Doradca Podatnika 42-43/2007 Podatek dochodowy

Czy opłata wstępna przy umowie leasingu może być zaliczona do kosztów w momencie jej poniesienia?

Wstępna opłata leasingowa, należąca do kosztów pośrednich, do czasu zmiany przepisów podatkowych była zaliczana przez przedsiębiorców do kosztów podatkowych w momencie jej poniesienia. Zmiana przepisów podatkowych dotycząca sposobu zaliczania do kosztów podatkowych kosztów pośrednich spowodowała powstanie licznych wątpliwości wśród przedsiębiorców.

Obecnie, zgodnie z nowym brzmieniem art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, koszty pośrednie należy zaliczyć do kosztów podatkowych, co do zasady, w dacie ich poniesienia, jednak jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. Dokonując gramatycznej wykładni powołanego wyżej przepisu, Minister Finansów w piśmie nr MB8/512/2007 z 29 czerwca 2007 r. stwierdził, że wstępna opłata leasingowa powinna być przez podatnika rozliczana proporcjonalnie do długości trwania umowy.

"Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów stosownie do ust. 5d tego artykułu uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

W świetle ww. przepisów uzasadnione jest, by koszty pośrednie, do których można zaliczyć m.in. wstępną opłatę leasingową (czynsz inicjalny) dotyczącą ściśle określonego czasu trwania umowy leasingu zawartej na czas oznaczony, podatnik rozliczał proporcjonalnie do długości trwania tej umowyŇ. Niektórzy specjaliści twierdzą, że mając na uwadze dotychczasową praktykę oraz cel, jaki ustawodawca chciał osiągnąć, dokonując zmian w przepisach podatkowych, nie można uznać stanowiska Ministra Finansów za prawidłowe. Zmiana przepisów podatkowych miała charakter porządkowy - jej celem było dostosowanie prawa podatkowego do przepisów ustawy o rachunkowości.

Ustawodawca przyjął zasadę wynikającą z ustawy o rachunkowości i uzależnił uznanie poniesionego kosztu za koszt podatkowy od jego zaksięgowania. Do czasu zmiany przepisów podatkowych, a zasadniczo do 29 czerwca 2007 r., powszechnie uznawano, że wstępna opłata leasingowa należąca do kosztów pośrednich jako warunek konieczny do rozpoczęcia realizacji umowy leasingowej może być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w momencie jej poniesienia.

Wydaje się, że opłata wstępna z reguły dotyczy nie całego okresu obowiązywania umowy, lecz samego jej rozpoczęcia. Dlatego należałoby uznać, że może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodu w momencie poniesienia. Jednak zaprezentowane wcześniej stanowisko Ministerstwa Finansów jest cały czas aktualne. 

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.