Doradca Podatnika 48-49/2007 Ubezpieczenia

Związek Rzemiosła Polskiego zwrócił się do Ministerstwa Zdrowia z prośbą o wydanie przez ministerstwo interpretacji nowego brzmienia ust. 2 w art. 82 ustawy wprowadzonego ustawą z 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przepis ten ustala zasady opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sytuacji, gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód.

Przykładem takiej sytuacji jest uzyskiwanie przychodu przez pracowników na podstawie umowy o pracę u więcej niż jednego pracodawcy. Wówczas zgodnie z tym przepisem składka zdrowotna jest naliczana od przychodu z każdej z tych umów. Do czasu ostatniej nowelizacji ustawy przepis art. 82 ust. 2 nie budził wątpliwości, ponieważ nie dotyczył osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących.

Nie było więc problemu, co oznacza zapis "gdy ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód" w odniesieniu do działalności gospodarczej. Po zmianach wprowadzonych nowelą ustawy z 24 sierpnia br. przepis art. 82 ust. 2 odwołuje się do wszystkich tytułów ubezpieczenia wymienionych w art. 66 ust. 1, a więc także działalności gospodarczej.

Może to oznaczać, że w niektórych sytuacjach, kiedy przedsiębiorca uzyska więcej niż jeden przychód, będzie opłacał składkę zdrowotną od każdego przychodu odrębnie. ZRP podkreśla, że pojawiły się sugestie, iż jeśli przedsiębiorca prowadzi kilka rodzajów działalności (określonych w odrębnych klasyfikacjach PKD) na podstawie jednego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, to wówczas będzie miał obowiązek opłacać składkę zdrowotną od każdego rodzaju działalności. ZRP nie zgadza się z taką interpretacją.

Przepis ust. 2 mówi o uzyskiwaniu więcej niż jednego przychodu z tego samego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, a nie o rodzajach działalności wyszczególnionych w Polskiej Klasyfikacji Działalności. Ministerstwo Zdrowia przesłało do ZRP pismo informujące, że stosownie do brzmienia art. 82 ust 2. ww. ustawy, w przypadku gdy w ramach jednego z tytułów do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a), d)-i) ubezpieczony uzyskuje więcej niż jeden przychód, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie.

Oznacza to, że jeżeli ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego tytułu, z którego wynika obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego - na przykład osoba będąca pracownikiem prowadzi również działalność gospodarczą - składkę opłaca od każdego z tych tytułów odrębnie. Obowiązek ten dotyczy osób wymienionych w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a), d)-i), których obowiązek ubezpieczenia powstaje z tytułu posiadania statusu:

• pracownika w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,
• osoby wykonującej pracę nakładczą,
• osoby wykonującej pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nią współpracującej,
• osoby duchownej,
• członka rolniczych spółdzielni produkcyjnych, spółdzielni kółek rolniczych lub członka ich rodzin,
• osoby pobierającej świadczenie socjalne wypłacane w okresie urlopu oraz osoby pobierającej zasiłek socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania#zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia, a także osoby pobierającej wynagrodzenie przysługujące w okresie korzystania ze świadczenia górniczego albo w okresie korzystania ze stypendium na przekwalifikowanie, wynikające z odrębnych przepisów lub układów zbiorowych pracy,
• osoby pobierającej świadczenie szkoleniowe wypłacane po ustaniu zatrudnienia.

Ustęp 3 art. 8 stanowi natomiast, że jeżeli ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą uzyskuje przychody z więcej niż jednego z rodzajów działalności określonych w ust. 5 tego artykułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie od każdego rodzaju działalności.

Ustęp 5 precyzuje, jaką działalność uznaje się w rozumieniu ustawy za działalność pozarolniczą. Ma to znaczenie dla spełnienia wymogów określonych przepisami ust. 3 i 4, które wskazują, jak odprowadzać składkę od przychodów z działalności pozarolniczej, w szczególności gdy osiągany jest więcej niż jeden przychód z takiej działalności. Przepis art. 8 ust. 5 pkt 9 wymienia pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzoną na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Z powyższych przepisów wynika, że jeżeli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w różnych formach, to oznacza, iż powstaje zbieg tytułów uzyskania przychodów, a obowiązek odprowadzenia składki na ubezpieczenie zdrowotne powstanie z chwilą, gdy przedsiębiorca przychody te osiągnie z obu tych tytułów. Zatem dla powstania obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne ma znaczenie forma prowadzonej działalności, a nie jej przedmiot określony na podstawie Polskiej Klasyfikacji Działalności.