Doradca Podatnika 37-38/2007 VAT

Krzysztof Litwin
pracownik organów skarbowych

Jestem rolnikiem ryczałtowym i nie rozliczam podatku od towarów i usług w Polsce ale jednocześnie dokonuję zakupu towarów i maszyn w Czechach, a kwota tego nabycia przekroczyła w tym roku 10 000 euro. W jaki sposób rozliczyć transakcje nabycia towarów w Czechach?

Przepisy ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wprowadziły uproszczoną formę rozliczania dostawy produktów rolnych dokonywanej przez rolników ryczałtowych. Sprzedaż produktów rolnych przez rolnika ryczałtowego została zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Rolnik ryczałtowy, korzystając ze zwolnienia od VAT, nabywa jednocześnie prawo do zryczałtowanego zwrotu podatku naliczonego przy dokonanych zakupach niezbędnych do produkcji rolnej lub świadczenia usług rolniczych.

Rolnik ryczałtowy korzysta również ze szczególnych zasad rozliczania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują, że w odniesieniu do pewnej grupy podatników, do których należą m.in. rolnicy ryczałtowi, lub z uwagi na niską wartość transakcji, transakcje nabycia towarów od kontrahenta unijnego nie będą traktowane jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów.

Przy ustalaniu wartości, o których mowa wyżej, nie wlicza się kwoty podatku od wartości dodanej należnego lub zapłaconego na terytorium państwa członkowskiego, z którego towary te są wysyłane lub transportowane. Do wartości tej nie wlicza się również wartości z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia nowych środków transportu oraz zharmonizowanych wyrobów akcyzowych.


W sytuacji, o której mowa w pytaniu zadanym przez Czytelnika obowiązek podatkowy z tytułu dokonanego wewnątrzwspólnotowego nabycia powstał w momencie przekroczenia kwoty 10 000 euro. Obowiązek odprowadzenia VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru wiąże się również z obowiązkiem składania deklaracji podatkowej.

Zgodnie bowiem z art. 99 ust. 8 ustawy o VAT podatnicy inni niż zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni i osoby prawne niebędące podatnikami, u których wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przekroczyła kwotę 10 000 euro, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe w zakresie dokonywanych nabyć (na druku VAT-8) za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu.

Należy przy tym pamiętać, iż zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o VAT, przed dniem dokonania pierwszego wewnątrzwspólnotowego nabycia podatnik, który zamierza nabywać towary od podatników z innych państw członkowskich, obowiązany jest zarejestrować się jako podatnik VAT UE. Rejestracji dokonuje się na formularzu VAT-R wraz z załącznikiem VAT-R/UE. Na druku tym informuje się naczelnika o zamiarze dokonania wewnątrzwspólnotowego nabycia. Przepis ten stosuje się odpowiednio do podatników zwolnionych od podatku VAT (rolników ryczałtowych), u których wartość wewnątrzwspólnotowego nabycia przekroczyła 10 000 euro, oraz tych, którzy zamierzają skorzystać z opcji opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, pomimo nieprzekroczenia tej kwoty.


Omawiając problematykę wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów przez rolnika ryczałtowego, warto wspomnieć również, o tym że ustawodawca przewidział opcję wyboru opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W konsekwencji wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów może wystąpić u rolników ryczałtowych, pomimo nieprzekroczenia 10 000 euro, pod warunkiem złożenia do naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego oświadczenia o wyborze opodatkowania tych czynności.

Oświadczenie to składa się przed dokonaniem wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, od którego nabycia te mają być rozliczane przez te podmioty na terytorium kraju, i obowiązuje ono przez 2 kolejne lata, licząc od końca miesiąca, w którym zostało złożone. Podatnicy, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa wyżej, mogą ponownie skorzystać z wyłączenia od opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, jeżeli zawiadomią pisemnie naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z opodatkowania przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują z opodatkowania, nie wcześniej jednak niż po upływie dwóch lat.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.