gospodarczego świadczy fakt, że liczba otrzymywanych zleceń nie ma charakteru stałego, może różnić się w poszczególnych miesiącach, oraz że możliwa jest sytuacja, gdy przewoźnik nie będzie w ogóle zlecał wykonywania czynności.

Dokonując oceny zaistnienia tej przesłanki w przedstawionym stanie faktycznym organ podatkowy, analizując treść umowy zwrócił szczególną uwagę czy w umowie nie występują zapisy dot. wynagrodzenia należnego wykonawcy wskazujące na pracowniczy charakter stosunku łączącego strony. W tym zakresie potwierdzono, że w przedłożonej umowie prawo do wynagrodzenia nie zostało określone w sposób bezwzględny tj. niezależny od sytuacji ekonomicznej zleceniodawcy (np. wynagrodzenie należne za czas przestoju). Brak jest zapisów zobowiązujących zlecającego do przekazywania określonej liczby zleceń, zaś wynagrodzenie podatnika uzależnione jest od ilości przejechanych kilometrów.

Za istnieniem ryzyka wykonawcy przemawiają także zapisy umowy, które przewidują dla podatnika negatywne konsekwencje w przypadku nierzetelnego wykonania obowiązków nałożonych przez umowę (kary umowne, odpowiedzialność odszkodowawcza). W związku z powyższym organ stwierdził, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą łącznie wszystkie przesłanki negatywne określone w art. 5b ust 1 ustawy o PIT. Zdaniem organu podatkowego działalność podatnika wypełnia więc znamiona działalności gospodarczej określone w art. 5a pkt 6 ustawy o PIT.