|
||||||||
|
||||||||
Zobacz także
|
Wierzyciel wybiera swojego komornikaMarek Michalec konsultant podatkowy Wierzyciel może zlecić dochodzenie swojego długu dowolnemu komornikowi na terenie całego kraju - jest to tylko jedna z wielu zmian, jakie wprowadza nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, która jeszcze przed wejściem w życie zdążyła wzbudzić mnóstwo kontrowersji. 28 grudnia weszła w życie większość przepisów nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (niektóre jej przepisy zaczęły obowiązywać od nowego roku). Wprowadzone zmiany mają szeroki zakres i dotyczą kilku istotnych zagadnień. Ustawa w założeniu ma zwiększyć liczbę komorników, obniżyć koszty egzekucyjne oraz usprawnić postępowania egzekucyjne. Jak widać, cele słuszne, lecz rozwiązania zaproponowane przez ustawodawcę już w trakcie prac nad nowelizacją wzbudzały wiele kontrowersji. Przyjrzyjmy się zatem dokładniej, jakie główne zmiany zostały wprowadzone i jakie skutki mogą wywołać w praktyce. Jeden rewir, kilku komorników Jedną z podstawowych nowości wprowadzonych w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji jest możliwość funkcjonowania kilku komorników sądowych w ramach jednego rewiru, a także związanie zasięgu terytorialnego rewiru z obszarem działania danego sądu rejonowego. WAŻNE Wyjątkiem od zasady wyboru komornika z obszaru całego kraju są sprawy o egzekucję z nieruchomości, w których właściwy jest komornik działający na obszarze sądu rejonowego, na którym jest działka lub budynek. Zdaniem ustawodawcy rewiry w dotychczasowym kształcie stanowiły istotną przeszkodę do zwiększenia liczby komorników. Przed nowelizacją bowiem w rewirze mógł działać tylko jeden komornik, a więc jedyną możliwością zwiększenia liczby działających komorników było tworzenie nowych rewirów. Pomijając fakt, że proces tworzenia rewiru był dosyć skomplikowany i czasochłonny, prowadziło to do sytuacji, iż rewiry obejmowały obszar właściwości sądu rejonowego, części tego obszaru lub obszar właściwości kilku sądów rejonowych. Wskutek takiej regulacji geografia rewirów komorniczych była bardzo skomplikowana. Obecnie po zmianach ustawa jednoznacznie określa, że rewir komorniczy obejmuje obszar właściwości sądu rejonowego. Ponadto wprowadzono zasadę, iż w rewirze może działać więcej niż jeden komornik. WAŻNE Komornicy, których siedziby kancelarii są położone w obszarze właściwości nowo utworzonego sądu rejonowego, z chwilą jego utworzenia stają się z mocy prawa komornikami przy tym sądzie. Swoboda wyboru Wydaje się, iż powyższa regulacja powinna doprowadzić do zwiększenia konkurencyjności wśród komorników i w konsekwencji wymusić wzrost ich skuteczności i staranności. Zwłaszcza że dodatkowo ustawodawca wprowadził rozwiązanie, zgodnie z którym wierzyciel ma prawo wyboru komornika w granicach terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Komornik będzie mógł więc działać poza obszarem swojego rewiru. W środowisku prawniczym pojawiły się opinie, że działanie komornika na terytorium całego kraju może doprowadzić do ograniczenia konstytucyjnego prawa stron do obrony i zasady jawności postępowania, poprzez utrudniony dostęp dłużnika do akt, a także fakt, że skargę na czynności komornika będzie musiał wnosić do odległego sądu. WAŻNE W przypadku niecelowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego opłatę egzekucyjną poniesie wierzyciel. Czy obawy te znajdą potwierdzenie, pokaże praktyka, idea samych zmian wydaje się jednak słuszna. Wzmacnia bowiem pozycję wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym, dając mu prawo swobodnego wyboru komornika. Ponadto przepisy te powinny zapobiec konieczności prowadzenia przez wierzyciela w stosunku do jednego dłużnika kilku, a nawet kilkunastu postępowań egzekucyjnych, w sytuacji gdy poszczególne składniki majątku dłużnika znajdują się na terenie całego kraju. WARTO WIEDZIEĆ Komornik wybrany przez wierzyciela nie może odmówić przyjęcia wniosku o wszczęcie egzekucji, dokonania zabezpieczenia lub podjęcia innych czynności wchodzących w zakres jego ustawowych zadań. Wyjątkiem od tej reguły, kiedy komornik zawsze musi odmówić wierzycielowi, jest sytuacja, gdy w zakresie prowadzonych przez niego egzekucji zaległość przekracza sześć miesięcy. Zaległość tę oblicza się, dzieląc liczbę spraw niezałatwionych w poprzednim półroczu przez średni miesięczny wpływ spraw w poprzednim półroczu, wyłączając sprawy o egzekucję świadczeń powtarzających się. Komornik wybrany przez wierzyciela zawiadamia niezwłocznie o wszczęciu egzekucji lub dokonaniu zabezpieczenia komorników właściwych według przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Zawiadomienie może być dokonane za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim przypadku dowodem zawiadomienia jest potwierdzenie transmisji danych. Komornik, za zgodą wierzyciela, może przekazać całość lub część sprawy egzekucyjnej innemu komornikowi, jeżeli ten wyrazi na to zgodę. Kto zostaje komornikiem Jak już wspomniałem, jednym z głównych celów nowelizacji jest zwiększenie liczby komorników. Oczywiste jest, iż aby było to możliwe, konieczne jest przygotowanie odpowiednio wykwalifikowanych kadr. W związku z tym nadano nowe brzmienie art. 10 ustawy, który reguluje zagadnienia dotyczące przesłanek powołania na stanowisko komornika. Na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która: 1) posiada obywatelstwo polskie; 2) ma pełną zdolność do czynności prawnych; 3) ma nieposzlakowaną opinię; 4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej; 7) jest zdolna ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika; 8) odbyła aplikację komorniczą; 9) złożyła egzamin komorniczy; 10) pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata; 11) ukończyła 26 lat. Osoby, które ukończyły aplikację sądową, prokuratorską, adwokacką, radcowską lub notarialną i zdały stosowny egzamin, jak również osoby, które w okresie wcześniejszym, nie dłuższym niż 8 lat, pracowały co najmniej 5 lat na stanowisku referendarza sądowego, ubiegając się o powołanie na stanowisko komornika sądowego, są zwolnione od wymagania odbycia aplikacji komorniczej oraz złożenia egzaminu komorniczego. Ponadto zwolnieni od wymogu odbycia aplikacji komorniczej oraz złożenia egzaminu komorniczego mają być sędziowie, prokuratorzy, adwokaci, radcowie prawni, notariusze, starsi radcowie Prokuratorii Generalnej oraz osoby posiadające stopień doktora nauk prawnych. Wprowadzono też rozwiązanie umożliwiające przystąpienie do egzaminu komorniczego bez obowiązku odbycia aplikacji komorniczej pewnym grupom osób, które legitymują się określonymi okresami pracy lub prowadzenia własnej działalności na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa. Łatwiejszy dostęp do zawodu Nowe przepisy w znacznym stopniu ułatwiają dostęp do zawodu komornika. Zmieniono bowiem katalog przesłanek i sposób przyjmowania na aplikację komorniczą. Najbardziej istotna zmiana polega na wprowadzeniu wymagania, że podstawowym warunkiem przyjęcia na aplikację komorniczą jest uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego i że osobie spełniającej wszelkie prawem wymagane warunki rada izby komorniczej nie może odmówić wpisu na listę aplikantów komorniczych. Aby zostać komornikiem, nadal trzeba przez pewien okres być zatrudnionym w kancelarii komorniczej. Wprowadzono jednak zapisy, które mają zapewnić dostęp do odbycia aplikacji komorniczej. Przede wszystkim komornik jest obowiązany zatrudnić co najmniej jednego aplikanta komorniczego w okresie 3 lat, chyba że prezes właściwego sądu apelacyjnego zwolni go z tego obowiązku po zasięgnięciu opinii prezesa sądu rejonowego i rady właściwej izby. Ponadto prezes właściwego sądu apelacyjnego albo rada właściwej izby komorniczej może zobowiązać komornika do zatrudnienia wskazanego aplikanta komorniczego. Zapisy te spotkały się z krytyką, m.in. Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła, że przepisy te mogą okazać się nie do realizacji w praktyce. Komornik nie powinien być zmuszany do zatrudnienia pracownika (aplikanta), zwłaszcza gdy nie stać go na utworzenie takiego etatu. WAŻNE Nowelizacja nadała obydwu egzaminom - konkursowemu i komorniczemu - charakter egzaminów państwowych. 7 dni na odpowiedź Kolejne modyfikacje mające na celu usprawnienie pracy komorników dotyczą zasad pozyskiwania przez nich danych i informacji od innych instytucji. Liczniejsze będą sytuacje, w których komornik będzie mógł żądać udzielenia informacji. Rozciągnięto bowiem obowiązek udzielania informacji niezbędnych do prawidłowego prowadzenia egzekucji, określonego w art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, także na informacje niezbędne do prawidłowego prowadzenia postępowania zabezpieczającego oraz wykonywania innych czynności wchodzących w zakres ustawowych zadań komornika. Ponadto poszerzono krąg podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji. Dotychczas wspomniany przepis przewidywał zamknięty katalog instytucji zobowiązanych do udzielania informacji komornikowi, obecnie katalog ten został otwarty. W związku z tym wszystkie instytucje dysponujące informacjami niezbędnymi do prawidłowej realizacji zadań komorników są zobowiązane do ich udostępnienia. WAŻNE Przepis art. 2 ust. 5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie określa obowiązku udzielania informacji, o które wystąpił komornik, na piśmie. Możliwy jest więc każdy sposób udzielenia informacji (telefon, e-mail, faks), na podstawie której komornik sporządzi zapisek urzędowy i podejmie określone działania. Inną niezwykle istotną zmianą jest wprowadzenie określonego terminu na udzielenie przez podmioty prawne odpowiedzi na zapytanie komornika. Dotychczas w praktyce w wielu przypadkach czas upływający od momentu zapytania do uzyskania informacji przez komornika wynosił nawet kilka miesięcy. Spowalniało to znacznie przebieg postępowania egzekucyjnego, a często wręcz uniemożliwiało skuteczne ściągnięcie długu. Po nowelizacji każdy podmiot, do którego komornik zwróci się w ramach swojej kompetencji, musi przekazać dane w ciągu siedmiu dni od otrzymania żądania. WAŻNE Przy wykonywaniu czynności komornik jest obowiązany używać identyfikatora wydanego przez Krajową Radę Komorniczą, zawierającego jego imię i nazwisko, zdjęcie, określenie pełnionej funkcji i oznaczenie sądu rejonowego, przy którym działa. Ten sam obowiązek dotyczy asesorów i aplikantów komorniczych. Wprowadzenie tak krótkiego terminu wydaje się w pełni uzasadnione, obliguje ono organy i instytucje do natychmiastowego działania i udzielenia informacji komornikowi, choćby niepełnej, niemniej zdecydowanie ułatwiającej mu podjęcie określonych, przewidzianych prawem działań, skutkujących zajęciem poszczególnych składników majątku dłużnika. Warto dodać, że ewentualną opłatę za udzielenie informacji komornik uiszcza po jej udzieleniu, na wezwanie podmiotu udzielającego informacji. Nadzór nad czynnościami komornika Nowelizacja przewiduje zwiększenie nadzoru nad działalnością komornika. Przy wykonywaniu czynności komornik podlega orzeczeniom sądu i prezesowi sądu rejonowego, przy którym działa, ma to w założeniu podnieść rangę nadzoru sprawowanego przez prezesów sądów rejonowych i zwiększyć skuteczność podejmowanych przez nich czynności nadzorczych. Ponadto rozszerzono uprawnienia kontrolne nad kancelariami komorniczymi prezesów sądów. W dotychczasowym stanie prawnym kontrola kancelarii komornika mogła być przeprowadzana przez prezesa sądu rejonowego jedynie raz w roku. Obecnie stworzono możliwość przeprowadzania kontroli tego rodzaju w każdej chwili i nawet wielokrotnie w ciągu roku, jeśli zajdzie potrzeba. WAŻNE Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 Kontrolę taką prezes sądu sprawuje osobiście lub przez wyznaczonego sędziego i przy pomocy księgowego, a w zakresie kontroli finansowej przez upoważnioną osobę (posiadającą odpowiednią wiedzę w tym zakresie, np. rewidenta). WAŻNE Prezes sądu rejonowego w myśl nowych przepisów uprawniony jest do żądania od komornika wyjaśnień oraz do wydawania zarządzeń, których nieprzestrzeganie może stanowić podstawę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub odwołania komornika z zajmowanego stanowiska. Zawieszenie komornika Istotnym novum wprowadzonym do ustawy o komornikach sądowych i egzekucji jest instytucja zawieszenia komornika. Ustawodawca przewidział tu dwie grupy sytuacji; w przypadku pierwszej zawieszenie jest obligatoryjne, w przypadku drugiej decyzja leży w gestii ministra. W myśl znowelizowanych przepisów Minister Sprawiedliwości zawiesza komornika w czynnościach, jeżeli:
Po nowelizacji zmieniają się też zasady odpłatności za czynności komornicze. Zgodnie z nowo wprowadzonymi przepisami w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 15 proc. wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż trzydziestokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W przypadku wyegzekwowania świadczenia wskutek skierowania egzekucji do wierzytelności z rachunku bankowego lub wynagrodzenia za pracę komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 8 proc. wartości wyegzekwowanego świadczenia, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W obu przypadkach komornik ściąga opłatę od dłużnika proporcjonalnie do wysokości wyegzekwowanych kwot. W sprawach tych, w razie umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela oraz na podstawie art. 823 kodeksu postępowania cywilnego, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w zmniejszonej wysokości, a mianowicie 5 proc. wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/10 i nie wyższej niż dziesięciokrotność wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/10 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Podstawa prawna
Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
|
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
|
||||||
|
||||||||
