Doradca Podatnika 46-47/2007 Podatek dochodowy

Czy wniosek o preferencyjne opodatkowanie złożony przez osobę samotnie wychowującą dziecko po terminie powoduje utratę prawa do ulgi?

Osoba samotnie wychowująca dziecko mogła złożyć wniosek o preferencyjne opodatkowanie po terminie złożenia rozliczenia rocznego. Potwierdził to NSA. Sąd odmówił jednak odpowiedzi na pytanie prawne, czy taki wniosek jest skuteczny. Pytanie prawne skierowane do poszerzonego składu NSA dotyczyło wątpliwości, czy wniosek osoby samotnie wychowującej dziecko o opodatkowanie w preferencyjny sposób mógł być złożony po terminie przewidzianym dla złożenia zeznania rocznego.

Problem dotyczył stanu prawnego sprzed 1 stycznia 2003 r. W przedmiotowej sprawie podatniczka w sierpniu 2003 r. złożyła korektę zeznania podatkowego za rok 1999, a następnie wystąpiła do organów podatkowych o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok. Podatniczka wskazała, że jej mąż zmarł w maju 1999 r. i powinna zostać opodatkowana jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Argumentowały, że podatniczka powinna złożyć stosowny wniosek o preferencyjne opodatkowanie w terminie do złożenia zeznania za dany rok podatkowy. Korekta zeznania kilka lat później nie jest możliwa, bo termin ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu. Sprawa trafiła do NSA. Skład orzekający doszedł do przekonania, że sprawą powinien się zająć poszerzony skład NSA, i wystąpił o podjęcie uchwały. Sąd zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawiły się dwa różne stanowiska co do tego, czy w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. wniosek o preferencyjne opodatkowanie mógł być złożony po terminie przewidzianym do złożenia zeznania rocznego.

Wskazał też na różnice w ocenie charakteru zmiany przepisów wprowadzonej w 2003 r. przez wyraźne zastrzeżenie w art. 6 ust. 10 ustawy o PIT konieczności zachowania terminu złożenia wniosku. Zastrzeżenia takiego nie było w przepisach przed tą datą. NSA odmówił jednak podjęcia uchwały. W ocenie sądu pytanie prawne nie zostało dostatecznie osadzone w stanie prawnym i faktycznym sprawy, a skład orzekający wyszedł poza granice skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wniosek o preferencyjne opodatkowanie może być złożony po terminie złożenia zeznania. Nierozstrzygnięte jest jednak, czy w takiej sytuacji wywołuje on skutki prawne, a zwłaszcza czy jest podstawą do żądania stwierdzenia nadpłaty (sygn. akt II FSK4/07). 

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.