Doradca Podatnika 42-43/2007 Prawo pracy

Likwidacja stanowiska jest ważną i obiektywną przyczyną uzasadniającą dokonanie wypowiedzenia zmieniającego wówczas, gdy proces likwidacyjny jest na tyle zaawansowany, że nie ma wątpliwości co do jego rzeczywistego przeprowadzania w zakładzie pracy. Wyrok ten zapadł w sprawie z powództwa Grzegorza Ś. przeciwko szpitalowi specjalistycznemu w K. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia warunków pracy i płacy.

STAN FAKTYCZNY

Pracodawca wypowiedział Grzegorzowi Ś. warunki zatrudnienia z powodu likwidacji jego stanowiska pracy w związku z wprowadzeniem nowego schematu organizacyjnego szpitala. Do czasu reorganizacji pracownik był asystentem-zastępcą ordynatora na jednym z oddziałów. Reorganizacja polegała na tym, że dwa oddziały szpitalne zostały połączone w jeden, którym miał kierować ordynator przy pomocy trzech koordynatorów. A zatem w strukturze organizacyjnej szpitala zostało zlikwidowane stanowisko zastępcy ordynatora, a na jego miejsce powstało stanowisko koordynatora.

Rzeczywista liczba stanowisk pracy pozostała jednak niezmieniona. Koordynatorzy przejęli też wszystkie funkcje uprzednio należące do zastępców ordynatora. Jednak Grzegorzowi Ś. nie zostało w wypowiedzeniu warunków zatrudnienia zaproponowane stanowisko koordynatora, ale inne stanowisko pracy. Pracownik nie przyjął nowych warunków pracy i stosunek pracy uległ definitywnemu rozwiązaniu. Pracownik skierował sprawę do sądu pracy, uznawszy, że wypowiedzenie przez pracodawcę warunków pracy było bezskuteczne. Sądy pierwszej i drugiej instancji uznały, że podana przez pracodawcę przyczyna wypowiedzenia warunków pracy (reorganizacja szpitala) miała charakter pozorny.

W ich ocenie zastąpienie stanowisk zastępców ordynatora stanowiskami koordynatorów nie spowodowało żadnych zmian w zakresie obowiązków, jakie wiązały się z tymi stanowiskami. Ponadto ogólna liczba stanowisk pracy nie uległa zmianie, gdyż trzech dotychczasowych zastępców ordynatorów zostało zastąpionych trzema mianowanymi koordynatorami. Nie istniał też związek przyczynowy między zmianami struktury organizacyjnej szpitala a wypowiedzeniem zmieniającym złożonym Grzegorzowi Ś.

Sąd Najwyższy stwierdził natomiast, że dokonana przez sądy pierwszej i drugiej instancji ocena likwidacji stanowiska pracy Grzegorza Ś. była zbyt pochopna i ogólnikowa, stąd wymaga powtórnego, głębszego zbadania, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi okręgowemu. Zdaniem SN decyzje organizacyjne co do przydatności i celowości utrzymywania danego stanowiska mieszczą się w uprawnieniach pracodawcy i nie podlegają ocenie sądu pracy. Sąd pracy ma prawo tylko badać, czy taka likwidacja nie jest fikcyjna i nie służy pozbyciu się konkretnego pracownika.

Przy takim badaniu sąd pracy nie może ograniczać się do porównania zakresów czynności przewidzianych dla stanowisk pracy (likwidowanego i nowo utworzonego), nie uwzględniając skutków wprowadzonych przez pracodawcę zmian organizacyjnych w wymiarze ekonomicznym i strukturalnym. Dla uznania, że wypowiedzenie zmieniające było nieuzasadnione, nie wystarczy ogólnikowe stwierdzenie, że po wypowiedzeniu umowy o pracę spowodowanym likwidacją stanowiska pracodawca zatrudnił innego pracownika "na podobnym stanowisku pracy". Konieczne jest natomiast ustalenie, jaki charakter miało to "podobne stanowisko pracy" oraz czy różnice i podobieństwa między nim a stanowiskiem zlikwidowanym są na tyle duże, że nie może być wątpliwości co do faktycznego zlikwidowania dotychczasowego stanowiska pracy. (oprac. na podstawie wyroku SN z 4 września 2007 r., sygn. akt I PK 92/07)

Przyznanie nagrody jubileuszowej

Postanowienia wewnątrzzakładowych przepisów płacowych dotyczące nabycia prawa do nagrody jubileuszowej powinny respektować zasadę wyrażoną w art. 183c kodeksu pracy.

STAN FAKTYCZNY

Taki wyrok SN zapadł w sprawie z powództwa Katarzyny T. przeciwko jednemu z banków o nagrodę jubileuszową. Pracownica, powołując się na swój ogólny staż pracy (uprawniający formalnie do nagrody jubileuszowej w pozwanym banku), wystąpiła do pracodawcy o wypłatę tej nagrody, gwarantowanej pracownikom banku na podstawie wewnętrznych przepisów płacowych. Pracodawca odmówił, powołując się na jeden z zapisów regulaminu wypłat nagrody, zgodnie z którym do okresów pracy uprawniających do nagrody jubileuszowej nie zalicza się okresów pracy w prywatnym zakładzie pracy.

Pracownica zaś legitymowała się właśnie stażem zatrudnienia w takim zakładzie pracy. Sąd drugiej instancji nie uwzględnił powództwa, dlatego pracownica zaskarżyła niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną pracownicy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd drugiej instancji. SN stwierdził, że niezaliczenie przez pracodawcę do ogólnego stażu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej niektórych okresów pracy tylko dlatego, że odbyte zostały w prywatnym zakładzie pracy, uzasadnia zarzut nierównego traktowania w zatrudnieniu. (oprac. na podstawie wyroku SN z 10 października 2007 r., sygn. akt II PK 38/07)

Odszkodowanie z umowy o zakazie konkurencji

Od wypłaty odszkodowania z tytułu umowy o zakazie konkurencji łatwo się nie wywiniesz! Powodem zaprzestania wypłaty odszkodowania na podstawie umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy nie może być fakt ustanowienia zarządu komisarycznego u pracodawcy (banku) zgodnie z przepisami prawa bankowego.

STAN FAKTYCZNY

Krzysztof J., będący członkiem władz banku, podpisał z pracodawcą-bankiem (G. BANK SA) umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Umowa o pracę z tym pracownikiem uległa rozwiązaniu i miał on, przez czas ustalony w umowie o zakazie konkurencji, obowiązek powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej względem banku, a były pracodawca powinien wypłacać mu za to odszkodowanie. W banku ustanowiono zarząd komisaryczny i pracodawca zaprzestał wypłacania Krzysztofowi J. należnego mu odszkodowania.

Powoływał się na art. 169 prawa bankowego, który stanowi m.in., że w związku z ustanowieniem zarządu komisarycznego posiadane uprawnienia członków władz banku dotyczące wypłaty odpraw pieniężnych i wynagrodzeń za okres po rozwiązaniu stosunku pracy tracą moc. Sąd drugiej instancji wydał wyrok niekorzystny dla pracownika. Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną Krzysztofa J., uchylił zaskarżony wyrok sądu drugiej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Zdaniem SN odszkodowanie z tytułu umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy (art. 1012 k.p.) nie jest objęte regulacją art. 169 prawa bankowego. Oznacza to, że odszkodowanie to nie mieści się w pojęciu odpraw pieniężnych i wynagrodzeń za okres po rozwiązaniu stosunku pracy. (oprac. na podstawie wyroku SN z 18 lipca 2007 r., I PK 68/07).