|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Zakaz konkurencji - ważna broń w rękach pracodawcyStosując zakaz konkurencji, pracodawca chroni szczególnie ważne informacje stanowiące tajemnicę jego przedsiębiorstwa przed ich wykorzystywaniem przez konkurentów.
Zakaz konkurencji można ustanowić w stosunku do pracowników pełniących funkcje kierownicze lub mających dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę.
Kodeks pracy wymienia zakaz konkurencji jako jeden z obowiązków pracowniczych. Zakaz ten nie wynika jednak wprost z przepisów kodeksu, ale wiąże pracownika dopiero z chwilą zawarcia odrębnej umowy. Kodeks pracy nie zawiera definicji działalności konkurencyjnej, natomiast odróżnia prowadzenie działalności konkurencyjnej przez pracownika i przez byłego pracownika wobec pracodawcy lub wobec byłego pracodawcy. Dlatego ustanawia dwie różne postaci zakazu konkurencji: w czasie trwania stosunku pracy (art. 1011 k.p.) i po jego zakończeniu (art. 1012 k.p.). W CZASIE TRWANIA STOSUNKU PRACY W czasie trwania stosunku pracy zakaz konkurencji może być ustanowiony w odrębnej umowie, w aneksie do umowy o pracę lub jako wyraźnie wyodrębniony element tej umowy. Należy dokładnie określić, czego pracownikowi nie wolno. Rozwijając zwięzły zapis z kodeksu pracy, przyjmuje się, że działalność konkurencyjna to: pozostawanie w stosunku prawnym z firmą prowadzącą działalność konkurencyjną (np. występowanie w charakterze pracownika, agenta, zleceniobiorcy, przyjmującego zamówienie na podstawie umowy o dzieło lub pełnomocnika w spółce) oraz prowadzenie we własnym imieniu lub za pośrednictwem innych osób przedsiębiorstwa konkurencyjnego w stosunku do przedsiębiorstwa pracodawcy. Działalność konkurencyjną stanowi też pełnienie funkcji członków organów osób prawnych, ich likwidatorów, syndyków itp. i trudnienie się doradztwem dla firm konkurencyjnych (np. w ramach umów know-how, o zarządzanie, powiernictwa, doradztwa, konsultingu). WARTO WIEDZIEĆ
Pracownik może uchylić się od zawarcia umowy o zakazie konkurencji i nie może z tego powodu zostać dyscyplinarnie zwolniony. Odmowa zawarcia takiej umowy stanowi natomiast uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę z przyczyny dotyczącej pracownika ze względu na utratę zaufania do niego i brak możliwości ochrony swych interesów na tej drodze. Odmowa uzasadnia również podejrzewanie pracownika o zamiar nielojalnych zachowań wobec pracodawcy. Zakaz konkurencji powinien dotyczyć przedmiotu działalności pracodawcy. Na przykład producent oprogramowania komputerowego nie może zakazać, jako działalności konkurencyjnej, sprzedaży komputerów. Istotnym elementem umowy jest też określenie granic terytorialnych, których zakaz dotyczy. Jeżeli pracodawca działa wyłącznie na polskim rynku i na nim zamierza pozostać, działalność pracownika za granicą nie narusza zakazu. Jeżeli pracownik złamał zakaz podejmowania działalności konkurencyjnej, pracodawca, który poniósł z tego powodu szkodę, może żądać jej naprawienia na podstawie przepisów o odpowiedzialności materialnej pracownika. W razie winy nieumyślnej odpowiedzialność pracownika jest ograniczona do wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia (w granicach rzeczywistej straty), a w razie winy umyślnej pracownik jest zobowiązany do naprawienia szkody w pełnej wysokości. Poza odpowiedzialnością materialną konsekwencją naruszenia zakazu prowadzenia działalności konkurencyjnej może być wypowiedzenie umowy o pracę, a nawet zwolnienie dyscyplinarne z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. PO USTANIU STOSUNKU PRACY Można też podpisać umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Należy w niej wskazać okres obowiązywania zakazu. Nie może to być oczywiście zakaz bezterminowy. Za ten okres pracownikowi przysługuje odszkodowanie nie niższe niż 25 proc. wynagrodzenia otrzymywanego przez pracownika przed ustaniem stosunku pracy. W umowie trzeba wpisać wysokość odszkodowania. Umowa o zakazie konkurencji wygasa z upływem terminu, na jaki została ustanowiona lub na mocy porozumienia stron. Może też przestać obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta, gdy ustaną przyczyny uzasadniające istnienie zakazu lub wtedy, gdy pracodawca nie wywiązuje się z obowiązku wypłaty odszkodowania. WAŻNE
W przypadku kiedy przyczyny ustanowienia zakazu konkurencji ustaną, pracownik może przestać powstrzymywać się od wykonywania pracy na rzecz podmiotów konkurencyjnych dla byłego pracodawcy, jednak pracodawca nadal ma obowiązek wypłaty odszkodowania (zob. wyrok SN z 17 listopada 1999 r., I PKN 358/99, Mon. Pr. 2001/10 s. 554).
Wzory umów
UMOWA O ZAKAZIE KONKURENCJI W CZASIE TRWANIA STOSUNKU PRACY Zawarta w dniu ................... roku w ........................................................................,
pomiędzy ..................................................................................................................
z siedzibą w..............................................................................................................,
reprezentowanym przez............................................................................................,
zwanym dalej Pracodawcą,
a ................................................................................................................................. zamieszkałym w........................................................................................................, zwanym dalej Pracownikiem. § 1 Pracownik zobowiązuje się w okresie zatrudnienia u Pracodawcy nie prowadzić działalności konkurencyjnej w stosunku do działalności prowadzonej przez Pracodawcę, a określonej w dokumentach statutowych Pracodawcy. Za działalność konkurencyjną uważane będą w szczególności następujące czynności:
§ 2
Pracownik zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy wszelkich okoliczności i informacji, o których dowiedział się w związku z wykonywaniem powierzonych mu obowiązków, a w stosunku do których Pracodawca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności i których ujawnienie mogłoby narazić Pracodawcę na szkodę. W szczególności Pracownik zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy informacji o stosowanych przez Pracodawcę technologiach, organizacji pracy oraz sposobie prowadzenia działalności handlowej, a także wszelkich poufnych danych dotyczących jego kontrahentów. § 3
W razie niewykonania przez Pracownika obowiązków określonych w niniejszej umowie Pracodawca może dochodzić od niego naprawienia poniesionej szkody na zasadach określonych w art. 114-122 kodeksu pracy. Niezależnie od odpowiedzialności materialnej określonej w ust. 1 Pracodawca może zastosować wobec Pracownika naruszającego postanowienia umowy odpowiedzialność porządkową, a w uzasadnionych przypadkach wypowiedzieć umowę o pracę lub rozwiązać ją bez wypowiedzenia z winy Pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 k.p.). § 4 Wszelkie spory mogące wyniknąć z niniejszej umowy rozstrzygać będzie sąd w ........................................... § 5 Wszystkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Umowa została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron. ............................... .............................. Pracodawca Pracownik
UMOWA O ZAKAZIE KONKURENCJI PO USTANIU STOSUNKU PRACY
Zawarta w dniu............................roku w ............................................................................., pomiędzy................................................................................................................................ z siedzibą w .........................................................................................................................., reprezentowanym przez........................................................................................................, zwanym dalej Pracodawcą, a ............................................................................................................................................ zamieszkałym w .................................................................................................................., zwanym dalej Pracownikiem. § 1 Pracownik zobowiązuje się, po ustaniu stosunku pracy, nie prowadzić działalności konkurencyjnej wobec Pracodawcy. Za działalność konkurencyjną będą uważane następujące czynności:
§ 2
W razie wcześniejszego ustania przyczyn uzasadniających istnienie zakazu, o czym Pracodawca zobowiązuje się zawiadomić Pracownika, umowa wygasa i strony zwolnione są z wzajemnych świadczeń. § 3
Pracownik zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy wszelkich poufnych informacji, które uzyskał w związku z wykonywaniem powierzonych mu obowiązków pracowniczych, a których ujawnienie mogłoby narazić Pracodawcę na szkodę. W szczególności Pracownik zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy informacji o technologiach, organizacji pracy oraz działalności handlowej Pracodawcy, a także wszelkich poufnych danych dotyczących jego kontrahentów. § 4
Pracownik zobowiązuje się zapłacić Pracodawcy kwotę .................................... zł (słownie: ..................... ................................ złotych) tytułem kary umownej za naruszenie niniejszego zakazu konkurencji. Pracodawca jest uprawniony do dochodzenia odszkodowania przewyższającego wysokość kary umownej. Pracodawca jest uprawniony, w razie naruszenia zakazu konkurencji, do dochodzenia bezpodstawnie pobranego przez Pracownika odszkodowania, o którym mowa w § 1 ust. 3. § 5
Wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. Umowa została sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron. ............................... .............................. Pracodawca Pracownik
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
