Doradca Podatnika 37-38/2007 Ubezpieczenia

Marzena Jurczewska
specjalista od prawa gospodarczego i prawa pracy

Wolontariuszowi, który wykonuje świadczenie przez okres dłuższy niż 30 dni, przysługuje zaopatrzenie z tytułu wypadków przy wykonywaniu świadczeń - na zasadach zawartych w ustawie o zaopatrywaniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach.

Praca w charakterze wolontariusza jest szansą na zdobycie doświadczenia zawodowego i orientacji w środowisku pracy, co jest bardzo cenione przez pracodawców, którzy niechętnie zatrudniają osoby bez jakiegokolwiek praktyki. Nie jest to jednak praca wykonywana w ramach stosunku pracy, a wolontariusz nie ma praw przysługujących pracownikowi.

Wolontariusze mogą wykonywać świadczenia odpowiadające świadczeniu pracy, na rzecz: organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów, które mogą prowadzić działalność pożytku publicznego, organów administracji publicznej oraz jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych. (z wyłączeniem prowadzonej przez nie działalności gospodarczej). Stosunek prawny łączący korzystającego (podmiot, na rzecz którego wolontariusz wykonuje świadczenie) z wolontariuszem jest stosunkiem cywilnoprawnym. Zakres świadczenia, czas i sposób jego wykonywania przez wolontariusza określa porozumienie zawierane przez strony. Forma porozumienia jest uzależniona od czasu jego obowiązywania.

Trzeba je sporządzić na piśmie, jeżeli wolontariusz ma pracować dłużej niż 30 dni. Jeżeli krócej, to korzystający ma obowiązek jego potwierdzania na piśmie tylko na żądanie wolontariusza. Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie określa także, że porozumienie powinno przewidywać możliwość jego rozwiązywania, a korzystający ma obowiązek wydać pisemne zaświadczenie o wykonywaniu świadczeń przez wolontariusza i na prośbę wolontariusza - opinię o jego pracy. Okres wykonywania świadczenia w charakterze wolontariusza nie jest liczony do stażu pracy. Nie ma także znaczenia przy nabywaniu prawa do urlopu wypoczynkowego.

Jedynym obowiązkiem wolontariusza jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji, jeżeli takie wymagania stawia charakter wykonywanej przez niego pracy, np. możliwość sprawowania bezpłatnej opieki medycznej nad chorym jest uzależniona od posiadania odpowiednich uprawnień wynikających z przepisów regulujących opiekę zdrowotną. Ubezpieczenie zdrowotne wolontariusza zależy od woli korzystającego i następuje nie z dniem zawarcia porozumienia, lecz od dnia określonego w umowie zawartej przez korzystającego z NFZ.

Zawarcie porozumienia nie rodzi też skutków prawnych w kwestii objęcia wolontariusza ubezpieczeniami społecznymi. Wolontariuszowi, który wykonuje świadczenie przez okres dłuższy niż 30 dni przysługuje zaopatrzenie z tytułu wypadków przy wykonywaniu świadczeń - na zasadach zawartych w ustawie o zaopatrywaniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach.

Jeżeli stał się niezdolny do pracy całkowicie lub częściowo to przysługuje mu renta z tytułu niezdolności do pracy. Przysługuje mu również jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu, jeżeli wskutek wypadku stał się całkowicie niezdolny do pracy. 

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.