|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Prowadzenie działalności w systemie franczyzyAndrzej Okrasiński specjalista w zakresie finansowania działalności Franczyza to gotowe, sprawdzone pomysły na prowadzenie biznesu. Jest to sposób dla przedsiębiorców, którzy mają trochę pieniędzy do zainwestowania, ale nie lubią dużego ryzyka i nie mają gotowego pomysłu na rozszerzenie działalności gospodarczej lub na prowadzenie nowej firmy. Takie gotowe pomysły oferuje ponad 300 działających w kraju systemów franczyzowych. W tych systemach jest prowadzonych ponad 20 000 sklepów i punktów usługowych. Koszty inwestycji w nowe przedsięwzięcie wynoszą od kilku tysięcy zł na założenie markowego sklepu, kawiarenki lub sezonowego stoiska z lodami do kilku milionów, żeby np. otworzyć stację paliw. Działalność w systemie franczyzowym (franczyza to spolszczone brzmienie ang. franchise) to mniejsze ryzyko. Działa się z reguły pod marką, która posiada doświadczenie w prowadzeniu biznesu. Należy przy tym mieć na uwadze, że każdy franczyzobiorca to samodzielna firma, tylko pod pewnymi względami zależna od franczyzodawcy. Wspólne są: logo marki, kampania marketingowa, źródło zaopatrzenia, know-how i licencja. Franczyzodawca ma w zasadzie prawo kontroli franczyzobiorcy, sprawdzania, czy działa on zgodnie z postanowieniami umowy franczyzy. Jeżeli chcemy działać w ramach wybranego systemu, to należy przed podpisaniem umowy z franczyzodawcą sumiennie przestudiować treść samej umowy oraz ewentualne ograniczenia w działalności. Trzeba też w miarę możliwości porozmawiać z franczyzobiorcami, którzy już działają w konkretnym, wybranym przez nas systemie. Właściciel systemu powinien nam przedstawić koszty inwestycyjne, podać termin zwrotu zainwestowanej sumy oraz poinformować, od kiedy firma zacznie zarabiać. Umowa franczyzy jest podstawą do współpracy między franczyzodawcą a franczyzobiorcą. Należy ona do prawnej kategorii umów nienazwanych. Nie ma opracowanej uniwersalnej umowy. Są jednak już wypracowane zasady i normy współpracy pomiędzy stronami. Przede wszystkim treść umowy musi być jasna i precyzyjna do tego stopnia, by przedsiębiorca, który ma zamiar zostać franczyzobiorcą, mógł taki dokument zrozumieć bez pomocy prawnika. Franczyza nie jest normowana wprost regulacjami prawa cywilnego. Ale nie ma również zupełnej dowolności w kształtowaniu treści umowy. Ze względu na różnorodność systemów franczyzowych nie da się z prawnego punktu widzenia opracować jednego szablonu albo gotowego wzorca uniwersalnej umowy franczyzy, którą można by było powielać we wszystkich transakcjach franczyzowych. Mimo tej sytuacji istnieje pewien szkielet umowy franczyzy. UMOWA Dopuszczalność zawierania umów franczyzy wynika z zasady swobody zawierania umów gospodarczych unormowanej w art. 3531 k.c. Według tej normy strony umowy mogą ułożyć stosunek prawny według własnego uznania, własnych reguł - ale w granicach przyjętych norm zwyczajowych. Umowa franczyzy jest umową odpłatną i ekwiwalentną. Aby wyeliminować ewentualne spory w przyszłości, taka umowa powinna definiować podstawowe pojęcia i terminy, skróty w niej stosowane. Kolejne postanowienia dobrze sporządzonej umowy powinny uwzględniać poszczególne etapy i warunki współpracy. W zasadzie są trzy etapy:
Trzeba pamiętać, że umowa to zbiór logicznych sformułowań i postanowień, a także zbiór zasad współpracy pomiędzy kontrahentami. "Profit system" (firma konsultingowa zajmująca się franczyzą) podaje 12 zasad, które powinny być doprecyzowane jeszcze przed podjęciem współpracy, mianowicie:
OGRANICZENIA Umowy franczyzowe są tworzone w granicach swobody kontraktowania. Granice te są wyznaczone m.in. przez bezwzględnie obowiązujące przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Między stronami powinny być wyznawane zasady: dobrej wiary, uczciwego obrotu, dobrych obyczajów oraz względy słuszności. W związku z brakiem prawnej definicji franczyzy trudno jest ustalić cechy charakterystyczne umowy tego typu. Dlatego ważny w tej sytuacji jest art. 56 k.c. Stanowi on m.in., że czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, ale również wynikające z określonych ustaw, ustalonych zwyczajów i z zasad współżycia społecznego. W przypadku umów franczyzy rozwiązania stosowane przez polskie przedsiębiorstwa pozostają pod silnym wpływem prawnych i zwyczajowych rozwiązań z państw Unii Europejskiej, pomimo że nie ma jak dotychczas wypracowanej dyrektywy unijnej odnoszącej się do tego rodzaju umów. Należy też pamiętać, że umowa franczyzy nie jest umową dystrybucji, najmu, dzierżawy, agencji ani zlecenia. Jest podobna częściowo do umowy licencyjnej. Oba rodzaje umów zawierają element zezwolenia na korzystanie z prawa niematerialnego, przede wszystkim ze znaku towarowego, logo i know-how. Umowa franczyzy jest z natury obszerniejsza. Oprócz elementów licencyjnych powinna zawierać zasady określające wzajemne prawa i obowiązki stron. Do tych zasad należą: warunki udzielania pomocy pomiędzy partnerami, postanowienia dotyczące dostaw towarów i materiałów, szkolenia pracowników, adaptacja i wizualizacja lokalu na potrzeby działalności itd. Ponadto franczyzodawca zwykle ma większe uprawnienia niż licencjodawca. Jest on aktywny w trakcie trwania umowy franczyzy. Może kontrolować franczyzobiorców pod względem dbałości o jednolitość systemu i wizerunek sieci, a nie tylko dbałości o zysk i prawidłowe korzystanie z licencji. WAŻNE Więcej porad dla przyszłych i obecnych franczyzobiorców, w tym porad dotyczących prawnych aspektów zawierania umów franczyzy, jest zamieszczonych na stronach internetowych: www.profitsystem.pl i www.franchisinginfo.pl. Na stronie franchisinginfo.pl oraz www.arss.com.pl znajdują się adresy wszystkich systemów franczyzowych działających w naszym kraju. PODSTAWA PRAWNA
Umowa franczyzy (wzór) Zawarta dnia ................................. w........................................................................................ pomiędzy .................................................................................................................................. z siedzibą w .............................................................................................., reprezentowanym przez ....................................................................................................., i zwanym w dalszej części umowy Franczyzodawcą, a ................................................................................................................................................ z siedzibą w ................................................................................................., reprezentowanym przez ........................................................................................................, i zwanym w dalszej części umowy Franczyzobiorcą. § 1 Franczyzodawca udziela Franczyzobiorcy, w zamian za wynagrodzenie pieniężne, prawa do wykorzystywania znaku towarowego Franczyzodawcy w celu sprzedaży .................................. .................................................................................................................................................. oraz zobowiązuje się przez cały okres trwania umowy udzielać Franczyzobiorcy stałej pomocy handlowej. § 2 Umowa zostaje zawarta na okres od .............................. do .............................. Franczyzobiorcy przysługuje prawo pierwszeństwa przedłużenia trwania niniejszej umowy. § 3 Franczyzodawca zobowiązuje się do: 1) zapewnienia Franczyzobiorcy wyłączności do prowadzenia sprzedaży, o której mowa w § 1 niniejszej umowy, na obszarze ................................................................................................; 2) niesprzedawania towarów objętych niniejszą umową osobom trzecim, na obszarze określonym w § 3 pkt 1; 3) udzielania Franczyzobiorcy stałej pomocy poprzez: - regularne wizyty w przedsiębiorstwie Franczyzobiorcy pracowników Franczyzodawcy wspomagających Franczyzobiorcę w korygowaniu odchyleń i zapobieganiu odchyleniom od ustalonego wzorca w celu zapobiegnięcia trudnościom w działalności Franczyzobiorcy oraz zapewnianie Franczyzobiorcy kontaktu z tymi pracownikami, a także systematyczne kontrolowanie wyników osiąganych przez Franczyzobiorcę w celu utrzymania właściwych standardów i rentowności; - zapewnienie łączności pomiędzy Franczyzodawcą a Franczyzobiorcą w celu wymiany pomysłów i doświadczeń; - dokonywanie unowocześniania produktu, włączając w to badanie zdolności do wywoływania popytu; - stwarzanie Franczyzobiorcy i jego pracownikom możliwości udziału w szkoleniach i doskonalenia umiejętności; - badanie rynku i rozwijanie rynku; - promocję i reklamę lokalną oraz ogólnokrajową; - zapewnianie możliwości masowych zakupów towarów produkowanych przez Franczyzodawcę; - doradztwo i usługi w zakresie zarządzania i rachunkowości. § 4 Franczyzobiorca zobowiązuje się do:
§ 5 W zamian za wykorzystywanie znaku towarowego Franczyzodawcy Franczyzobiorca zapłaci Franczyzodawcy jednorazową opłatę wstępną w wysokości ...................................................... płatną w ciągu .................. dni od podpisania niniejszej umowy, na rachunek Franczyzodawcy w ....................................................................... . Niezależnie od uiszczenia jednorazowej opłaty Franczyzobiorca będzie płacił Franczyzodawcy stałą miesięczną opłatę w wysokości .......... % od swoich przychodów brutto, płatną do ..................... dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który przypada dana opłata, na rachunek Franczyzobiorcy w ......................................................................... . § 6 W razie wyrażenia przez Franczyzobiorcę zamiaru zbycia przedsiębiorstwa, Franczyzodawcy przysługuje prawo pierwokupu, pod warunkiem że zapłaci cenę co najmniej równą cenie oferowanej Franczyzobiorcy przez potencjalnego nabywcę. § 7 Franczyzodawcy przysługuje prawo do rozwiązania niniejszej umowy ze skutkiem natychmiastowym w razie naruszenia przez Franczyzobiorcę jej postanowień. O skorzystaniu z tego prawa Franczyzodawca powinien zawiadomić Franczyzobiorcę na piśmie. § 8 W sprawach nieuregulowanych niniejszą umową zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego. § 9 Sądem właściwym do rozstrzygania sporów powstałych na tle wykonania postanowień niniejszej umowy jest sąd siedziby Franczyzodawcy. § 10 Umowa została sporządzona w..................... jednobrzmiących egzemplarzach po.................... dla każdej ze stron. .................................................... ............................................. Franczyzodawca Franczyzobiorca WAŻNE Systemy franczyzowe można podzielić według różnych kryteriów, m.in. rodzaju działalności gospodarczej, rodzaju know-how czy sposobu organizacji systemu. Ze względu na rodzaj działalności wyróżniamy franczyzę dystrybucyjną, usługową, produkcyjną i mieszaną. Franczyza dystrybucyjna (handlowa) - franczyzodawca udostępnia franczyzobiorcy swoje know-how w postaci asortymentu towarów i wiedzy, jak należy je sprzedawać. Franczyzobiorca oznacza prowadzony przez siebie sklep znakiem towarowym franczyzodawcy i najczęściej korzysta ze wsparcia w zakresie wizualizacji punktu handlowego, wyboru asortymentu, szkolenia personelu, obsługi klienta, merchandisingu. (To określenie pochodzi od angielskiego słowa merchandise, które oznacza dobra przeznaczone na sprzedaż, czyli towar. Nie ma ono w języku polskim odpowiednika, co wpłynęło na przyjęcie się angielskiej formy. Ten sposób działania można określić jako "skuteczne sprzedawanie". Chodzi np. o ustalenie profilu wiekowego okolicznych mieszkańców i dostosowanie do ich potrzeb oferty sklepu - podział towarów na półkach na czytelne dla klienta działy, odpowiednia ekspozycja towarów - i marketingu). System dystrybucyjny jest łatwiejszy do opracowania niż usługowy. Standaryzacja działalności punktu handlowego jest prostsza niż punktu usługowego, gdzie należy opracować dokładne receptury lub procedury potrzebne do wykonywania usługi. Franczyza usługowa - franczyzodawca udostępnia franczyzobiorcy swoje know-know w postaci receptur i procedur wykonywania usługi. Franczyzobiorca oznacza prowadzony przez siebie punkt usługowy znakiem towarowym franczyzodawcy i najczęściej korzysta ze wsparcia w zakresie wizualizacji punktu usługowego, wyboru i realizacji usług, przeszkolenia personelu, obsługi klienta, promocji i marketingu. W katalogu systemów są wyróżnione następujące branże usługowe: gastronomia, edukacja, fryzjerstwo i kosmetyka, turystyka, usługi dla biznesu, usługi dla klientów indywidualnych, finanse i bankowość. Franczyza produkcyjna (przemysłowa) - franczyzodawca udostępnia franczyzobiorcy swoje know-how w postaci technologii produkcji i doświadczenia technicznego. Franczyzobiorca w prowadzonym przez siebie zakładzie produkcyjnym może wtedy wytwarzać wyroby o identycznej jakości i takich samych cechach zewnętrznych, jakie mają dobra produkowane w macierzystej fabryce franczyzodawcy. Umowa upoważnia franczyzobiorcę do posługiwania się znakiem towarowym franczyzodawcy oraz oznaczania wyrobów znakami towarowymi należącymi do franczyzodawcy. Nie można uznać za franczyzing produkcyjny takiego systemu, w którym franczyzobiorca np. przycina i montuje szafy wnękowe, bo wykonuje on tylko usługę dostosowania produktu franczyzodawcy do wymagań klienta. Franczyza mieszana - na podstawie franczyzingu produkcyjnego, dystrybucyjnego i usługowego są tworzone dalsze rodzaje, które są ich pochodnymi. Najczęściej wymienia się tu franczyzing mieszany, który polega na tym, że franczyzodawca jest producentem, a franczyzobiorcy zajmują się dystrybucją jego towarów oraz świadczeniem usług związanych z ich zastosowaniem (np. firmy kosmetyczne organizujące sieć sklepów i gabinetów kosmetycznych). Tak więc szczególną cechą franczyzingu mieszanego jest dwutorowość działalności prowadzonej przez danego franczyzobiorcę, gdyż obok działalności handlowej prowadzi on także działalność usługową. Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /usr/local/apache/www/htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
