Doradca Podatnika 46-47/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Są dokumenty, nie potrzeba świadków

Jeżeli dokumenty potwierdzają okoliczności sprawy, organy podatkowe nie muszą przesłuchiwać w tej kwestii dodatkowo świadków. Zwłaszcza wtedy, gdy podatnik nie kwestionuje dokumentów - takie stanowisko zajął niedawno Naczelny Sąd Administracyjny. W sporze z organami podatkowymi podatnicy skarżyli się na fakt, że urząd, rozpatrując sprawę, oparł się jedynie na dokumentach, a nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków. NSA, do którego ostatecznie trafiła ta sprawa, oddalił zarzuty skarżących. Stwierdził, iż organy podatkowe wzięły pod uwagę wszystkie zgromadzone dowody. Ponieważ dokumenty potwierdzały określone okoliczności, nie było powodu, żeby w tym zakresie dodatkowo przeprowadzać dowód ze świadków. Zwłaszcza że podatnicy nie kwestionowali dowodów z dokumentów (sygn. akt II FSK 1276-79/06).

Poręczyciel również może spłacić dług

Aby wierzytelność mogła być zaliczona do kosztów, należy mieć postanowienie komornika potwierdzające, że nie można jej wyegzekwować ani od dłużnika, ani od poręczyciela - wynika to z wyroku WSA w Warszawie z 22 października 2007 r. Sąd uznał, że w przypadku, gdy kredyt jest zabezpieczony poręczeniem, dla stwierdzenia jego nieściągalności nie wystarczy tylko postanowienie o nieściągalności z majątku dłużnika. W takiej sytuacji potrzebny jest również dodatkowy dokument potwierdzający także nieściągalność z majątku poręczyciela. Jeśli bowiem wierzytelności nie może spłacić kredytobiorca, bank może ją ściągnąć od poręczyciela. Dopóki nie ma postanowienia o nieściągalności z jego majątku, dopóty istnieje domniemanie, że należność nadal można wyegzekwować (sygn. akt III SA/Wa 108/07).

Urząd nie może wyręczać się podatnikiem

Jak wynika z wyroku WSA w Białymstoku z 30 października 2007 r., organy podatkowe nie mogą, w toku czynności sprawdzających, odbierać od podatników oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W trakcie postępowania podatkowego organy zażądały od podatnika oświadczenia o stanie majątkowym oraz oświadczenia o poniesionych wydatkach i źródłach dochodów. Sąd uznał taką praktykę za niezgodną z prawem, gdyż oświadczenia o stanie majątkowym mogą być odbierane wyłącznie w trybie kontroli podatkowej.

Ponadto oświadczenie o wydatkach i źródłach dochodów było przyjmowane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, co - jak zauważył sąd - jest możliwe jedynie w trybie art. 199 Ordynacji podatkowej podczas przesłuchania strony, i to jeśli wyrazi ona na nie zgodę. Sąd podkreślił również, że organ podatkowy podczas postępowania w sprawie nieujawnionych źródeł dochodów nie może przerzucać na podatnika ciężaru udowodnienia podstawy opodatkowania. Urząd sam musi wykazać wydatki podatnika i określić wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych (sygn. akt I SA/ Bk 459/07).

Nowe przepisy zmniejszyy liczbę wydawanych interpretacji

Od 1 lipca tego roku obowiązują nowe zasady wydawania interpretacji podatkowych. Przypomnijmy, że jedynym organem upoważnionym do ich wydawania jest obecnie Minister Finansów. W praktyce interpretowaniem przepisów podatkowych zajmują się w imieniu ministra pracownicy czterech biur Krajowej Informacji Podatkowej. Jak wynika z podsumowania III kwartału przez Ministerstwo Finansów, pod względem liczby złożonych wniosków i wydanych interpretacji prawa podatkowego ich liczba w badanym okresie znacząco zmalała. Od 1 lipca 2007 r. tylko 3966 osób wystąpiło z wnioskami o interpretację (2061 dotyczyło podatków bezpośrednich, pozostałe 1905 - podatków pośrednich). Dla porównania podajmy, że w II kwartale br., kiedy to interpretacje wydawali naczelnicy urzędów skarbowych, złożono w sumie 18 120 wniosków (w I kwartale - 14 554).

oprac. Marek Michalec