Doradca Podatnika 39/2007 Obrót gospodarczy

Rafał R. Kasprzycki
aplikant radcowski

Posiadamy zezwolenie na hurtową sprzedaż alkoholi wysokoprocentowych (powyżej 18 proc.). W związku z rozwojem naszej działalności chcielibyśmy rozszerzyć sprzedaż o sprzedaż hurtową takiego alkoholu na podstawie umów agencyjnych. Czy możemy nasze pozwolenie przenosić na naszych agentów?

Kwestie możliwości sprzedaży alkoholu wysokoprocentowego określa ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stanowi ona, że obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18 proc. alkoholu może być prowadzony tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw gospodarki. W przypadku napojów alkoholowych o niższej zawartości alkoholu zezwolenia wydaje marszałek województwa.

Ustawa nie udziela jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy można prowadzić handel alkoholem za pośrednictwem innego podmiotu, który takiego pozwolenia nie posiada. Innymi słowy - nie zawiera zakazu zbycia praw wypływających z zezwolenia. W tej sprawie wypowiedział się jednak Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 13 marca 2003 r., sygn. akt II SA 982/01).

Zagadnienie to zostało poruszone na tle rozpatrywania prawidłowości wydania przez ministra decyzji, która utrzymała w mocy jego wcześniejszą decyzję o odmowie udzielenia spółce z o.o. zezwoleń na prowadzenie obrotu handlowego napojami alkoholowymi o zawartości do 18 proc. alkoholu, za pośrednictwem hurtowni agencyjnych.

Sąd zdecydował, że, zgodnie z art. 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obrót hurtowy napojami alkoholowymi na terenie kraju wymaga zezwolenia, które jest uprawnieniem podmiotowym, czyli przyznawanym tylko konkretnemu, indywidualnie oznaczonemu przedsiębiorcy, który we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność w tym zakresie. Jako takie jest nierozerwalnie związane z oznaczonym przedsiębiorcą i nie może być przez niego zbyte czy przeniesione na inny podmiot.

Umowa agencyjna polega na odpłatnym pośredniczeniu przez agenta przy zawieraniu umów (w tym przypadku sprzedaży napojów alkoholowych i piwa) na rzecz dającego zlecenie; art. 758 § 1 k.c.). Agent, dokonując czynności faktycznych zmierzających do zawarcia umowy lub zawierając te umowy na rzecz osoby posiadającej koncesję, w rzeczywistości sam prowadziłby działalność koncesjonowaną, bowiem fizycznie dokonywałby obrotu napojami alkoholowymi, nie posiadając ku temu odpowiednich zezwoleń. Doprowadzenie do takiej sytuacji naruszałoby obowiązujące prawo i pozbawiało państwo właściwej kontroli nad sposobem prowadzenia działalności gospodarczej przez państwo reglamentowanej.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.