Doradca Podatnika 44-45/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Rafał R. Kasprzycki
aplikant radcowski

Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok, w którym stwierdził nieważność części przepisów uchwały, na mocy której zbywane są gminne lokale mieszkalne. W wyroku orzekł również, że przepisy te nie mogą być stosowane. Od wyroku strona przeciwna zamierza złożyć kasację. Czy w tej sytuacji zasadne jest wstrzymanie sprzedaży lokali? W którym momencie wyrok WSA należy uznać za prawomocny? Czy możliwe byłoby wykonywanie uchwały do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny?

Odpowiadając na pierwszą cześć Państwa pytania, wskazać należy, iż zasadne jest wstrzymanie wykonania uchwały, w tym przypadku sprzedaży mieszkań. W opisywanej sytuacji nie ma prawnej możliwości wykonania zakwestionowanych przez WSA przepisów do czasu rozpatrzenia skargi kasacyjnej (uprawomocnienia się wyroku).

WYKONALNOŚĆ ORZECZENIA A PRAWOMOCNOŚĆ

Orzeczenie sądu administracyjnego staje się zasadniczo prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Wyjątek stanowi sytuacja, w której mimo niedopuszczalności odrębnego zaskarżenia nie stają się prawomocne postanowienia podlegające rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdy sąd ten rozpoznaje sprawę, w której je wydano. Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w części pozostałej z upływem terminu do zaskarżenia, chyba że Naczelny Sąd Administracyjny może z urzędu rozpoznać sprawę także w tej części.


Zgodnie z normami regulującymi zasady postępowania przed sądem administracyjnym sąd uwzględnia skargę na uchwałę lub stwierdza nieważność uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Oznacza to, że jeżeli nie upłynął jeszcze termin do złożenia skargi kasacyjnej lub skarga taka została skutecznie złożona, wówczas opisywany wyrok WSA (stwierdzający nieważność określonych przepisów uchwały) nie jest prawomocny, co jednak nie jest równoznaczne z możliwością wykonania skarżonej decyzji (uchwały), gdyż w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa również, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.

Rozstrzygnięcie to traci moc dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W niniejszej sprawie sąd orzekł w wyroku, że zakwestionowane przepisy uchwały (uznane za nieważne) nie mogą być stosowane (wykonywane). Sąd zastosował zatem w tym przypadku normę art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na jej podstawie wstrzymał wykonalność przepisów uchwały.

W razie uwzględnienia skargi na uchwałę chodzi o wykonalność uchwały w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie przez sąd, że określone przepisy uchwały jako nieważne nie podlegają wykonaniu, oznacza, że nie wywołują one skutków prawnych, które wynikają z ich treści, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok nie jest jeszcze prawomocny.

WNIOSKI

Ze względu na ujęcie w wyroku WSA wstrzymania wykonalności zakwestionowanych przez sąd przepisów zaskarżonej uchwały przepisy te nie mogą być wykonywane (stosowane), pomimo że wyrok nie jest prawomocny i został zaskarżony do NSA.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.