Doradca Podatnika 44-45/2007 VAT

Marek Piotrowski
prawnik,
doradca podatkowy,
prowadzi samodzielną praktykę w zakresie doradztwa podatkowego

Czy mały podatnik rozliczający się metodą kasową ma prawo odliczyć VAT od zakupów sfinansowanych z kredytu?

Wybór metody kasowej skutkuje szczególnym momentem powstania obowiązku podatkowego. Powstaje on z dniem uregulowania całości lub części należności, nie później jednak niż 90. dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Ze względu na szczególny moment powstania obowiązku podatkowego u małych podatników, którzy wybrali metodę kasową, ustawa o VAT przewiduje również szczególny (kasowy) sposób odliczenia podatku naliczonego. Otóż zgodnie z art. 86 ust. 1 mali podatnicy mogą obniżyć kwotę podatku należnego w rozliczeniu za kwartał, w którym uregulowali całą należność wynikającą z faktury otrzymanej od kontrahenta, ale nie wcześniej jednak niż z dniem otrzymania faktury. Tym samym podatnicy, którzy obowiązani są do rozliczania się metodą kasową, nie są jednocześnie uprawnieni do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakupów, jeżeli nie dokonali zapłaty całej należności.

Powstaje jednak problem w przypadku, gdy podatnik finansuje zakup towaru z kredytu bankowego. Zasadne jest wówczas pytanie, czy według ustawy o VAT mały podatnik rozliczający się metodą kasową, który nabył towar, a zakup sfinansował z kredytu bankowego, uprawniony jest do odliczenia podatku naliczonego, mimo że jest zobowiązany do spłaty kredytu (w tym wartości nabytego towaru) w określonych przez bank ratach.

Podatnik, który zapłacił sprzedawcy należność, spełnia więc warunek określony w art. 86 ust. 16 ustawy o VAT, ustawa ta uzależnia bowiem nabycie uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego przez małego podatnika rozliczającego się metodą kasową od uregulowania przez niego należności wobec sprzedawcy.

Omawiana regulacja nie wskazuje jednak sposobu regulowania należności, a to prowadzi do wniosku, iż dla spełnienia warunku zapłaty należności wynikającej z otrzymanej faktury istotne jest faktyczne otrzymanie przez sprzedawcę całej kwoty należnej za dokonaną dostawę. Bez znaczenia jest więc fakt, że podatnik ma obowiązek spłaty powstałej wobec kredytodawcy wierzytelności, ponieważ spłata ta nie ma związku z zapłatą należności sprzedawcy. Zatem przesłanką pozwalającą na odliczenie podatku naliczonego jest zapłata należności wynikającej z faktury.

 Tym samym podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego z chwilą zapłaty należności sprzedawcy, chociaż należność ta została uregulowana ze środków pochodzących z kredytu bankowego. Podsumowując, warto podkreślić, iż określone w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z zakupów towarów i usług służących wykonywaniu czynności podlegających opodatkowaniu uzależnione zostało - w stosunku do małych podatników rozliczających się metodą kasową - od faktu uregulowania całej należności wynikającej z faktury potwierdzającej dostawę towarów.

Niemniej warunek ten należy uznać za spełniony w każdym wypadku, w którym dostawcy przekazana zostanie kwota odpowiadająca całej wymaganej należności. Dla omawianego uprawnienia nie ma znaczenia źródło finansowania transakcji. Jeżeli należność zostanie uregulowana ze środków pochodzących z kredytu bankowego, mały podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego z chwilą przekazania przez bank wymaganej należności sprzedawcy, stosownie do zawartej przez nabywcę umowy kredytu bankowego.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.