|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Zasady postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymiAgnieszka Wilińska
pracownik organów skarbowych Zazwyczaj postanowienia wydane w postępowaniu podatkowym nie zmieniają zasadniczo jego toku ani sytuacji prawnej podatnika. Są jednak i takie, które mogą zamykać stronie drogę do obrony jej interesów. Wówczas jedynym sposobem dochodzenia przez nią swoich praw jest złożenie stosownej skargi do sądu administracyjnego. Obecnie postępowanie przed sądami administracyjnymi regulują głównie dwie ustawy:
Sądy administracyjne są powołane przede wszystkim do kontroli działalności administracji publicznej, jednak ze względu na obowiązujący dwuinstancyjny model sądownictwa dokonano podziału kompetencji pomiędzy wojewódzkie sądy administracyjne (WSA) i Naczelny Sąd Administracyjny (NSA). Artykuł 13 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadza domniemanie kognicji sądów wojewódzkich, tzn. zastrzega do ich właściwości wszystkie sprawy, które nie są we właściwości NSA. Właściwość miejscową WSA określa się według siedziby organu administracji państwowej, którego czynność została zaskarżona (art. 13 § 2 ww. ustawy).
Do wyłącznej kompetencji NSA należy przede wszystkim:
Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych wynika z funkcji, jaką pełnią one w systemie organów wymiaru sprawiedliwości, a jest nią kontrola organów administracji państwowej. Funkcja ta jest realizowana przez orzekanie m.in. w sprawie skarg na:
To oznacza, że podatnik nie ma prawnych możliwości zakwestionowania (w zwyczajnym trybie) władczego rozstrzygnięcia organu podatkowego i musi skorzystać ze środków nadzwyczajnych, tj. złożyć stosowną skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Przykład
Podatnik nie złożył odwołania od decyzji naczelnika urzędu skarbowego w terminie przewidzianym przez Ordynację podatkową. Wystąpił o przywrócenie uchybionego terminu. Naczelnik urzędu nie przychylił się do prośby podatnika - powołał się na relację osoby, która widziała podatnika w pracy w czasie określonym w zaświadczeniu lekarskim jako okres jego choroby. Podatnik twierdzi, że miał wysoką gorączkę, a do siedziby firmy wstąpił w drodze do szpitala, tylko po to, aby odebrać dowód osobisty i dokumenty potwierdzające fakt posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Złożył skargę do WSA i ma szansę wygrać tę sprawę. Strony postępowania i uczestnicy na prawach strony Stronami w postępowaniu są skarżący i organ, którego działanie lub bezczynność została zaskarżona (art. 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej zwanej ustawą). Uczestnikiem na prawach strony może być również osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, ale wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesów. W charakterze uczestnika może ponadto wystąpić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, ale jego wynik dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, jeżeli sprawa dotyczy jej statutowej działalności. Wymaga to jednak akceptacji sądu administracyjnego (ma ona formę zaskarżalnego postanowienia). Pełnomocnicy Przed sądami administracyjnymi strony mogą występować osobiście lub przez pełnomocników - ustawa nie wprowadza szczególnych wymagań dotyczących ich kwalifikacji. Pełnomocnikiem strony mogą być nie tylko adwokat czy radca prawny, lecz również osoby najbliższe, tj. rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni, oraz osoby przysposobione (art. 35 § 1 ustawy). Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy (również niemającego osobowości prawnej) może być ponadto pracownik tego podmiotu lub jego organu nadrzędnego. Wszczęcie postępowania Postępowanie przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi jest wszczynane po wniesieniu skargi. Skargę może wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna, o której mowa w art. 50 § 1 ustawy. Stosownie do art. 220 Ordynacji podatkowej strona ma prawo zaskarżyć każdą decyzję podatkową do organu podatkowego wyższego stopnia. Teoretycznie podatnik mógłby dojść do wniosku, że nie będzie się spierał z organami podatkowymi i od razu skieruje swe kroki do sądu administracyjnego, jednak jest to niedopuszczalne. Należy również podkreślić, że skorzystanie przez podatnika z prawa do wycofania odwołania (art. 232 § 1 Ordynacji podatkowej) powoduje automatycznie utratę prawa do wniesienia skargi do WSA. W takim przypadku przyjmuje się, że odwołanie nigdy nie było wnoszone. 30 dni na złożenie skargi Skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Praktyka pokazała, że wnoszenie skargi bezpośrednio do sądu znacznie wydłuża procedurę (m.in. ze względu na konieczność kontaktowania się sądu naraz z dwiema stronami, których dotyczy spór). Z tego powodu zmieniono dotychczasową formułę składania skargi: nie wnosimy jej bezpośrednio do sądu administracyjnego, ale za pośrednictwem organu podatkowego, którego działanie zaskarżamy (art. 54 § 1 ustawy). 14 dni na złożenie skargi Warto zwrócić uwagę na przepis art. 52 § 3 ustawy, który wspomina o możliwości zaskarżania rozstrzygnięć kształtujących uprawnienia lub obowiązki obywateli, ale które nie są ani decyzjami podatkowymi, ani postanowieniami, i dodatkowo nie są zaskarżalne w normalnym trybie. W takich przypadkach wniesienie skargi musi być poprzedzone wezwaniem właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Podatnik ma na to 14 dni od dnia, w którym dowiedział się (lub mógł się dowiedzieć) o wydaniu konkretnego rozstrzygnięcia. Przykładem może być podważenie przez podatnika tzw. wydania wyniku kontroli, będącego jednym ze sposobów zakończenia kontroli skarbowej. Rozstrzygnięcia takie wydaje się m.in. wtedy, gdy ustalenia dotyczą należności celnych. Załóżmy więc, że w trakcie kontroli skarbowej stwierdzono nieprawidłowości w deklarowaniu i wpłacaniu należności celnych. Taki stan faktyczny może być zakwalifikowany jako popełnienie przestępstwa lub wykroczenia z art. 85-96 kodeksu karnego skarbowego, co oczywiście może się wiązać z koniecznością poniesienia stosownych konsekwencji karnych. Nie ulega wątpliwości, że w takim wypadku podatnik będzie zainteresowany skorzystaniem z możliwości, jakie daje mu art. 52 § 3 ustawy - w przeciwnym razie nie miałby żadnej sposobności do podważenia władczego rozstrzygnięcia dyrektora urzędu kontroli skarbowej. WAŻNE
Złożenie skargi jest tzw. nadzwyczajnym środkiem zaskarżania rozstrzygnięć administracyjnych - można z niego skorzystać dopiero po wyczerpaniu możliwości podważenia decyzji administracyjnych w trybie zwyczajnym (art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skutki wniesienia skargi Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji podatkowej, jednak organ podatkowy, którego decyzję zaskarżono, może z urzędu lub na wniosek strony wstrzymać jej wykonanie w całości lub w części (art. 61 § 1 i 2 pkt 1 ustawy). Jeżeli organ podatkowy nie przychyli się do wniosku podatnika, może on taki sam wniosek złożyć bezpośrednio do sądu (art. 61 § 3 ustawy). Postanowienie sądu w tym zakresie może być w każdym czasie zmienione lub uchylone w razie zmiany okoliczności. Rodzaje rozstrzygnięć WSA Wojewódzkie sądy administracyjne nie zajmują się merytorycznym rozstrzyganiem spraw, przesądzają jedynie o legalności rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracyjny. W razie uwzględnienia przez WSA skargi na decyzję lub postanowienie dopuszczalne są następujące werdykty (art. 145 ustawy):
Środkami zaskarżania rozstrzygnięć kończących postępowanie przed WSA są skarga kasacyjna oraz zażalenie, które rozpatruje Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Skargę taką może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 173 ustawy). Artykuł 175 ustawy wymaga, aby skarga była sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, doradcę podatkowego (w sprawach podatkowych) lub rzecznika patentowego (w sprawach dotyczących własności przemysłowej). Złożenie skargi kasacyjnej Skargę kasacyjną należy wnieść do NSA, ale za pośrednictwem sądu wojewódzkiego, którego orzeczenie zaskarżamy. Termin złożenia skargi upływa 30. dnia od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 ustawy). Trzeba podkreślić, że w sprawach, w których skargę oddalono, sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpi tylko na wyraźny wniosek strony (art. 141 § 2 ustawy). WSA może odrzucić skargę Badaniem dopuszczalności złożenia skargi kasacyjnej zajmuje się WSA. Może on w drodze postanowienia odrzucić skargę, która została wniesiona po upływie terminu, z innych przyczyn jest niedopuszczalna lub ma braki nieusunięte przez stronę w wyznaczonym terminie (art. 178 ustawy). Na postanowienie WSA przysługuje zażalenie do NSA. NSA rozpoznaje sprawę NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi, jednak z urzędu musi wziąć pod uwagę przesłanki nieważności postępowania. Przyczyny nieważności zostały wymienione w art. 183 § 2 ustawy. Jeżeli NSA uwzględni podstawy skargi, uchyli zaskarżone orzeczenie WSA w całości lub w części i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie (art. 185 § 1 ustawy). NSA ma również prawo do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, np. gdy nie stwierdzi naruszeń przepisów proceduralnych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, ale jedynie naruszenie prawa materialnego. Wtedy NSA może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę (art. 188 ustawy).
PODSTAWA PRAWNA
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
