Doradca Podatnika 52/2007 Pracodawca i pracownik

Michał Radziejewski
aplikant radcowski w Kancelarii Krzyżagórska, Podniesiński, Łoboda i Wspólnicy Adwokaci i Radcowie Prawni w Gdańsku

Jeden z moich pracowników, zatrudniony na umowę na czas nieokreślony, od 10 sierpnia nie zgłasza się do pracy. Jest 1 września i do dnia dzisiejszego nie poczyniłam żadnych kroków, gdyż cały czas liczyłam, że zjawi się w pracy i usprawiedliwi nieobecność. Dzisiaj dowiedziałam się, że pracownik wyjechał za granicę i nie ma zamiaru wrócić. Jak rozwiązać umowę z tym pracownikiem?

Nieusprawiedliwiona nieobecność w pracy jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych. Jeżeli więc pracodawca jest pewien, że pracownik porzucił pracę, to ma prawo zastosować tzw. zwolnienie dyscyplinarne, tj. rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Oświadczenie pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno być złożone na piśmie. W jego treści należy wskazać przyczynę uzasadniającą rozwiązanie umowy z winy pracownika. Należy dokładnie określić, na czym polegało ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Ponadto w treści pisma powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma. Należy podkreślić, że pisemne oświadczenie pracodawcy nie musi wskazywać terminu ustania stosunku pracy.

Skutek ten bowiem następuje zawsze w dacie dojścia oświadczenia do adresata w sposób umożliwiający mu realne zapoznanie się z jego treścią (uchwała SN z 6 listopada 1998 r., sygn. akt III ZP 31/98). űeby rozwiązać umowę z pracownikiem, nie wystarczy sporządzić lub też przesłać pismo z oświadczeniem pracodawcy o zwolnieniu zatrudnionego. Stosunek pracy rozwiązuje się w chwili, gdy oświadczenie pracodawcy doszło do pracownika w ten sposób, że mógł się zapoznać z jego treścią (art. 61 kodeksu cywilnego w związku z art. 300 kodeksu pracy). Najlepszym rozwiązaniem, w sytuacji gdy pracownik porzucił pracę, jest wysłanie listu poleconego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, ponieważ wtedy pracodawca ma możliwość zapoznać się, kiedy list dotarł do adresata (podpis na tzw. zwrotce).

Doręczenie pisma o rozwiązaniu stosunku pracy dorosłemu domownikowi stwarza domniemanie faktyczne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Pracownik może obalić takie domniemanie, udowadniając, że pisma nie otrzymał lub otrzymał je w późniejszym terminie (orzeczenie SN z 31 grudnia 1947 r., sygn. akt CIII 842/46). Zatem sytuacja, gdy pracownik porzucił pracę i wyjechał za granicę może być dla pracodawcy bardzo kłopotliwa. Sąd Najwyższy przyjął jednak, że pracownik musi umożliwić pracodawcy porozumienie się z nim w razie nieobecności w pracy, a więc musi podać swój aktualny adres.

Inaczej za datę doręczenia oświadczenia pracodawcy uznaje się dzień, w którym organ doręczający usiłował bezskutecznie doręczyć pismo adresatowi (orzeczenie SN z 19 maja 1949 r., sygn. akt C 429/49). Pracodawca powinien więc wysłać oświadczenie na ostatni znany mu adres pracownika ujawniony w jego aktach osobowych. W takim przypadku datą rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika będzie dzień oznaczony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jako data, w której dorosły domownik odebrał list polecony, albo dzień wskazany przez pocztę jako ten, w którym pracownik poczty bezskutecznie próbował doręczyć pismo na ostatni znany adres pracownika.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.