Doradca Podatnika 52/2007 Obrót gospodarczy

Julia Chełmońska
specjalista od prawa gospodarczego i prawa pracy

Prowadzę przedsiębiorstwo transportowe. 3 października br. sprzedałem należący do mnie samochód dostawczy. Przekazałem dowód rejestracyjny nabywcy i o fakcie sprzedaży niezwłocznie powiadomiłem wydział komunikacji. Jednak do 5 grudnia br. nowy właściciel nie przerejestrował pojazdu, a ja otrzymałem ponaglenie do zapłaconenia podatku. Czy mam nadal płacić podatek od sprzedanego samochodu? A co z samochodem, który uległ wypadkowi i stoi w garażu, ponieważ powstał spór z ubezpieczycielem o odszkodowanie?

Obowiązek podatku od środków transportu (przewidziany w art. 9 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych) ciąży na właścicielu środka transportu i jest powiązany z wymogami w zakresie rejestracji pojazdu jako warunku dopuszczenia go do ruchu (za właścicieli uważa się jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej, na które środek transportu jest zarejestrowany, a od 1 stycznia 2008 r. również posiadaczy środków transportu zarejestrowanych na terytorium Polski jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu).

Wymogi te wynikają z prawa o ruchu drogowym. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportu został zarejestrowany. Również w przypadku sprzedaży już zarejestrowanego środka transportu obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek ten został nabyty (art. 9 ust. 4 ustawy). Jeżeli zatem dany pojazd został sprzedany 3 października 2007 r., to obowiązek zapłaty podatku od środków transportu ciąży na nabywcy od 1 listopada 2007 r. Powstaje on z mocy prawa, w związku z zajściem określonego zdarzenia (kupno samochodu), a niezależnie od tego, czy doszło już do "przerejestrowania" pojazdu na nowego właściciela.

Natomiast na zbywcy zarejestrowanego środka transportu obowiązek podatkowy ciąży do końca miesiąca, w którym nastąpiło przeniesienie własności pojazdu (art. 9 ust. 3 ustawy). A zatem od 1 listopada br. nie jest Pan zobowiązany do dalszej opłaty podatku od środków transportu od sprzedanego pojazdu. Natomiast fakt sprzedaży ciężarówki, jako mający wpływ na wygaśnięcie obowiązku podatkowego, powinien zostać odnotowany w deklaracji na podatek od środków transportu na dany rok podatkowy poprzez odpowiednie jej skorygowanie w ciągu 14 dni od dnia sprzedaży (art. 9 ust. 6 pkt 2 ustawy).

Samochód, który uległ wypadkowi i stoi w garażu, ponieważ stanowi przedmiot sporu o odszkodowanie, podlega podatkowi od środków transportu, mimo że nie jest używany jako środek transportu. Podatek ten jest podatkiem majątkowym związanym z prawem własności. Istnienie tego prawa i fakt, że samochód jest zarejestrowany, oznacza, iż osoba figurująca w rejestrze jako właściciel pojazdu jest obciążona obowiązkiem podatkowym. Wskazuje na to art. 9 ust. 4 ustawy, który stanowi, że obowiązek podatkowy wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportu został na stałe wycofany z ruchu (wyrejestrowany lub zbyty) lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. (Od 1 stycznia 2008 r. obowiązek podatkowy wygasa również z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na który pojazd powierzono).

Natomiast czasowe wycofanie pojazdu z ruchu nie zwalnia właściciela od ustawowego obowiązku uiszczenia podatku od tego środka transportu (wyroki NSA z: 26 stycznia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1468/92, ONSA 1993 r. nr 3, poz. 76, oraz z 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Wr 1573/96, "Wspólnota" 1998 r. nr 20 str. 26). Warto też zwrócić uwagę, że zajęcie przez komornika samochodu nie stanowi samo przez się o wygaśnięciu obowiązku podatkowego, chyba że na skutek takiego zajęcia właściciel środka transportu wyrejestruje go z powodu stałego wycofania z ruchu (por. wyrok NSA z 14 września 1994 r., sygn. akt SA/Gd 1580/93).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.