Doradca Podatnika 46-47/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Grzegorz Musolf
pracownik Wydziału Podatku Akcyzowego Izby Celnej w Rzepinie

Zasady uiszczania opłaty skarbowej wydają się bardzo proste i czytelne, jednak dokładniejsza ich analiza w kontekście postępowań prowadzonych przed organami celnymi skłania do twierdzenia, że osoby załatwiające sprawy przed tymi organami mogą mieć problemy z ustaleniem właściwych urzędów gmin (urzędów miast), na których rachunki należy uiścić tę opłatę. Uregulowania zawarte w nowej ustawie o opłacie skarbowej (dalej: ustawa) w powiązaniu ze specyficzną strukturą administracji celnej mogą skutkować koniecznością uiszczania tej opłaty na kilka różnych rachunków urzędów miast i gmin, niezależnie od tego, że dane postępowanie toczyć się będzie przed tym samym organem celnym.

Zasady uiszczania opłaty

Uiszczenia opłaty celnej dokonuje się gotówką w kasie organu podatkowego lub bezgotówkowo na rachunek tego organu (art. 8 ust. 1 ustawy). Przypomnijmy, że dla celów ustawy organem podatkowym w sprawach opłaty skarbowej jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), a to oznacza konieczność uiszczania opłaty skarbowej w gotówce w kasie właściwego urzędu gminy (miasta) lub wpłaty na rachunek tego urzędu (art. 12 ust. 1 ustawy).

Tak więc przyjęcie, że użyte w art. 8 ustawy określenie "organ podatkowyŇ oznacza urząd skarbowy lub urząd celny, należy uznać za błędne. Pobór opłaty skarbowej może być dokonany także sposobem inkasa. Inkasentów oraz wysokość ich wynagrodzenia z tego tytułu określa rada gminy. Po ustaleniu wysokości opłaty skarbowej należy wpłacić ją do kasy lub na rachunek właściwego urzędu gminy (miasta).


Po dokonaniu opłaty skarbowej dowód jej uiszczenia należy okazać urzędnikowi prowadzącemu sprawę, który jest zobowiązany do naniesienia odpowiedniej adnotacji o zapłacie.

Różna właściwość miejscowa urzędów celnych i skarbowych

Przedstawione zasady uiszczania opłaty skarbowej wydają się bardzo proste i czytelne, jednak dokładniejsza ich analiza w kontekście postępowań prowadzonych przed organami celnymi skłania do twierdzenia, że osoby załatwiające sprawy przed tymi organami mogą mieć problemy z ustaleniem właściwych urzędów gmin (urzędów miast), na których rachunki należy uiścić tę opłatę.

Odnosząc się do pierwszego przypadku, czyli wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego w sprawie opłaty skarbowej od dokonania czynności urzędowej, wydania zaświadczenia oraz zezwolenia (pozwolenia, koncesji), należy wskazać, że organem pierwszej instancji w administracji celnej jest, podobnie jak w administracji skarbowej, naczelnik urzędu celnego.

Jednak obszar działania naczelników urzędów celnych nie tylko nie pokrywa się z obszarem działania naczelników urzędów skarbowych (np. w województwie świętokrzyskim funkcjonuje jeden urząd celny i czternaście urzędów skarbowych), ale także urząd celny (poprzez podległe mu oddziały celne oraz miejsca wyznaczone i uznane) częstokroć funkcjonuje w kilku punktach zlokalizowanych na obszarach różnych gmin, podczas gdy urząd skarbowy ma zawsze siedzibę w jednej miejscowości. Przykładowo: Urząd Celny w Kielcach posiada 3 oddziały celne zlokalizowane w Kielcach, Starachowicach i Sandomierzu.

Biorąc zatem pod uwagę treść art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy, który w przypadkach dokonywania czynności urzędowej, wydania zaświadczenia oraz zezwolenia (pozwolenia, koncesji) wskazuje, że wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) właściwym w zakresie opłaty skarbowej jest ten, na terenie właściwości którego ma siedzibę organ, który dokonał czynności urzędowej albo wydał zaświadczenie lub zezwolenie, należy wskazać, że niezależnie od tego, czy dana czynność dokonana zostanie w Oddziale Celnym w Kielcach, Starachowicach czy w Sandomierzu, to i tak opłata skarbowa musi być uiszczona na rachunek Urzędu Miasta Kielce, gdyż organem dokonującym określonej czynności (wydającym zaświadczenie lub zezwolenie) jest Naczelnik Urzędu Celnego w Kielcach, mający siedzibę w Kielcach.


Warto też wskazać na pewien szczególny przypadek w tym zakresie. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie utworzenia izb celnych i urzędów celnych oraz określenia ich siedzib siedzibą Urzędu Celnego w Zielonej Górze (obejmującego swym zakresem południową część województwa lubuskiego) jest miejscowość Olszyna, więc opłaty skarbowe związane z czynnościami podejmowanymi w placówkach podległych temu naczelnikowi nie będą wpłacane na rachunek Urzędu Miasta Zielona Góra, ale na rachunek Urzędu Gminy Trzebiel, co z pewnością nie cieszy Prezydenta Miasta Zielona Góra.

Pełnomocnictwo

Drugim przypadkiem ustalenia właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest złożenie dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz jego odpisu, wypisu lub kopii. W tym przypadku opłatę skarbową należy wpłacić wójtowi (burmistrzowi lub prezydentowi miasta) właściwemu ze względu na miejsce złożenia dokumentu.

Tak więc złożenie pełnomocnictwa w Oddziale Celnym w Starachowicach będzie skutkować koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej z tego tytułu w Urzędzie Miasta Starachowice, bo na jego terenie złożono to pełnomocnictwo, a nie w Urzędzie Miasta Kielce.


Jedynym problemem interpretacyjnym w zakresie pełnomocnictw jest sytuacja składania pełnomocnictwa wraz z odwołaniem (zażaleniem) od decyzji (postanowienia) organu pierwszej instancji. Moim zdaniem, ponieważ w myśl art. 223 § 1 (i art. 239)

Ordynacji podatkowej odwołanie (zażalenie) składane jest do organu odwoławczego, więc opłata skarbowa od pełnomocnictwa, stanowiącego załącznik do odwołania (zażalenia), powinna być wpłacana wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), na którego obszarze ma siedzibę organ odwoławczy.

Co prawda odwołanie (zażalenie) to składane jest fizycznie za pośrednictwem organu pierwszej instancji i pojawiają się tu pewne wątpliwości co do miejsca wpłaty tej opłaty (zwłaszcza w przypadku rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 226 o.p.), ale należy pamiętać, że jest ono przecież składane do organu odwoławczego.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.