Doradca Podatnika 37-38/2007 Rachunkowość

Justyna Grywińska
księgowa z Licencją MF,
właścicielka Biura Księgowego,
członek Stowarzyszenia Księgowych w Polsce

Prowadzimy sklep z artykułami spożywczymi, w naszym asortymencie są również owoce i warzywa, dlatego też często dokonujemy zakupów produktów rolnych od rolników ryczałtowych. Czasami na poczet przyszłych dostaw rolnicy otrzymują od naszej firmy zaliczki, czy przekazanie takiej zaliczki wiąże się z koniecznością wystawienia faktury VAT RR? Jeżeli nie, to kiedy taką fakturę należy wystawić? Prosimy o wskazanie ewidencji księgowej tych zdarzeń.

Zakup produktów rolnych od rolników ryczałtowych został objęty szczególną procedurą rozliczania VAT. Zgodnie z art. 116 ustawy o podatku od towarów i usług zobowiązanym do wystawienia faktury z tytułu przeprowadzonej transakcji jest nabywca towarów. Wystawiona faktura zawiera zryczałtowaną kwotę zwrotu podatku na rzecz rolnika z tytułu nabywania przez niego niektórych środków produkcji dla rolnictwa.

Stawka tego zwrotu wynosi 5 proc. kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych, pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku. Zgodnie z art. 116 ust. 6 nabywca produktów rolnych ma prawo do zwiększenia podatku naliczonego o zawarty w fakturze VAT RR zryczałtowany zwrot podatku w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonał zapłaty faktury, pod warunkiem że:

1. Nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną,
2. Zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności,
3. W dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, o której mowa w pkt 2, zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie produktów rolnych. Przede wszystkim podatnik ma wątpliwości w sytuacji, w której na poczet przyszłych dostaw wypłacane są na rzecz rolnika ryczałtowego zaliczki.

STANOWISKO URZĘDU SKARBOWEGO

Stanowisko w sprawie zaliczek wypłacanych dla rolników ryczałtowych zajął Pomorski Urząd Skarbowy w postanowieniu z 25 kwietnia 2006 r., sygn. VI/443-33/06/JD, w którym między innymi czytamy: "(...) Fakt, iż w przypadku przedmiotowych transakcji dochodzi do wystawienia faktury VAT, nie jest równoznaczny z powstaniem obowiązku podatkowego po stronie rolnika ryczałtowego, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT jest on od podatku zwolniony. (É) Zatem w opisanej sytuacji nie ma również zastosowania przepis art. 19 ust. 11 ustawy o VAT, zgodnie z którym, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. (...) (....) Wobec powyższego, w przypadku gdy przed dokonaniem dostawy produktów rolnych wpłacono rolnikowi ryczałtowemu zaliczkę, nie powstaje obowiązek podatkowy, a czynność ta nie powinna być dokumentowana fakturą VAT (brak zastosowania art. 19 ust. 11, art. 29 ust. 2, art. 106 ust. 3 ustawy o VAT oraz § 14 w. cyt. rozporządzenia Ministra Finansów). (...) Podatnik nie nabędzie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w momencie wpłaty zaliczki (tj. przed dokonaniem dostawy przez rolnika ryczałtowego). (...)" Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę VAT RR dokumentującą nabycie tych produktów. Najodpowiedniejszym momentem wystawienia takiej faktury będzie czas dostawy produktów przez rolnika ryczałtowego. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy (rolnikowi ryczałtowemu).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.