Doradca Podatnika 39/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Rafał R. Kasprzycki
aplikant radcowski

Niedawno zakupiłem samochód w komisie na potrzeby prowadzonej przeze mnie działalności gospodarczej. Sprzedawca zapewniał mnie, że samochód jest sprawny technicznie, nie zawiera wad oraz ma bogate sprawne wyposażenie. Samochód był używan, więc nie był objęty gwarancją.

Przed zakupem nie dokonałem dokładnego sprawdzenia samochodu ani badań technicznych z uwagi na brak czasu. Jak się okazało samochód był wadliwy, miał uszkodzoną elektrykę i system jezdny oraz wycieki oleju. Na moje zawiadomienie o wadach (wysłane listem poleconym) sprzedawca nie odpowiedział. Czy sprzedawca ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność z tego tytułu. Jeżeli tak to, jakie przysługują mi uprawnienia?

Z treści pytania wynika, iż sprzedaż odbyła się między dwoma przedsiębiorcami i dotyczyła używanego samochodu, na który nie była udzielona gwarancja. W takich wypadkach zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), w szczególności w zakresie rękojmi.

Odpowiedzialność sprzedającego za wady towaru

Zgodnie z normą art. 566 k.c. sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę zmniejszającą jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy, jeżeli rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo, jeżeli rzecz została kupującemu wydana w stanie niezupełnym (rękojmia za wady fizyczne).

Oprócz powyższego sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo, jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej; w razie sprzedaży praw sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie praw (rękojmia za wady prawne). Sprzedawca będzie jednak zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy.

Z treści pytania wynika jednak, iż w momencie zakupu kupujący nie wiedział o opisanych usterkach, a sprzedawca dodatkowo zapewniał, iż pojazd pozbawiony jest jakichkolwiek wad. Dlatego też powyższe wyłączenie nie będzie miało w powyższym przypadku zastosowania. Co prawda strony w umowie mogą odpowiedzialność z tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć, jednakże z treści pytania wynika, iż umowa w ogóle tej kwestii nie reguluje, co oznacza, iż zastosowanie będą mały ogólne normy w zakresie rękojmi.

Za jakie wady zatem będzie odpowiada sprzedawca. Zgodnie z normami kodeksowymi sprzedawca nie jest odpowiedzialny z tytułu rękojmi za wady fizyczne, które powstały po przejściu niebezpieczeństwa na kupującego, chyba że wady wynikły z przyczyny tkwiącej już poprzednio w rzeczy sprzedanej.


O wadzie trzeba zawiadomić sprzedawcę

Kupujący, aby móc się skutecznie powoływać na odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady, musi w odpowiednim terminie zawiadomić o nich sprzedawcę. Zasadą jest, iż kupujący traci uprawnienia z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca od jej wykrycia, a gdy zbadanie rzeczy jest w danych stosunkach przyjęte, jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie w ciągu miesiąca po upływie czasu, w którym przy zachowaniu należytej staranności mógł ją wykryć (dotyczy to np. badania samochodu).

Jednakże przy sprzedaży między osobami prowadzącymi działalność gospodarczą utrata uprawnień z tytułu rękojmi następuje, jeżeli kupujący nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o dostrzeżonej wadzie, a w wypadku gdy wada wyszła na jaw dopiero później - jeżeli nie zawiadomił sprzedawcy niezwłocznie po jej wykryciu. Do zachowania terminów zawiadomienia o wadach rzeczy sprzedanej wystarczy wysłanie przed upływem tych terminów listu poleconego.

Rodzaje roszczeń wobec sprzedawcy

Jeżeli zatem spełnione zostały powyższe warunki, wówczas kupującemu przysługiwać będzie określone roszczenie wobec sprzedawcy. W takich przypadkach kupujący może od umowy odstąpić albo żądać obniżenia ceny. Jednakże kupujący nie może od umowy odstąpić, jeżeli sprzedawca niezwłocznie wymieni rzecz wadliwą na rzecz wolną od wad albo niezwłocznie wady usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona przez sprzedawcę lub naprawiana, chyba wady są nieistotne.

Jeżeli kupujący odstępuje od umowy z powodu wady rzeczy sprzedanej, strony powinny sobie nawzajem zwrócić otrzymane świadczenia. Jeżeli zaś kupujący żąda obniżenia ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej, obniżenie powinno nastąpić w takim stosunku, w jakim wartość rzeczy wolnej od wad pozostaje do jej wartości obliczonej z uwzględnieniem istniejących wad. W przedstawionym stanie faktycznym przysługuje zatem kupującemu roszczenie o obniżenie ceny sprzedaży, lub może on od umowy odstąpić o ile oczywiście spełnione będą wszystkie ww. warunki.  

333

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.