Doradca Podatnika 48-49/2007 Rachunkowość

Joanna Langiewicz

Czy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną w formie karty podatkowej, będący podatnikiem VAT i dla celów tego podatku prowadzący ewidencję sprzedaży, ma obowiązek prowadzenia księgi rachunkowej, gdy obroty jego firmy przekroczą 800 000 euro? O tym, że odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, może zaświadczyć fakt, że nawet organy skarbowe mają rozbieżne stanowiska w tej sprawie.

Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna postanowieniem z 4 stycznia 2007 r. (nr US I-2/415/30/2006) stwierdził, iż stanowisko podatnika w kwestii braku obowiązku przejścia na księgi handlowe, przy obrotach przekraczających 800 000 euro i działalności opodatkowanej w formie karty podatkowej - jest prawidłowe.

W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.) podatnicy opodatkowani na zasadach określonych w ustawie nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W rozdziale Karta podatkowa ustawodawca uregulował sytuacje, w których podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ksiąg, jednak nie dotyczą one uzyskania przez podatnika kwoty określonej w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

Innego zdania był Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi. W jego ocenie postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i dlatego na podstawie art. 14b § 5 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa zmienił je decyzją z 29 marca 2007 r. (PB I-2/4150/IN-4/DUSŁ-G/07/MB), uznając za nieprawidłowe. W decyzji stwierdził, że zgodnie z art. 5 ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podatnicy opodatkowani na zasadach określonych w ustawie nie mają obowiązku prowadzenia ksiąg, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustawodawca co prawda wskazał sytuacje, w których podatnik zobowiązany jest do prowadzenia ksiąg, ale nie dotyczą one uzyskania przez podatnika kwoty określonej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej powołany przepis ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...) wyłącza obowiązek prowadzenia ksiąg jedynie dla podatku dochodowego. Zatem w sytuacji, gdy przepisy innych ustaw nakładają na podatnika obowiązek prowadzenia ksiąg, nie podlega on wyłączeniu na podstawie ww. ustawy.

Jeśli osoba prowadząca działalność gospodarczą w formie karty podatkowej jest jednocześnie podatnikiem podatku od towarów i usług, zobowiązana jest do prowadzenia ewidencji dla celów tego podatku, o ile nie podlega zwolnieniu w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie natomiast z art. 2. ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości jej przepisy stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium RP: osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 800 000 euro.

Powyższe oznacza, iż art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy mają obowiązek stosować osoby fizyczne (prowadzące działalność gospodarczą), jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w walucie polskiej 800 000 euro. Reasumując - w przypadku gdy podatnik osiągnął w roku podatkowym przychód na poziomie kwoty 800 000 euro, będzie miał obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, począwszy od 1 stycznia kolejnego roku.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.