Doradca Podatnika 46-47/2007 VAT

Postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku z 7 sierpnia 2007 r., sygn. RO-V/443/VAT-272/266/JB/07

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, wykonującym czynności opodatkowane. Podatnik rozważa możliwość okresowego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej lub jej formalnego zakończenia. Ma to nastąpić przypuszczalnie z końcem przyszłego roku lub wcześniej. Na dzień zakończenia działalności gospodarczej nie przewiduje on sporządzenia spisu z natury, zatem nie wystąpi VAT z remanentu. Ponadto w ostatniej deklaracji, która zostanie złożona w celu rozliczenia VAT, podatnik zamierza wykazać sprzedaż podlegającą opodatkowaniu.

Pytanie podatnika

Czy w przypadku, gdy następuje zakończenie prowadzonej działalności gospodarczej i zamknięcie rachunku bankowego, mogę uzyskać zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rachunek osobisty, czy jedynie wykazać ją do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy?

Stanowisko urzędu

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Zwrot różnicy podatku, co do zasady, następuje na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju, wskazanym w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

W związku z zakończeniem wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT na podatniku ciążą obowiązki wynikające z art. 14 ustawy o VAT, tj. sporządzenie spisu z natury towarów na dzień rozwiązania spółki cywilnej lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu w terminie 14 dni, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Zawiadomienie o dokonanym spisie z natury podatnicy są obowiązani złożyć do naczelnika urzędu skarbowego w terminie 7 dni, licząc od dnia zakończenia spisu.

Zawiadomienie powinno zawierać informację o ustalonej wartości towarów i o kwocie podatku należnego. Obowiązek podatkowy wynikający z likwidacji działalności powstaje w dniu, w którym powinien być sporządzony spis z natury, nie później jednak niż 14. dnia, licząc od dnia rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 9 cytowanej ustawy, w przypadku gdy w rozliczeniu podatku za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 6 (tj. obowiązek opodatkowania przy likwidacji działalności), kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, podatnikowi przysługuje zwrotu różnicy podatku. Jednocześnie podatnicy VAT są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, skorygowanie deklaracji następuje zaś przez złożenie korygującej deklaracji z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Zgodnie z art. 99 ust. 12 ustawy o VAT zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. Zatem przepisy ustawy o VAT uprawniają podatników do odliczenia podatku naliczonego od dokonywanych zakupów, pod warunkiem że mają one związek z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu. Podatnik, u którego za dany okres rozliczeniowy wystąpi nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, sam decyduje o tym, czy kwotę tej nadwyżki wykazać jako kwotę do przeniesienia na następny okres, czy też zażądać jej bezpośredniego zwrotu na wskazany rachunek bankowy. Zwrot bezpośredni nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest prawem podatnika, z którego może on skorzystać lub nie.

Należy zaznaczyć, że tylko w sytuacji, gdy w danym okresie rozliczeniowym podatnik nie wykonał żadnych czynności podlegających opodatkowaniu i w związku z tym w deklaracji nie wykaże sprzedaży podlegającej opodatkowaniu, nie będzie mu przysługiwało prawo do bezpośredniego zwrotu podatku naliczonego. Nawet w sytuacji, gdy podatnik nie sporządzi spisu z natury, ze względu na fakt, że w momencie likwidacji nie posiadał żadnych towarów, które mógłby objąć takim spisem (spis z natury wynosiłby "zero"), to i tak różnica podatku zadeklarowana w ostatniej deklaracji dla VAT może po spełnieniu wymogów ustawowych podlegać bezpośredniemu zwrotowi z urzędu skarbowego na rachunek bankowy podatnika lub inne konto wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym (aktualizacyjnym), w banku mającym siedzibę na terenie kraju, w tym także rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy.

Ponadto należy zaznaczyć, że na powstanie prawa podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego nie mogą mieć wpływu zdarzenia i czynności, które pojawiły się po złożeniu prawidłowego rozliczenia podatkowego, w tym wykreślenie podatnika z rejestru. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego, należy stwierdzić, że w związku z tym, iż podatnik jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, a ze złożonego rozliczenia podatku za ostatni miesiąc prowadzonej działalności, w którym powstanie obowiązek podatkowy, będzie wynikać nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, to nie traci on prawa do zwrotu tej nadwyżki, mimo że po złożeniu przedmiotowego rozliczenia zostanie wykreślony z rejestru jako podatnik VAT.

Nadwyżka ta będzie podlegać bezpośredniemu zwrotowi z urzędu skarbowego na wskazany przez podatnika rachunek bankowy. Z uwagi na likwidację działalności i zamknięcie prowadzonego w związku z nią konta bankowego może to być również inne konto bankowe wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym (aktualizacyjnym), w banku mającym siedzibę na terenie kraju, w tym także rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. W przypadku gdy nadwyżka zostanie wykazana w złożonej deklaracji w rubryce do przeniesienia, podatnik ma prawo złożenia korekty deklaracji i zadeklarowania powstałej nadwyżki do zwrotu bezpośredniego.