Doradca Podatnika 50-51/2007 Prawo pracy

Jan Zieliński
specjalista od prawa pracy

Z powodu opóźnień dostawcy miałem w mojej firmie kilka dni przestoju. Proszę o wyjaśnienie, czy pracownik zawsze ma prawo do wynagrodzenia za czas przestoju i czy może odmówić mi wykonywania w tym czasie innej pracy w firmie.

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy (art. 128 § 1 k.p.). Jeżeli więc pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w czasie pracy i przestrzega porządku pracy, a nie pracuje z przyczyn dotyczących pracodawcy, np. z powodu przestoju, to za ten czas zachowuje prawo do wynagrodzenia gwarancyjnego. Pracodawca ma obowiązek zorganizowania pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie przez pracowników czasu pracy i to pracodawca ponosi skutki złej organizacji pracy, np. przestoju.

Wynagrodzenie za gotowość do pracy wynika z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli takiego składnika nie wyodrębniono przy określeniu warunków wynagrodzenia - jest to 60 proc. wynagrodzenia, które nie może być jednak niższe od wynagrodzenia minimalnego (art. 81 § 1 k.p.). Pracownik ma prawo do wynagrodzenia "przestojowego" tylko za czas niezawinionego przez niego przestoju. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, wynagrodzenie mu nie przysługuje. Odmiennie uregulowane jest prawo do wynagrodzenia za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi.

Takie wynagrodzenie przysługuje pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od tych warunków, tylko jeżeli przepisy prawa pracy (np. układ zbiorowy pracy, przepisy odrębne) tak stanowią. Pracodawca może na czas przestoju spowodowanego zaburzeniami funkcjonowania zakładu pracy powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, za której wykonywanie przysługuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę. Nie może być ono jednak niższe niż wynagrodzenie za przestój na stałym stanowisku, na którym pracownik stale wykonuje pracę (art. 81 § 3 k.p.).

Pański pracownik postąpił więc niewłaściwie i może Pan wyciągnąć w stosunku do niego konsekwencje związane z niewykonaniem polecania służbowego, co może być przyczyną zwolnienia dyscyplinarnego. Proszę pamiętać, że jeżeli pracodawca powierzy pracownikowi inną, zastępczą pracę na czas przestoju, to powinna ona odpowiadać kwalifikacjom pracownika i nie może być to praca o charakterze dyskryminującym.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.