Doradca Podatnika 52/2007 Obrót gospodarczy

Anna Piszcz
aplikant radcowski

Prowadzę działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Czy mogę udzielić prokury innej osobie fizycznej?

Dosłowne brzmienie przepisów kodeksu cywilnego stoi na przeszkodzie udzieleniu prokury przez osobę fizyczną. Zgodnie z art. 1091 § 1 k.c. prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Nasuwa się więc pytanie, czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej może być zaliczona do grona przedsiębiorców podlegających obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Z założenia racjonalności ustawodawcy oraz zasady spójności systemu prawnego wynika, że tym samym pojęciom występującym nawet w różnych aktach prawnych nie nadaje się odmiennego znaczenia, chyba że co innego wynika wprost z ich treści (uchwała SN z 18 października 2001 r., sygn. akt I KZP 9/01, OSNKW 2001, z. 11-12, poz. 87).

A zatem pojęcie "rejestr przedsiębiorców" użyte w art. 1091 § 1 k.c. należy rozumieć w taki sam sposób jak na gruncie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym czy w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14 ust. 1 drugiej z tych ustaw przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS albo do ewidencji działalności gospodarczej.

Artykuł ten w ust. 2 stanowi z kolei, że wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi, a zasady wpisu do rejestru przedsiębiorców określają odrębne przepisy. W świetle powyższego nasuwa się wniosek, że osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą - jako niepodlegające wpisowi do rejestru przedsiębiorców w KRS - nie zaliczają się do kręgu podmiotów uprawnionych do udzielania prokury w myśl art. 1091 § 1 k.c.

Jednak zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej od 1 stycznia 2007 r. do ewidencji działalności gospodarczej należy zgłaszać dane stałego pełnomocnika, którego przedsiębiorca ustanowił do prowadzenia swoich spraw.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.