Doradca Podatnika 46-47/2007 Obrót gospodarczy

Rząd portugalski jest bardzo przychylny przedsiębiorcom i osobom pracującym na własny rachunek. Portugalscy przedsiębiorcy wszystkie formalności załatwiają w centrach załatwiania formalności przy zakładaniu przedsiębiorstw (CFP). Osoby pracujące na własny rachunek przez pierwszy rok działalności nie płacą składek na ubezpieczenie społeczne, a te z nich, które osiągają dochody niższe niż 9975,96 euro rocznie, są zwolnione z podatku dochodowego.

ROZPOCZĘCIE DZIAŁALNOŚCI

Aby rozpocząć działalność, należy zgłosić się do urzędu podatkowego, gdzie otrzymamy numer identyfikacji podatkowej. W tej samej instytucji należy zgłosić fakt rozpoczęcia działalności gospodarczej. Tutaj otrzyma się druki rachunków, za pomocą których trzeba będzie rozliczać się z klientami. Mimo rocznego zwolnienia z płacenia świadczeń należy zgłosić się do ubezpieczenia społecznego. Do założenia konta bankowego potrzebne są dokumenty potwierdzające adres zamieszkania wnioskodawcy na terenie Portugalii.

Aby ułatwić przedsiębiorcom zakładanie własnej firmy, rząd powołał centra załatwiania formalności przy zakładaniu przedsiębiorstw (CFP), które pełnią rolę "jednego okienka". Centra można znaleźć w głównych miastach kraju, czyli Lizbonie (2 ośrodki), Porto, Bradze i Coimbrze. W Portugalii można prowadzić działalność gospodarczą w formie spółki udziałowej (spółki z o.o.), spółki udziałowej jednoosobowej (kapitał zakładowy po 5000 euro), akcyjnej (50 000 euro), komandytowej (zwykła i akcyjna) lub spółki w imieniu zbiorowym (odpowiednik polskiej spółki cywilnej). W przypadku spółki udziałowej jednoosobowej konieczne jest:

•  złożenie podania o wydanie zaświadczenia o dopuszczeniu firmy do wykonywania działalności oraz o wydanie karty identyfikacyjnej osoby prawnej,
  
•  po otrzymaniu zaświadczenia oraz karty identyfikacyjnej należy, w wyznaczonym dniu, stawić się w centrum i przedstawić dokumenty wymagane do rejestracji.
  

W przypadku pozostałych form działalności gospodarczej jest już więcej obowiązków:

•  złożenie podania o wydanie zaświadczenia o dopuszczeniu firmy do wykonywania działalności oraz wydanie karty identyfikacyjnej osoby prawnej,  
• sporządzenie jawnego aktu notarialnego,
  
• ogłoszenie rozpoczęcia działalności (oddział Głównego Urzędu Podatkowego),
  
•  podanie o wpis do Rejestru Handlowego, publikacja w Dzienniku Rządowym i wpis do Krajowego Rejestru Osób Prawnych,
  
•  wpis do Systemu Ubezpieczeń Społecznych (oddział Instytutu Zarządzania Finansowego Ubezpieczeń Społecznych),
  
•  podanie o wpis do Kartoteki Handlowej lub Przemysłowej. Niektóre formy działalności gospodarczej wymagają otrzymania zezwolenia.
  

SYSTEM PODATKOWY

Obowiązuje progresywny podatek dochodowy od osób fizycznych, płacony według 6-stopniowej skali podatkowej (stawki podatkowe obowiązujące w 2006 r.: 10,5 proc. - dochód do 4351 euro rocznie, 13 proc. - od 4352 do 6581 euro, 23,5 proc. - od 6582 do 16 317 euro, 34 proc. - od 16 318 do 54 387 euro, 40 proc. - od 54 388 do 60 000 euro, 42 proc. - ponad 60 000 euro).

Podatek płacony jest raz w roku przez osoby uzyskujące dochód na terenie Portugalii. Od 1999 r. Polska ma z Portugalią umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Każdy pracodawca zobowiązany jest potrącać co miesiąc zaliczkę od wynagrodzenia na poczet podatku dochodowego. Do płacenia podatku dochodowego od osób fizycznych obowiązane są osoby osiągające dochody z pracy najemnej, prowadzące działalność gospodarczą i zawodową na własny rachunek, otrzymujące emerytury lub osiągające dochody z kapitału, wynajmu nieruchomości lub przyrostu majątku.

Podatek dochodowy od firm wynosi 25 proc. Obowiązuje w przypadku podmiotów zarejestrowanych w Portugalii, a także tych, które nie posiadają w tym kraju siedziby ani dyrekcji. Od tej zasady istnieją wyjątki. Wysokość VAT zależy od regionu kraju. Preferencje przyznano Azorom i Maderze. Stawka podstawowa wynosi 21 proc., pośrednia - 12 proc., najniższa - 5 proc. (Azory i Madera: 15 proc., 8 proc., 4 proc.).

Najniższą stawkę stosuje się do produktów rolno-żywnościowych, prasy, lekarstw, sprzętu medycznego, transportu pasażerskiego. Stawką pośrednią objęte są na przykład konserwy mięsne, rybne i owocowo-warzywne, tłuszcze roślinne i zwierzęce, wina oraz rośliny ozdobne. Większość towarów i usług objęta jest jednak zwyczajną stawką podatku. Podatek od nieruchomości ma wysokość od 0,8 do 1 proc.

UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE

Pracodawca jest zobowiązany zapisać pracownika do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Musi też odprowadzać miesięczną składkę. Wysokość składki w 2006 r. wynosiła 34,75 proc. miesięcznego wynagrodzenia brutto, z czego 23,75 proc. opłacał pracodawca, a pozostałe 11 proc. pracownik. Oprac. na podstawie informacji Wydziału Ekonomiczno-Finansowego Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Lizbonie.