Doradca Podatnika 37-38/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Jerzy Krotoski
adwokat z poznańskiej Kancelarii Krotoski - Adwokaci

Jaki jest sposób wnoszenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy dotyczącej uchwalenia prawa miejscowego? Czy skargę wnosi się za pośrednictwem tego organu czy bezpośrednio do sądu administracyjnego? W jakiej wysokości jest opłata i w jaki sposób można ją uiścić i czy można to zrobić znakami opłaty sądowej?

Kwestie związane z uchwalaniem oraz zaskarżaniem aktów prawa miejscowego reguluje ustawa o samorządzie gminnym. Akty prawa miejscowego ustanawia gmina w formie uchwał. Ustawa przewiduje możliwość zaskarżenia aktów prawa miejscowego przez poszczególnych obywateli, których interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone przez uchwałę (tzw. actio popularis). Zgodnie z orzecznictwem, naruszenie interesu prawnego to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego jego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. Innymi słowy - naruszenie norm przez organ musi być stwierdzone niezależnie od odczucia obywatela, który wnosi skargę.

Pierwszym warunkiem wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego, jest skierowanie do organu, który wydał kwestionowany akt prawny, wezwania do usunięcia naruszeń. Wezwanie takie można skierować w każdym czasie (niezależnie od daty uchwalenia aktu prawnego). W treści wezwania należy wskazać podważany akt prawny oraz argumenty przemawiające zdaniem strony za jego bezprawnością.

Formułowanie profesjonalnego (poruszającego argumentację stricte prawniczą) uzasadnienia nie jest konieczne (choć z całą pewnością może wpłynąć na decyzję organu poprzez pełne przybliżenie mu stanowiska strony). Jeżeli organ odmówi zastosowania się do treści wezwania bądź nie udzieli odpowiedzi na wezwanie w terminie dwóch miesięcy od jego skierowania, aktualizuje się uprawnienie do wystąpienia na drogę sądowoadministracyjną. Uprzednie skierowanie do organu wezwania ma zasadnicze znaczenie, gdyż stwierdzenie jego braku przez sąd będzie skutkować odrzuceniem skargi.

Nie oznacza to jednak braku możliwości złożenia skargi w przyszłości - w takim bowiem przypadku należy powtórzyć procedurę zaskarżania - skierować wezwanie do organu, a następnie, po upływie określonego czasu, wystąpić ze skargą do sądu. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się zawsze za pośrednictwem organu, który uchwalił prawo. Termin do złożenia skargi wynosi 30 dni i biegnie od dnia, w którym skarżący dowiedział się o stanowisku organu. W przypadku udzielenia odpowiedzi przez organ termin ten liczy się od chwili jej doręczenia skarżącemu bądź od chwili, w której skarżący dowiedział się o stanowisku organu (np. z ustnej wypowiedzi przedstawicieli organu).

Jeśli zaś organ pozostanie bierny wobec wezwania do zaniechania naruszeń - termin liczymy od dnia, w którym powinien on zająć stanowisko, a zatem po upływie dwóch miesięcy od skierowania do organu wezwania. Prawidłowe obliczenie terminu jest istotne, gdyż jego przekroczenie będzie skutkować odrzuceniem skargi. Należy pamiętać o konieczności uiszczenia opłaty od skargi - brak opłaty również skutkować będzie odrzuceniem skargi przez sąd. Wpis od skargi wynosi 300 zł i należy go uiścić na rachunek bankowy sądu bądź w kasie sądu, wskazując tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, oraz nazwę stron (lub sygnaturę sprawy). Nie ma możliwości uiszczenia opłaty znakami opłaty sądowej.

W terminie 30 dni od złożenia skargi organ zobowiązany jest przygotować odpowiedź na skargę oraz skierować ją wraz z aktami do sądu administracyjnego. Aż do rozpoczęcia rozprawy organ może uwzględnić skargę w całości, co czynić będzie orzeczenie sądu administracyjnego zbędnym i spowoduje umorzenie postępowania. W innym przypadku - jeżeli skarga spełnia przewidziane prawem wymogi - sąd wyznacza rozprawę i rozstrzyga skargę merytorycznie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.