Doradca Podatnika 50-51/2007 Obrót gospodarczy

Joanna Nowicka
radca prawny

Czy radca prawny występujący jako pełnomocnik umocowany przez zarząd może dokonać zgłoszenia zawiązania spółki do rejestru? Proszę również o wyjaśnienie, w jakim trybie powoływany jest pełnomocnik do reprezentowania spółki z o.o. w organizacji i czy spółkę może reprezentować prokurent, ewentualnie jeden ze wspólników.

Zgłoszenie do rejestru dokonane przez radcę prawnego występującego jako pełnomocnik powinno powodować odrzucenie wniosku, gdyż w takim przypadku dojdzie do naruszenia art. 161 § 2 oraz art. 164 § 1 k.s.h. Po pierwsze - pełnomocnik reprezentujący spółkę z o.o. w organizacji może być powołany wyłącznie przez wspólników.

Zarząd spółki nie jest uprawniony w tym przypadku do ustanawiania pełnomocników; pełnomocnik ustanowiony przez ten organ nie ma umocowania, by występować w imieniu spółki z o.o. w organizacji. Po drugie - zgłoszenia zawiązania spółki do sądu rejestrowego właściwego ze względu na jej siedzibę w celu wpisania tej spółki do rejestru dokonuje zarząd.

Wniosek o wpis spółki do rejestru podpisują wszyscy członkowie zarządu. Jeżeli zatem takiego zgłoszenia dokonuje pełnomocnik umocowany przez zarząd (np. radca prawny), powinno ono powodować odrzucenie wniosku. Spółka z o.o. w organizacji jest reprezentowana przez zarząd albo pełnomocnika powołanego jednomyślną uchwałą wspólników, zgodnie z art. 161 § 2 k.s.h., który określa krąg reprezentantów spółki w organizacji. Wobec reprezentacji spółki z o.o. w organizacji nie stosuje się zatem art. 210 § 1 k.s.h., na podstawie którego wymagana byłaby bezwzględna większość głosów (zob. art. 245 k.s.h.).

Pierwszy z wymienionych przepisów jest przepisem szczególnym wobec drugiego, zgodnie z którym w umowie między spółką i członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Jednak takie wyłączenie art. 210 § 1 k.s.h. na etapie spółki w organizacji jest tylko częściowe, dotyczy bowiem określenia podmiotów uprawnionych do działania za spółkę.

Wyłączenie to nie powoduje natomiast uchylenia samej zasady wykluczenia kompetencji zarządu. Z powyższego wynika więc, że na etapie spółki z o.o. w organizacji w umowach i sporach z członkiem zarządu spółkę może reprezentować wyłącznie pełnomocnik powołany jednomyślną uchwałą wspólników, czyli pełnomocnik powołany w trybie art. 161 § 2 k.s.h. Odpowiadając na ostatnie pytanie, należy stwierdzić, że prokurent nie może reprezentować spółki z o.o. w organizacji.

Jak wynika z art. 1091 § 1 k.c., prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Spółka z o.o. w organizacji nie może udzielić prokury ze względu na to, że nie ma statusu przedsiębiorcy. Wyłączona jest też możliwość reprezentowania spółki z o.o. w organizacji przez jej wspólników (mowa o wspólnikach, którzy nie są ustanowieni jako członkowie zarządu lub pełnomocnicy). Zasadę tę, określoną w art. 38 k.c., stosuje się odpowiednio do spółki z o.o. w organizacji - na mocy art. 331 k.c. - jako jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.