Doradca Podatnika 37-38/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Rafał R. Kasprzycki
aplikant radcowski

Czy w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji strona może wnieść o uzupełnienie rozstrzygnięcia postanowienia, co do którego nie służy prawo zażalenia i które zapadło w toku postępowania poprzedzającego wydanie ww. decyzji, w sytuacji gdy decyzja nie jest jeszcze ostateczna?

Zgodnie z art. 213 Ordynacji podatkowej (dalej: o.p.) strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia lub co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub co do skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Dodatkowo organ podatkowy może z urzędu, w każdym czasie, uzupełnić albo sprostować decyzję w powyższym zakresie. Uzupełnienie lub sprostowanie decyzji następuje w drodze decyzji. Odmowa zaś uzupełnienia następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Postanowienie a decyzja

W przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Zgodnie zaś z art. 219 o.p. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 208, 210 § 3-5 oraz art. 211-215, tj. również w zakresie prawa strony do uzupełnienia rozstrzygnięcia postanowienia niezależnie od faktu, czy na określone postanowienie służy zażalenie, czy też nie. W przypadku postanowień, ich uzupełnienie i odmowa uzupełnienia będzie zapadać w drodze postanowienia. Stosowny wniosek strona może złożyć w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.


W zakresie postanowień i decyzji możemy wskazać dwie podstawowe różnice. Decyzje podatkowe mogą być skierowane tylko do stron postępowania, natomiast adresatem postanowień mogą być nie tylko strony postępowania, lecz także inni jego uczestnicy. Decyzja wydawana jest przez organ i kończy postępowanie w danej instancji zaś postanowienia co do zasady takiego charakteru nie mają (nie rozstrzygają o istocie sprawy) oraz, co ważne, wydawane są w toku postępowania (dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego).

Wydanie postanowienia pomimo zakończenia postępowania

Pojawia się zatem problem, czy z uwagi na fakt, iż postanowienia w myśl art. 216 o.p. wydawane są w toku postępowania, to czy organ może je wydać również po wydaniu decyzji, która w myśl art. 207 § 2 o.p. kończy postępowanie w danej instancji.


Wydaje się, iż do czasu, gdy decyzja zostanie zaskarżona lub do czasu, gdy stanie się ona ostateczna (tj. stronie nie będzie przysługiwało prawo odwołania) podatnikowi przysługiwać będzie prawo skutecznie wnosić o uzupełnienie treści rozstrzygnięcia każdego postanowienia. W zakresie uzupełnienia postanowienia organ orzeka w formie postanowienia (czy to przychylając się do wniosku podatnika, czy też odmawiając jego uwzględnienia). Jednocześnie jednak strona - podatnik (pomimo, iż decyzja kończy postępowanie w danej instancji) w ciągu 14 dni od dnia jej doręczenia może wnieść wniosek o jej uzupełnienie - organ zaś odmawia uzupełnienia decyzji w formie postanowienia.

Dowodzi to, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż samo wydanie decyzji uniemożliwia wydanie postanowienia z uwagi na koniec postępowania. Samo wydanie decyzji (gdy nie jest ona ostateczna lub skutecznie zaskarżona) nie tamuje zatem podatnikowi drogi do złożenia skutecznego wniosku o uzupełnienie postanowienia (o ile nie upłynął ustawowy termin do złożenia takiego wniosku), które wydane zostało w toku postępowania skutkującego wydaniem ww. decyzji. Na koniec zauważyć również należy, iż zgodnie z normą art. 237 o.p. postanowienia, na które nie służy zażalenie, strona może skarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Wydaje się zatem, iż strona powinna mieć prawo do poznania pełnej i prawidłowej treści takich postanowień (czemu służyć ma między innymi instytucja uzupełnienia), by móc skorzystać z prawa do ich skutecznego skarżenia właśnie w drodze odwołania od decyzji.

Wnioski

We wskazanym stanie faktycznym i prawnym podatnikowi powinno przysługiwać skuteczne prawo złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia, pomimo wydania samej decyzji. Ponadto powyższy wniosek podatnika nie powinien mieć wpływu na termin wniesienia odwołania od samej decyzji. Jedynie bowiem wniesienie wniosku o uzupełnienie decyzji zgodnie z art. 213 § 4 i 5 o.p. powodować będzie ewentualną zmianę terminu do wniesienia odwołania od wcześniej wydanej decyzji. Jak wskazuje bowiem ww. norma w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji lub postanowienia o odmowie termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji lub postanowienia.  

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.